Samenvatting politiek
Notities : polititke en actualiteit
Hoofdstuk 1 : evolutie van het stemrecht:
1831: HET A-SOCIALE CIJNSKIESRECHT
Cijns: overkoepelende woord voor belastingen.
Alleen de burgers die belastingen betaalden, konden stemrecht krijgen. Ze konden voordeel hebben
over wat de overheid voerde dus op zich was dat democratisch.
Maar alleen maar 1,1% betaalde belastingen: de belastingstelsel was gebaseerd op bezittingen
Dus de gewone burger – geen vaste loon, geen vaste contract – geen belastingen! (Gewone
burger hadden geen sociale rechten, konden niet protesteren en konden altijd opgevangen
zijn)
Conclusie = Alleen de supperrijken hadden dan stemrecht (belastingen op huizen, paarden?...)
⚠ Pas op: cijns was hoger in de steden dan in het platteland -> conservatieven en katholieken
wouden geen stemrecht geven aan de steden bewoners wouden geen vooruitgang
Platteland – koningsgezind Steden – radicale democraten
1848: DE UITBREIDING VAN HET STEMRECHT VOOR DE STEDELIJKE MIDDENKLASSE :
Aan de macht – conservatieven en liberalen (koningsgezind)
Stedelijke middeklasse en lagere klasse worden beu dat ze geen inspraak en recht hebben
Arbeiders komen in opstand met de steun van de stedelijke klasse – Revolutie!
Hoe dit revolutie vermijden?
1. Cijns even hoog als in het platteland gezet
2. Nieuwe stemrecht: capaciteitstemrecht : je hebt een humanoria diploma -> je mag stemmen
3. Avond onderwijs voor stedelijke middenklasse en geschoolde arbeiders – inburgeringscursus
gegeven (wat is stemrecht, politiek enz) – geslaagd voor examen -> je mag stemmen
LINK ACTU: avond onderwijs om overheidsysteem te uitleggen aan de immigranten.
1893: DE INVOERING VAN HET ALGEMEEN MANNELIJK MEERVOUDIG STEMRECHT:
1
,Samenvatting politiek
De tweede industriële revolutie - versnelling van het productieproces en de maatschappij-
- Uitvinding van de elektriciteit
- Elektronische machines (niet - Verlichting (dag en nacht werken)
meerop stoom) - Er kan meer en sneller gewerkt
- Aanleg van tramsporen worden
Meer consumptie en economie – arbeiders moeten dus meer en sneller werken – gefrustreerd:
- Geen hogere loon – altijd hogste winst creëren voor de kapitaalbezitter
- Kunnen steeds niet stemmen, geen sociale recht, staakverbod
Kloof tussen arm/rijk wordt groter – Opstanden! (Huizen en fabrieken beschadigen).
De leger werd afgestuurd om die opstanden op te lossen – soms dode arbeiders - nog meer
frustraties!
⚠ Een revolutie drong zich dus steeds meer op
BWP: Belgische werklieden partij = eerste Belgische socialistische partij - wilden het algemeen
stemrecht voor mannen om verkiesbaar te worden (hoop = socialisten aan de macht)
Algemeen mannelijk meervoudig stemrecht ingevoerd door de elite – ondanks de opstanden, de
opkomst van het marxisme, anarchisme en de oprichting van de BWP.
Pas op: stem van de arbeiders wel afgeremd – alle mannen hadden stemmen maar:
- Arbeiders (1)
- Anderen (3)
Waarom worden de arbeiders afgeremd?
1. Als we het stemrecht voor alle arbeiders uitbreiden => dan geeft de elite toe aan de straat en
het geweld
2. De bestaande elite was bang dat de socialisten eventueel aan de macht konden komen (de
lagere klasse was de grootste klasse de socialistische partij zou dus heel snel heel groot
worden)
2
,Samenvatting politiek
1918: DE INVOERING VAN HET ALGEMEEN MANNELIJK ENKELVOUDIG STEMRECHT
TEGEN DE ACHTERGROND VAN:
A: EERSTE WERELDOORLOG
DE DUITSE INVAL OP 4 AUGUSTUS 1914:
Duitsers invallen België en waren militair sterk gemoderniseerd. Ze hebben direct Antwerpen
veroveren en Albert 1 had besolten om het hele leger te verstoppen tot aan de Westhoek (achter de
ijzer)
Een sluiswachter kwam op het idee de ijzer te laten lopen (duitsers moeilijker laten komen)
HET CONFLICT TUSSEN DE BELGISCHE REGERING EN ALBERT I :
Albert 1 bleef in de koninghuis tijdens de oorlog en de regering vluchtte naar Frankrijk dus koos de
kant van de geallieerden. Albert 1 was tegen dit idee en zei dat België neutraal moest blijven.
Hij werd beschuldigd sympathieën te hebben voor de Duitsers
HET ONSTAAN VAN DE FRONTBEWEGING:
De meeste hogere officieren tijdens WO1 waren Franstalig en behandelde de nederlandstalig zonder
respect.
Als reactie hierop ontstond een frontbeweging
Frontbeweging: opgericht door de Nederlandstalige middenklasse in onbezet gebied voor de
gediscrimineerde Nederlandstalige soldaten
Lag na de oorlog aan de basis voor het ontstaan van de Vlaams-Nationalistische front partij
(verre voorloper van de NVA)
DE COLLABORATIE OF HET ACTIVISME:
De regering deed te weinig moeite om Vlaanderen te vernederlandsen – onstaan van collaboratie.
Activisme: actief meewerken met de Duitsers de Belgische regering deed te weinig moeite om
Vlaanderen te vernederlandsen
3
, Samenvatting politiek
August Borms en Paul van Ostayen hebben ervoor gezorgd dat Universiteit van Gent
vernederlands.
Activisten wilden ook de onafhankelijkheid van België - afgekeurd door de Duitsers.
Na de oorlog werden de activisten verafschuwd door de rest van de bevolking + bestraft
- Sommige vluchtte naar Nederland of Duitsland
- Sommige kregen levenslang
DE WREDE EERSTE WERELDOORLOG: DE PINHELMEN:
PINHELMEN: deze pin stond symbool voor de wreedheid waarmee de Duitsers
optraden tijdens de oorlog ze brachten niet enkel soldaten om het leven
maar ook gewone burgers
- Vrouwen verkracht
- Boeken verbrand
- Boerderijen in brand gestoken
- Er werd Belgisch materieel gestolen
B: DE NA-OORLOGSE VREES BIJ DE ELITE EN KONING ALBERT I VOOR LINKSE REVOLUTIES
EN VOOR DE VERVANGING VAN DE BELGISCHE MONARCHIE DOOR EEN REPUBLIEK
Na de oorlog lag België economisch plat
OORZAKEN ONTSTAAN ENKELVOUDIG STEMRECHT:
- Elite en bankiers beseften dat ze het land economisch en industriel moeste
heropbouwen -> nood aan arbeiders daarvoor
- Grotere frustraties bij de arbeiders - veel dood aan de oorlog voor hun land maar kregen
toch geen sociale rechten
- In duitsland hebben de soldate de keizer verdroven van de troon – het werd een
republiek -> Albert 1 was bang dat het ook in België ging gebeuren
Algemeen enkelvoudig mannelijk stemrecht: 1 man 1 stem
UITLEIDING: HET VERBAND TUSSEN DE ARGUMENTEN OVER DE STEMRECHT:
Er werden altijd dezelfde argumenten aangehaald om deze groepen geen stemrecht te geven
Argumenten :
4
Notities : polititke en actualiteit
Hoofdstuk 1 : evolutie van het stemrecht:
1831: HET A-SOCIALE CIJNSKIESRECHT
Cijns: overkoepelende woord voor belastingen.
Alleen de burgers die belastingen betaalden, konden stemrecht krijgen. Ze konden voordeel hebben
over wat de overheid voerde dus op zich was dat democratisch.
Maar alleen maar 1,1% betaalde belastingen: de belastingstelsel was gebaseerd op bezittingen
Dus de gewone burger – geen vaste loon, geen vaste contract – geen belastingen! (Gewone
burger hadden geen sociale rechten, konden niet protesteren en konden altijd opgevangen
zijn)
Conclusie = Alleen de supperrijken hadden dan stemrecht (belastingen op huizen, paarden?...)
⚠ Pas op: cijns was hoger in de steden dan in het platteland -> conservatieven en katholieken
wouden geen stemrecht geven aan de steden bewoners wouden geen vooruitgang
Platteland – koningsgezind Steden – radicale democraten
1848: DE UITBREIDING VAN HET STEMRECHT VOOR DE STEDELIJKE MIDDENKLASSE :
Aan de macht – conservatieven en liberalen (koningsgezind)
Stedelijke middeklasse en lagere klasse worden beu dat ze geen inspraak en recht hebben
Arbeiders komen in opstand met de steun van de stedelijke klasse – Revolutie!
Hoe dit revolutie vermijden?
1. Cijns even hoog als in het platteland gezet
2. Nieuwe stemrecht: capaciteitstemrecht : je hebt een humanoria diploma -> je mag stemmen
3. Avond onderwijs voor stedelijke middenklasse en geschoolde arbeiders – inburgeringscursus
gegeven (wat is stemrecht, politiek enz) – geslaagd voor examen -> je mag stemmen
LINK ACTU: avond onderwijs om overheidsysteem te uitleggen aan de immigranten.
1893: DE INVOERING VAN HET ALGEMEEN MANNELIJK MEERVOUDIG STEMRECHT:
1
,Samenvatting politiek
De tweede industriële revolutie - versnelling van het productieproces en de maatschappij-
- Uitvinding van de elektriciteit
- Elektronische machines (niet - Verlichting (dag en nacht werken)
meerop stoom) - Er kan meer en sneller gewerkt
- Aanleg van tramsporen worden
Meer consumptie en economie – arbeiders moeten dus meer en sneller werken – gefrustreerd:
- Geen hogere loon – altijd hogste winst creëren voor de kapitaalbezitter
- Kunnen steeds niet stemmen, geen sociale recht, staakverbod
Kloof tussen arm/rijk wordt groter – Opstanden! (Huizen en fabrieken beschadigen).
De leger werd afgestuurd om die opstanden op te lossen – soms dode arbeiders - nog meer
frustraties!
⚠ Een revolutie drong zich dus steeds meer op
BWP: Belgische werklieden partij = eerste Belgische socialistische partij - wilden het algemeen
stemrecht voor mannen om verkiesbaar te worden (hoop = socialisten aan de macht)
Algemeen mannelijk meervoudig stemrecht ingevoerd door de elite – ondanks de opstanden, de
opkomst van het marxisme, anarchisme en de oprichting van de BWP.
Pas op: stem van de arbeiders wel afgeremd – alle mannen hadden stemmen maar:
- Arbeiders (1)
- Anderen (3)
Waarom worden de arbeiders afgeremd?
1. Als we het stemrecht voor alle arbeiders uitbreiden => dan geeft de elite toe aan de straat en
het geweld
2. De bestaande elite was bang dat de socialisten eventueel aan de macht konden komen (de
lagere klasse was de grootste klasse de socialistische partij zou dus heel snel heel groot
worden)
2
,Samenvatting politiek
1918: DE INVOERING VAN HET ALGEMEEN MANNELIJK ENKELVOUDIG STEMRECHT
TEGEN DE ACHTERGROND VAN:
A: EERSTE WERELDOORLOG
DE DUITSE INVAL OP 4 AUGUSTUS 1914:
Duitsers invallen België en waren militair sterk gemoderniseerd. Ze hebben direct Antwerpen
veroveren en Albert 1 had besolten om het hele leger te verstoppen tot aan de Westhoek (achter de
ijzer)
Een sluiswachter kwam op het idee de ijzer te laten lopen (duitsers moeilijker laten komen)
HET CONFLICT TUSSEN DE BELGISCHE REGERING EN ALBERT I :
Albert 1 bleef in de koninghuis tijdens de oorlog en de regering vluchtte naar Frankrijk dus koos de
kant van de geallieerden. Albert 1 was tegen dit idee en zei dat België neutraal moest blijven.
Hij werd beschuldigd sympathieën te hebben voor de Duitsers
HET ONSTAAN VAN DE FRONTBEWEGING:
De meeste hogere officieren tijdens WO1 waren Franstalig en behandelde de nederlandstalig zonder
respect.
Als reactie hierop ontstond een frontbeweging
Frontbeweging: opgericht door de Nederlandstalige middenklasse in onbezet gebied voor de
gediscrimineerde Nederlandstalige soldaten
Lag na de oorlog aan de basis voor het ontstaan van de Vlaams-Nationalistische front partij
(verre voorloper van de NVA)
DE COLLABORATIE OF HET ACTIVISME:
De regering deed te weinig moeite om Vlaanderen te vernederlandsen – onstaan van collaboratie.
Activisme: actief meewerken met de Duitsers de Belgische regering deed te weinig moeite om
Vlaanderen te vernederlandsen
3
, Samenvatting politiek
August Borms en Paul van Ostayen hebben ervoor gezorgd dat Universiteit van Gent
vernederlands.
Activisten wilden ook de onafhankelijkheid van België - afgekeurd door de Duitsers.
Na de oorlog werden de activisten verafschuwd door de rest van de bevolking + bestraft
- Sommige vluchtte naar Nederland of Duitsland
- Sommige kregen levenslang
DE WREDE EERSTE WERELDOORLOG: DE PINHELMEN:
PINHELMEN: deze pin stond symbool voor de wreedheid waarmee de Duitsers
optraden tijdens de oorlog ze brachten niet enkel soldaten om het leven
maar ook gewone burgers
- Vrouwen verkracht
- Boeken verbrand
- Boerderijen in brand gestoken
- Er werd Belgisch materieel gestolen
B: DE NA-OORLOGSE VREES BIJ DE ELITE EN KONING ALBERT I VOOR LINKSE REVOLUTIES
EN VOOR DE VERVANGING VAN DE BELGISCHE MONARCHIE DOOR EEN REPUBLIEK
Na de oorlog lag België economisch plat
OORZAKEN ONTSTAAN ENKELVOUDIG STEMRECHT:
- Elite en bankiers beseften dat ze het land economisch en industriel moeste
heropbouwen -> nood aan arbeiders daarvoor
- Grotere frustraties bij de arbeiders - veel dood aan de oorlog voor hun land maar kregen
toch geen sociale rechten
- In duitsland hebben de soldate de keizer verdroven van de troon – het werd een
republiek -> Albert 1 was bang dat het ook in België ging gebeuren
Algemeen enkelvoudig mannelijk stemrecht: 1 man 1 stem
UITLEIDING: HET VERBAND TUSSEN DE ARGUMENTEN OVER DE STEMRECHT:
Er werden altijd dezelfde argumenten aangehaald om deze groepen geen stemrecht te geven
Argumenten :
4
