INHOUDSOPGAVE
1. schadelijke stoffen/straling tijdens Zw en bv .......................................................................... 4
1.1 Chemische stoffen ............................................................................................................... 5
Veelgenoemde reprotoxische chemische stoffen: ...................................................................... 5
Antigifcentrum .......................................................................................................................... 6
zware metalen .............................................................................................................................. 6
Kwik ......................................................................................................................................... 6
Cadmium ................................................................................................................................. 8
Lood......................................................................................................................................... 8
Organische oplosmiddelen ........................................................................................................... 9
Pesticiden en herbiciden ............................................................................................................... 9
Cytostatica................................................................................................................................... 9
Narcogassen .............................................................................................................................. 10
1.2 genotmiddelen ....................................................................................................................10
Inleiding ..................................................................................................................................... 10
genotmiddelen ........................................................................................................................... 13
Alcohol ................................................................................................................................... 13
Amfetaminen .......................................................................................................................... 14
Benzodiazepines .................................................................................................................... 15
Cocaïne ................................................................................................................................. 15
Marihuana (Canabis) ............................................................................................................... 16
Methamphetamines................................................................................................................ 17
Nicotine ................................................................................................................................. 17
Opioïden ................................................................................................................................ 18
Polydrugsgebruik .................................................................................................................... 19
1.3 ioniserende straling .............................................................................................................19
2. farmacodynamiek & -kinetiek ............................................................................................... 22
2.1 inleiding ..............................................................................................................................22
het geneesmiddel: defenitie en oorsprong !! ................................................................................. 22
Hoe worden geneesmiddelen ontwikkeld? ................................................................................... 25
Onderverdeling geneesmiddelenontwikkeling in verschillende fasen: kennen!........................... 25
Classificatie van farmaca ............................................................................................................ 27
Naamgeving van geneesmiddelen !!!............................................................................................ 28
Voorbeelden ........................................................................................................................... 29
Merknaam kan verschillen van land tot land: ............................................................................ 29
2.2 farmacokinetiek ..................................................................................................................30
Situering: 4 deelprocessen !!! ...................................................................................................... 30
Situering: definitie ................................................................................................................... 30
Situering: plasma-concentratie-tijdscurve ............................................................................... 30
Terminologie: Cmax en Tmax....................................................................................................... 31
Terminologie: t1/2 ................................................................................................................... 31
Terminologie: MEC, MTD en therapeutisch venster ................................................................... 32
Terminologie: doseringsinterval en evenwichtsconcentratie ..................................................... 33
adme: absorptie-distributie-metabolisatie-excretie ..................................................................... 36
Absorptie................................................................................................................................ 36
distributie ............................................................................................................................... 42
metabolisatie ......................................................................................................................... 45
Excretie .................................................................................................................................. 52
1
, 2.3 farmacodynamiek ...............................................................................................................56
Situering ..................................................................................................................................... 56
geneesmiddeleffect op moleculair niveau ................................................................................ 56
geneesmiddeleffect op orgaan niveau...................................................................................... 60
2.4 bijwerkingen van geneesmiddelen........................................................................................62
Definitie: .................................................................................................................................... 62
SPECIFIEKE BIJWERKINGEN bij een NORMALE DOSIS: ................................................................. 62
Voorbeeld: betamimetica ........................................................................................................ 63
Aspecifieke bijwerkingen bij een normale dosis ............................................................................ 63
2.5 geneesmiddelenvormen ......................................................................................................64
indeling van toedieningswegen: Lokaal versus Systemisch ........................................................... 64
Lokaal: ................................................................................................................................... 64
Systemisch: ............................................................................................................................ 64
Enteraal versus Parenteraal..................................................................................................... 64
Enterale inname ......................................................................................................................... 65
Orale inname: ......................................................................................................................... 65
Geneesmiddelvormen: orale inname ....................................................................................... 65
Rectale toediening ...................................................................................................................... 69
Andere toedieningsvormen ......................................................................................................... 69
3. anasthesiologie en farmacologie .......................................................................................... 70
3.1 geschiedenis.......................................................................................................................70
Eerste Anesthesie – 1846 ............................................................................................................ 71
Moderne anesthesiologie ............................................................................................................ 72
Anesthesioloog anno nu .............................................................................................................. 72
Doelen anesthesiologie............................................................................................................... 73
3.2 preoperatieve screening ......................................................................................................73
Luchtweg beoordelen ................................................................................................................. 73
ASA clasifficatie.......................................................................................................................... 74
Premedicatie .............................................................................................................................. 74
.................................................................................................................................................. 74
Nuchtertijden ............................................................................................................................. 74
3.3 algehele anesthesie ............................................................................................................75
Definitie ..................................................................................................................................... 75
unconsciousness ....................................................................................................................... 75
Anesthetica ................................................................................................................................ 75
Analgesia ................................................................................................................................... 76
Pijn tijdens ANESTHESIE ............................................................................................................. 76
IMMOBILISATION ........................................................................................................................ 76
Spierverslappers......................................................................................................................... 77
LUCHTWEGMANAGEMENT ......................................................................................................... 77
Pre-oxigentatie ........................................................................................................................... 77
Kunstmatige luchtweg ................................................................................................................ 77
Hulpmiddelen......................................................................................................................... 78
Kunstmatige luchtweg............................................................................................................. 78
Voorbereiding Intubatie............................................................................................................... 78
Directe Laryngoscopie ................................................................................................................ 78
Intuberen ................................................................................................................................... 78
Directe laryngoscopie: Cormack – Lahane ................................................................................... 79
Endotracheale tube .................................................................................................................... 79
Larynxmasker ............................................................................................................................. 79
.................................................................................................................................................. 79
LMA ........................................................................................................................................... 80
Hulpmiddelen ............................................................................................................................ 80
2
, Fiberoptische intubatie ............................................................................................................... 80
.................................................................................................................................................. 80
Tracheotomie ............................................................................................................................. 80
Inleiden ...................................................................................................................................... 80
.................................................................................................................................................. 80
Aspiratie Profylaxe ...................................................................................................................... 81
Monitoring .................................................................................................................................. 81
Bewaking van vitale functies........................................................................................................ 81
aortocavale compressie.............................................................................................................. 81
Hypotensie ................................................................................................................................. 82
Uterotonica ................................................................................................................................ 82
3.4 sectio vs algeheel ................................................................................................................82
3.5 invloed van anesthesie op de zwangere ................................................................................83
Risico’s Specifiek voor Zwangere ................................................................................................. 83
3.6 post operatieve pijn .............................................................................................................83
Postoperatieve Analgesie ............................................................................................................ 83
WHO pijnladder .......................................................................................................................... 84
3.7 vochtbeleid .........................................................................................................................84
Peri-operatief vochtbeleid ........................................................................................................... 84
3.8 transfusie ...........................................................................................................................85
Indicatie Transfusie .................................................................................................................... 85
Risico’s ...................................................................................................................................... 85
Hemolystische transfusiereactie ................................................................................................. 85
Allergische transfusiereactie ....................................................................................................... 86
3.9 fysiologische verandering tijdens de zwangerschap ..............................................................86
Anatomie ................................................................................................................................... 87
Cardiovasculair .......................................................................................................................... 87
Respiratoir ................................................................................................................................. 87
3
, 1. SCHADELIJKE STOFFEN/STRALING TIJDENS ZW EN BV
Les: 23/03/2026
Lector: Mieke Stiers
ORL-leerdoelen: De student beschrijft de gevolgen van blootstelling aan teratogenen
(genotmiddelen, ioniserende straling en chemicaliën) op de zwangere vrouw, haar ongeboren
kind en zijn latere ontwikkeling en verwoord maatregelen ter preventie.
Inhoud:
• Introductie & voorkennis
• Chemische stoffen
• Genotsmiddelen
• Ioniserende stralingen
Introductie en voorkennis
• AF1
- Giftige stoffen/ toxische stoffen
- Schadelijke, sensibiliserende, carcinogene, mutagene, reprotoxische en teratogene
stoffen.
• Toxische stoffen = schadelijke stoffen voor de gezondheid
• Schadelijke stoffen = pas giftig of toxisch bij inname van zeer grote hoeveelheden
• Reprotoxische stoffen = stoffen die invloed hebben op de reproductieve gezondheid
• Teratogeen = alle mogelijke negatieve uitkomsten van blootstelling aan een geneesmiddel
of stof tijdens de zwangerschap, risico op structurele aangeboren afwijkingen.
• Teratogene stoffen en kans op ontstaan van schade:
- Afhankelijk van het moment in de zwangerschap waarop het geneesmiddel wordt
gebruikt (BCFI maakt onderverdeling)
o Eerste trimester van de zwangerschap
§ Periode tussen de conceptie en volledige implantatie (tot 28d)
® = een alles of niets verhaal (miskraam of 100% ongedeerd)
§ Vervolg van het eerste trimester van de zwangerschap (tot 12w)
® = majeure morfologische afwijkingen
o Tweede trimester en derde trimester
® = fysiologische defecten en mineure morfologische afwijkingen
o Laatste weken van de zwangerschap
o Kort vóór de bevalling
o Tijdens de bevalling
Pathogenese
o Dysmorfogenese en dysfunctie
o Groeistoornissen
o Intra-uteriene sterfte
o Overige effecten
o Transplacentaire carcinogenese
4