KWALITATIEVE ONDERZOEKSMETHODEN
Examen: 6 vragen, 1 vd 6 = toepassingsvraag (alle theorie en methodologische inzichten toepassen op
een reële situatie) stel…
GESCHIEDENIS EN ALGEMENE KENMERKEN
Een stukje geschiedenis…
Reizigersverhalen en –geschriften
Bronislaw Malinowski
Grondlegger etnografisch veldwerk
o Techniek waarbij een onderzoeker tussen de mensen leeft, en zo een feel krijgt van
hoe het is om daar te leven en inzicht te krijgen in hoe men denkt
Chicago School
BRONISLAW MALINOWSKI (1884-1942)
Interviewstetting is iets kunstmatig
Het laten invullen van een enquête
ARGONAUTS OF THE WESTERN PACIFIC (1922)
Kettingen uitgewisseld zonder economisch voordeel maar heel dat systeem was eigenlijk om
status en achtergrond bekend te maken
En andere antropologen…
Alfred Reginald RADCLIFFE-BROWN
Edward Evan EVANS-PRITCHARD
Gregory BATESON
Margaret MEAD
CHICAGO SCHOOL
Robert E. Park
Observatie uit eerste hand
‘Verstehen’ (Weber)
‘Gentlemen, go get the seat of your pants dirty in real research.’
William Foote WHYTE
Streetcorner Society
1
, W.I. THOMAS en F. ZNANIECKI
The Polish peasant in Europe and America
Clifford SHAW
Jack-Roller
Edwin SUTHERLAND
The professional thief
Sterkte kwalitatief oz : soms niet zo veel personen nodig om een uitspraak te doen over het
veel breder fenomeen
Howard BECKER
On becoming a marihuana user
WAT IS KWALITATIEF ONDERZOEK?
• Er zijn heel veel verschillende vormen van kwalitatief onderzoek, wat zich uit in verschillende:
Dataverzamelingstechnieken.
Analysemethoden.
Theoretische invalshoeken.
• Geen consensus over hoe men kwalitatief onderzoek moet definiëren.
• Kan vooral worden verklaard door de grote variatie in filosofische uitgangspunten in kwalitatief
onderzoek (gerelateerd aan wat kwalitatief kan / moet onderzoeken).
• Kwalitatief onderzoek kan je best omschrijven door te wijzen op een serie belangrijke maar niet
steeds samen voorkomende kenmerken.
WAT IS ‘KWALITATIEF’ AAN KWALITATIEF ONDERZOEK? (1)
Kwalitatief onderzoek is interpretatief van aard:
- Hoe kan sociale wereld worden geïnterpreteerd?
- Hoe kan sociale wereld worden begrepen?
- Hoe kan de sociale wereld worden ervaren?
- Hoe wordt de sociale wereld geproduceerd?
Gebaseerd op methoden van dataverzameling die flexibel zijn…
… en oog hebben voor de sociale context waarin gegevens worden geproduceerd
- In tegenstelling tot gestandaardiseerd en gestructureerd onderzoek, dat soms ‘veraf
staat’ van het ‘echte leven’, of van de ‘natuurlijke’ sociale context
Gebaseerd op analysemethoden en interpretaties die ingaan op de complexiteit, de details en
de context
Meer nadruk op ‘holistische’ analyse
Minder nadruk op patronen, trends en correlaties
Gegevensverzameling: flexibel, geen sterke voorstructurering
2
, Gegevensanalyse: alledaagse taal, dicht bij de sociale en persoonlijke werkelijkheid
Design/opzet: cyclisch-interactief
Rol van de onderzoeker:
flexibel
ingezet als persoon
sociale vaardigheden
rolneming
het perspectief van de ander
betrokkenheid vs. Distantie
Opvatting vh onderwerp:
betekenisgeving
betekenisrelatie
gedrag <-> betekenis
Typische situaties voor kwalitatief onderzoek:
Het bijzondere
Weinig voorkennis
Contradictorische onderzoeksresultaten
Als onderzoek ook moet leiden tot verbetering van een situatie
Inzichten in de betekeniswereld
Dagelijkse werkelijkheid ten grondslag aan statistische verbanden
Betekenis van een begrip
EISEN AAN HET KWALITATIEF ONDERZOEK
1. Systematisch en rigoureus uitgevoerd
2. Strategisch, en toch flexibel en contextueel
3. Actieve reflexiviteit van de onderzoeker
4. Verklaringen voor intellectuele problemen
5. Veralgemeenbare verklaringen
6. Bewust omgaan met combinatie van technieken
7. Een ethische praktijk
3
, LES 2: HOE ONDERZOEKEN WE WAT IN DE CRIMINOLOGIE? HET BELANG VAN ONTOLOGIE
EN EPISTEMOLOGIE
1. WAT IS KWALITATIEF ONDERZOEK?
Thema’s en domeinen:
o nieuwe fenomenen,
o waarom- en hoe-vragen
o contexspecifieke fenomenen
o outliers en uitzonderingen
o moeilijk bereikbare doelgroepen
o emotionele en morele dimensies
verstehen (kwalitatief)
Toepassingen
o Meetbaarheid in kaart brengen, voorbereiden, verbreden of begrijpen, i.p.v. meten
o Exploratie en theorieontwikkeling
o Context en betekenis in kaart brengen
o Diepgang en complexiteit in kaart brengen
o Kwaliteitscontrole en validiteit
o Multimethode design: triangulatie
o Ethisch voordelen
Voorbeeld: drugs in een park
o Stel: In een Brussels park wordt plots meer crack gebruikt en gedeald. De politie wordt er
vaker opgeroepen voor overlast en dealen. Het onveiligheidsgevoel lijkt te stijgen
o Hoe bestuderen we dit?
o In welke mate welke criminaliteit voorkomt? vs. De aard van ‘criminaliteit’ beter
begrijpen?
4
Examen: 6 vragen, 1 vd 6 = toepassingsvraag (alle theorie en methodologische inzichten toepassen op
een reële situatie) stel…
GESCHIEDENIS EN ALGEMENE KENMERKEN
Een stukje geschiedenis…
Reizigersverhalen en –geschriften
Bronislaw Malinowski
Grondlegger etnografisch veldwerk
o Techniek waarbij een onderzoeker tussen de mensen leeft, en zo een feel krijgt van
hoe het is om daar te leven en inzicht te krijgen in hoe men denkt
Chicago School
BRONISLAW MALINOWSKI (1884-1942)
Interviewstetting is iets kunstmatig
Het laten invullen van een enquête
ARGONAUTS OF THE WESTERN PACIFIC (1922)
Kettingen uitgewisseld zonder economisch voordeel maar heel dat systeem was eigenlijk om
status en achtergrond bekend te maken
En andere antropologen…
Alfred Reginald RADCLIFFE-BROWN
Edward Evan EVANS-PRITCHARD
Gregory BATESON
Margaret MEAD
CHICAGO SCHOOL
Robert E. Park
Observatie uit eerste hand
‘Verstehen’ (Weber)
‘Gentlemen, go get the seat of your pants dirty in real research.’
William Foote WHYTE
Streetcorner Society
1
, W.I. THOMAS en F. ZNANIECKI
The Polish peasant in Europe and America
Clifford SHAW
Jack-Roller
Edwin SUTHERLAND
The professional thief
Sterkte kwalitatief oz : soms niet zo veel personen nodig om een uitspraak te doen over het
veel breder fenomeen
Howard BECKER
On becoming a marihuana user
WAT IS KWALITATIEF ONDERZOEK?
• Er zijn heel veel verschillende vormen van kwalitatief onderzoek, wat zich uit in verschillende:
Dataverzamelingstechnieken.
Analysemethoden.
Theoretische invalshoeken.
• Geen consensus over hoe men kwalitatief onderzoek moet definiëren.
• Kan vooral worden verklaard door de grote variatie in filosofische uitgangspunten in kwalitatief
onderzoek (gerelateerd aan wat kwalitatief kan / moet onderzoeken).
• Kwalitatief onderzoek kan je best omschrijven door te wijzen op een serie belangrijke maar niet
steeds samen voorkomende kenmerken.
WAT IS ‘KWALITATIEF’ AAN KWALITATIEF ONDERZOEK? (1)
Kwalitatief onderzoek is interpretatief van aard:
- Hoe kan sociale wereld worden geïnterpreteerd?
- Hoe kan sociale wereld worden begrepen?
- Hoe kan de sociale wereld worden ervaren?
- Hoe wordt de sociale wereld geproduceerd?
Gebaseerd op methoden van dataverzameling die flexibel zijn…
… en oog hebben voor de sociale context waarin gegevens worden geproduceerd
- In tegenstelling tot gestandaardiseerd en gestructureerd onderzoek, dat soms ‘veraf
staat’ van het ‘echte leven’, of van de ‘natuurlijke’ sociale context
Gebaseerd op analysemethoden en interpretaties die ingaan op de complexiteit, de details en
de context
Meer nadruk op ‘holistische’ analyse
Minder nadruk op patronen, trends en correlaties
Gegevensverzameling: flexibel, geen sterke voorstructurering
2
, Gegevensanalyse: alledaagse taal, dicht bij de sociale en persoonlijke werkelijkheid
Design/opzet: cyclisch-interactief
Rol van de onderzoeker:
flexibel
ingezet als persoon
sociale vaardigheden
rolneming
het perspectief van de ander
betrokkenheid vs. Distantie
Opvatting vh onderwerp:
betekenisgeving
betekenisrelatie
gedrag <-> betekenis
Typische situaties voor kwalitatief onderzoek:
Het bijzondere
Weinig voorkennis
Contradictorische onderzoeksresultaten
Als onderzoek ook moet leiden tot verbetering van een situatie
Inzichten in de betekeniswereld
Dagelijkse werkelijkheid ten grondslag aan statistische verbanden
Betekenis van een begrip
EISEN AAN HET KWALITATIEF ONDERZOEK
1. Systematisch en rigoureus uitgevoerd
2. Strategisch, en toch flexibel en contextueel
3. Actieve reflexiviteit van de onderzoeker
4. Verklaringen voor intellectuele problemen
5. Veralgemeenbare verklaringen
6. Bewust omgaan met combinatie van technieken
7. Een ethische praktijk
3
, LES 2: HOE ONDERZOEKEN WE WAT IN DE CRIMINOLOGIE? HET BELANG VAN ONTOLOGIE
EN EPISTEMOLOGIE
1. WAT IS KWALITATIEF ONDERZOEK?
Thema’s en domeinen:
o nieuwe fenomenen,
o waarom- en hoe-vragen
o contexspecifieke fenomenen
o outliers en uitzonderingen
o moeilijk bereikbare doelgroepen
o emotionele en morele dimensies
verstehen (kwalitatief)
Toepassingen
o Meetbaarheid in kaart brengen, voorbereiden, verbreden of begrijpen, i.p.v. meten
o Exploratie en theorieontwikkeling
o Context en betekenis in kaart brengen
o Diepgang en complexiteit in kaart brengen
o Kwaliteitscontrole en validiteit
o Multimethode design: triangulatie
o Ethisch voordelen
Voorbeeld: drugs in een park
o Stel: In een Brussels park wordt plots meer crack gebruikt en gedeald. De politie wordt er
vaker opgeroepen voor overlast en dealen. Het onveiligheidsgevoel lijkt te stijgen
o Hoe bestuderen we dit?
o In welke mate welke criminaliteit voorkomt? vs. De aard van ‘criminaliteit’ beter
begrijpen?
4
