Samenvatting
FINANCIAL MANAGEMENT
Thuline Vanderhaeghen
2MKB
0
,1
,Inhoudsopgave
1. Het opstellen van een businessplan ........................................................................................................ 6
2. Relatie tussen plannen en budgetteren................................................................................................... 7
3. Budgetteren ............................................................................................................................................ 8
3.1. Historiek ......................................................................................................................................... 8
3.2. Definities ........................................................................................................................................ 8
3.3. Doelstellingen en stategieën ........................................................................................................... 8
3.4. Zes functies van budgetteren .......................................................................................................... 9
3.5. De budgetcyclus............................................................................................................................ 10
3.6. Soorten budgetteringstechnieken.................................................................................................. 10
3.6.1. Incrementele budgettering....................................................................................................... 10
3.6.2. Zero based budgeting............................................................................................................... 11
3.6.3. Kaizen budgettering ................................................................................................................. 11
3.6.4. Activity based costing (ABC) ..................................................................................................... 11
4. Financieel plan ...................................................................................................................................... 12
4.1. Wettelijke verplichtingen .............................................................................................................. 12
4.1.1. Hervorming.............................................................................................................................. 12
4.1.2. Dubbel doel ............................................................................................................................. 12
4.1.3. Inhoud ..................................................................................................................................... 12
4.1.4. Aansprakelijkheid van de oprichters ......................................................................................... 13
4.1.5. Rol van de notaris .................................................................................................................... 13
4.1.6. Rol van accountant/bedrijfsrevisor ........................................................................................... 13
4.1.7. Ook voor startende eenmanszaken?......................................................................................... 13
4.1.8. Vennootschap of eenmanszaak? .............................................................................................. 13
4.2. Kosten <> uitgaven & opbrengsten <> kosten (p.28-29) ................................................................. 14
4.3. Vaste <> variabele kosten (p.31) ................................................................................................... 14
4.4. Directe <> indirecte kosten (p.33) .................................................................................................. 14
4.5. Opmaak financieel plan ................................................................................................................ 15
4.5.1. De gebudgetteerde resultatenrekening .................................................................................... 15
4.5.2. Liquiditeitenbegroting .............................................................................................................. 16
4.5.3. De balans ................................................................................................................................. 16
4.5.4. Budgetteren van de voorraad .................................................................................................. 17
4.5.5. Budgetteren van betalingskrediet voor klanten........................................................................ 17
4.5.6. Budgetteren van betalingskrediet van leveranciers................................................................... 17
4.6. Investeringsplan ........................................................................................................................... 18
4.6.1. Inleiding investeringsanalyse .................................................................................................... 18
4.6.2. Terugverdientijd ...................................................................................................................... 18
4.6.3. Netto Contante Waarde (NPV) ................................................................................................. 18
2
, 4.7. Financieringsplan.......................................................................................................................... 19
4.7.1. Benadering vanuit financieel risico: solvabiliteit ....................................................................... 19
4.7.2. Benadering vanuit rendabiliteit EV: Financiële hefboom .......................................................... 20
4.7.3. Kredietvormen op KT ............................................................................................................... 20
4.7.4. Kredietvormen op LT ................................................................................................................ 21
4.7.5. Risicokapitaal ........................................................................................................................... 24
4.7.6. Nieuwe initiatieven (schema p.98) ........................................................................................... 25
4.7.7. Subsidies.................................................................................................................................. 25
5. Break-even analyse ............................................................................................................................... 26
5.1. Begrippen en formules .................................................................................................................. 26
6. Ratio-analyse ........................................................................................................................................ 27
6.1. Liquiditeit ..................................................................................................................................... 27
6.1.1. Nettobedrijfskapitaal ............................................................................................................... 27
6.1.2. Current ratio ............................................................................................................................ 27
6.1.3. Quick ratio ............................................................................................................................... 28
6.1.4. Aantal dagen voorraad en voorraadrotatie ............................................................................... 28
6.1.5. Aantal dagen klantenkrediet en rotatie handelsvorderingen ..................................................... 28
6.1.6. Aantal dagen leverancierskrediet en rotatie handelsschulden................................................... 28
6.1.7. Netto te financieren periode .................................................................................................... 28
6.2. Solvabiliteit................................................................................................................................... 29
6.3. Rendabiliteit ................................................................................................................................. 29
6.3.1. Return on investment .............................................................................................................. 29
6.3.2. Return on equity ...................................................................................................................... 29
6.3.3. Return on sales ........................................................................................................................ 29
6.4. Cashflow....................................................................................................................................... 30
6.5. Terugbetalingscapaciteit............................................................................................................... 30
6.6. Relatie liquiditiet en rendabiliteit .................................................................................................. 30
7. Instrumenten voor de budgetcontrole .................................................................................................. 31
7.1. Boordtabel.................................................................................................................................... 31
7.2. Balanced scorecard ....................................................................................................................... 31
7.3. Benchmarking .............................................................................................................................. 32
8. Consumentenkrediet ............................................................................................................................ 33
8.1. Wat is consumentenkrediet........................................................................................................... 33
8.2. Betrokken partijen ........................................................................................................................ 33
8.2.1. Consument .............................................................................................................................. 33
8.2.2. Kredietgever ............................................................................................................................ 33
8.2.3. Kredietbemiddelaar ................................................................................................................. 33
8.3. De informatieplicht ....................................................................................................................... 34
8.4. Het SECCI Document ..................................................................................................................... 34
8.5. De adviesplicht ............................................................................................................................. 34
3
,8.6. De kredietovereenkomst .............................................................................................................. 35
8.7. Het verzakingsrecht ...................................................................................................................... 35
8.8. De kredietkosten (JKP) .................................................................................................................. 35
8.9. Vervroegde terugbetaling ............................................................................................................. 35
8.10. Beëidiging van de overeenkomst ................................................................................................... 36
8.11. Geschillen en klachten .................................................................................................................. 36
8.12. Nog betere bescherming van de consument .................................................................................. 36
8.13. Wijziging consumentenkrediet vanaf 1 juni 2016........................................................................... 37
4
,5
,1. Het opstellen van een businessplan
• Startpunt: visie, idee of overtuiging
• Inhoud:
o Wie?
o Wat ?
Business plan
o Waar?
o Waarom?
o Hoe? Financieel plan
Businessplan:
1) Ondernemingsplan:
a. Zakelijke gegevens
b. Het product
c. Missie, visie en doelstellingen
d. Huisvesting
e. Rechtsvorm
f. Organigram
g. De ondernemers
2) Marketingplan:
a. Bedrijfstakanalyse
b. Klantenanalyse
c. Concurrentieanalyse
d. Leveranciersanalyse
e. Distributieanalyse
f. Analyse omgeving
g. Marketingstrategie (SWOT)
h. marketingmix
3) Financieel plan:
a. Investeringsplan
b. Financieringsplan Balans
c. Openingsbalans
d. Resultatenbegroting (ecxl. BTW) Resultatenrekening
e. Liquiditeitsplan (incl. BTW) Liquiditeitenrekening
f. Eindbalans
g. Scenario-analyse
h. Break-even analyse
i. Ratio-analyse
6
, 2. Relatie tussen plannen en budgetteren
Plannen = LT-doelstellingen in kader van strategie bepalen.
Budgetteren =
• KT-doelstellingen bereiken via concreta actieplannen (afgeleid van LT-doelst.)
• Op basis van die plannen een budget opmaken.
Rekening houden met interne en externe knelpuntfactoren:
• Intern: materiaal, infrastructuur, capaciteit, personeel …
• Extern: klanten, concurrenten, politieke en sociale omgeving …
3-5 jaar
1-3 jaar
Dagelijks
Budgetten: onderscheid:
1) Operationele versus financiële budgetten:
o Operationele budgetten: inkomsten en kosten per afdeling – omzetprognose
startpunt.
o Financiële budgetten: door de financiële administratie uitgewerkt en omvat
dan eerder cashflow, financiering, investeringsbehoefte, bedrijfskapitaal ...
2) Aard van de onderneming:
o Handelsonderneming
o Industriële onderneming
o Dienstonderneming
3) Opgemaakt per afdeling:
o Productie
o Verkoop …
7
,3. Budgetteren
3.1. Historiek
• Ontstaan in de overheidshuishoudingen Lagerhuis 1° helft 18°eeuw (budget = zak).
• In VS na WOI toegepast, als controle op uitgaven, later als controle op ontvangsten.
• In Europa na WOII
Budgetteren =
• Consolideren van deelbudgetten
• Basis voor het financieel plan
• Een in geld uitgedrukt, aanpasbaar actieplan
• Een beleidsinstrument
3.2. Definities
Def. Budgetteren
Budgetteren is een gesloten systeem tot het bereiken van een optimale rentabiliteit, waarin
gecoördineerd de verrichtingen van de onderneming, afdelings- en kostenplaatsgewijs,
taakstellend worden begroot en vergeleken met de werkelijke kosten en opbrengsten.
• Gesloten: opgesteld van begin- tot eindbalans
• Optimale rentabiliteit: verschillende doelstellingen (people, planet, profit)
• Gecoördineerd: budgetten van verschillende afdelingen zijn afgestemd op elkaar.
• Verrichtingen van de onderneming: presaties en hoeveelheden krijgen cijfer.
• Afdelings- en kostenplaatsgewijs: voor elk budget een verantwoordelijke.
• Taakstellend: iedereen moet zich aan het budget houden.
• Begroot: waardering van de toegekende cijfers.
• Vergeleken met werkelijke kosten & opbrengsten: budget = beleidsinstrument.
3.3. Doelstellingen en stategieën
• Op welk vlak wil men een concurrentieel voordeel halen?
o Kostenleiderschap = produceren tegen laagste kosten, lage prijs (bv. Zeeman)
o Differentiatie = extra dimensie toevoegen bv. kwaliteit … (bv. Apple)
o Nichespeler = zich op een klein deel van de markt richten (bv. Rolex)
• In welke richting wil de onderneming zich ontwikkelen?
o Marktpenetratie = verbeteren verkoop van bestaande prod. op best. markt
o Marktontwikkeling = nieuwe markt met bestaand product
o Productontwikkeling = nieuw product voor bestaande markt
o Diversificatie = nieuwe producten op nieuwe markten
o Terugtrekken uit bepaalde markten
8
, Bestaande producten Nieuwe producten
Bestaande markten Marktpenetratie Productontwikkeling
Nieuwe markten Marktontwikkeling Diversificatie
• Welke methode gaat de ondermening daarbij hanteren?
o Interne groei en ontiwkkeling (bv. kapitaalverhoging)
o Overname van bedrijven
o Gezamelijke ontwikkeling (bv. joint venture, franchising …)
Elk hebben ze een effect op het budget.
3.4. Zes functies van budgetteren
1) Planningsfunctie: planning van activiteiten bevorderen.
2) Coördinatiefunctie: activiteiten van verschillende afdelingen in de organisatie
coördineren en ervoor zorgen dat de afdelingen op elkaar afgestemd zijn.
3) Informatiefunctie: managers inforemeren over voorgenomen activiteiten (top down)
4) Motivatiefunctie: managers motiveren in hun streven de ondernemingsdoelst. te
realiseren door ze te betrekken in de opmaak van het budget.
5) Corrigerende functie: activiteiten beheersen en budget bijstellen om afwijkingen
tussen budget en werkelijke resultaten te vermijden.
6) Evaluatiefunctie: prestaties van de managers evolueren
Er kunnen conflicten optreden tussen de verschillende functies.
Conflictsituaties:
• Plannings- <> motivatiefunctie: uitdagende doelstellingen, die misschien onhaalbaar
zijn, zijn geschikt voor de motivatiefuncite. Voor de planningsfunctie dient men uit te
gaan van haalbare doelstellingen.
• Plannings- <> evaluatiefunctie: voor planningsdoeleinden gaat men uit van
verwachtignen over omstandigheden die zullen heersen in de betreffende periode.
Voor de evaluatie zou men de werkelijke prestaties moeten vergelijken met een
aangepast budget dat rekening houdt met de omstandigheden die zich werkelijk
hebben voorgedaan.
9
FINANCIAL MANAGEMENT
Thuline Vanderhaeghen
2MKB
0
,1
,Inhoudsopgave
1. Het opstellen van een businessplan ........................................................................................................ 6
2. Relatie tussen plannen en budgetteren................................................................................................... 7
3. Budgetteren ............................................................................................................................................ 8
3.1. Historiek ......................................................................................................................................... 8
3.2. Definities ........................................................................................................................................ 8
3.3. Doelstellingen en stategieën ........................................................................................................... 8
3.4. Zes functies van budgetteren .......................................................................................................... 9
3.5. De budgetcyclus............................................................................................................................ 10
3.6. Soorten budgetteringstechnieken.................................................................................................. 10
3.6.1. Incrementele budgettering....................................................................................................... 10
3.6.2. Zero based budgeting............................................................................................................... 11
3.6.3. Kaizen budgettering ................................................................................................................. 11
3.6.4. Activity based costing (ABC) ..................................................................................................... 11
4. Financieel plan ...................................................................................................................................... 12
4.1. Wettelijke verplichtingen .............................................................................................................. 12
4.1.1. Hervorming.............................................................................................................................. 12
4.1.2. Dubbel doel ............................................................................................................................. 12
4.1.3. Inhoud ..................................................................................................................................... 12
4.1.4. Aansprakelijkheid van de oprichters ......................................................................................... 13
4.1.5. Rol van de notaris .................................................................................................................... 13
4.1.6. Rol van accountant/bedrijfsrevisor ........................................................................................... 13
4.1.7. Ook voor startende eenmanszaken?......................................................................................... 13
4.1.8. Vennootschap of eenmanszaak? .............................................................................................. 13
4.2. Kosten <> uitgaven & opbrengsten <> kosten (p.28-29) ................................................................. 14
4.3. Vaste <> variabele kosten (p.31) ................................................................................................... 14
4.4. Directe <> indirecte kosten (p.33) .................................................................................................. 14
4.5. Opmaak financieel plan ................................................................................................................ 15
4.5.1. De gebudgetteerde resultatenrekening .................................................................................... 15
4.5.2. Liquiditeitenbegroting .............................................................................................................. 16
4.5.3. De balans ................................................................................................................................. 16
4.5.4. Budgetteren van de voorraad .................................................................................................. 17
4.5.5. Budgetteren van betalingskrediet voor klanten........................................................................ 17
4.5.6. Budgetteren van betalingskrediet van leveranciers................................................................... 17
4.6. Investeringsplan ........................................................................................................................... 18
4.6.1. Inleiding investeringsanalyse .................................................................................................... 18
4.6.2. Terugverdientijd ...................................................................................................................... 18
4.6.3. Netto Contante Waarde (NPV) ................................................................................................. 18
2
, 4.7. Financieringsplan.......................................................................................................................... 19
4.7.1. Benadering vanuit financieel risico: solvabiliteit ....................................................................... 19
4.7.2. Benadering vanuit rendabiliteit EV: Financiële hefboom .......................................................... 20
4.7.3. Kredietvormen op KT ............................................................................................................... 20
4.7.4. Kredietvormen op LT ................................................................................................................ 21
4.7.5. Risicokapitaal ........................................................................................................................... 24
4.7.6. Nieuwe initiatieven (schema p.98) ........................................................................................... 25
4.7.7. Subsidies.................................................................................................................................. 25
5. Break-even analyse ............................................................................................................................... 26
5.1. Begrippen en formules .................................................................................................................. 26
6. Ratio-analyse ........................................................................................................................................ 27
6.1. Liquiditeit ..................................................................................................................................... 27
6.1.1. Nettobedrijfskapitaal ............................................................................................................... 27
6.1.2. Current ratio ............................................................................................................................ 27
6.1.3. Quick ratio ............................................................................................................................... 28
6.1.4. Aantal dagen voorraad en voorraadrotatie ............................................................................... 28
6.1.5. Aantal dagen klantenkrediet en rotatie handelsvorderingen ..................................................... 28
6.1.6. Aantal dagen leverancierskrediet en rotatie handelsschulden................................................... 28
6.1.7. Netto te financieren periode .................................................................................................... 28
6.2. Solvabiliteit................................................................................................................................... 29
6.3. Rendabiliteit ................................................................................................................................. 29
6.3.1. Return on investment .............................................................................................................. 29
6.3.2. Return on equity ...................................................................................................................... 29
6.3.3. Return on sales ........................................................................................................................ 29
6.4. Cashflow....................................................................................................................................... 30
6.5. Terugbetalingscapaciteit............................................................................................................... 30
6.6. Relatie liquiditiet en rendabiliteit .................................................................................................. 30
7. Instrumenten voor de budgetcontrole .................................................................................................. 31
7.1. Boordtabel.................................................................................................................................... 31
7.2. Balanced scorecard ....................................................................................................................... 31
7.3. Benchmarking .............................................................................................................................. 32
8. Consumentenkrediet ............................................................................................................................ 33
8.1. Wat is consumentenkrediet........................................................................................................... 33
8.2. Betrokken partijen ........................................................................................................................ 33
8.2.1. Consument .............................................................................................................................. 33
8.2.2. Kredietgever ............................................................................................................................ 33
8.2.3. Kredietbemiddelaar ................................................................................................................. 33
8.3. De informatieplicht ....................................................................................................................... 34
8.4. Het SECCI Document ..................................................................................................................... 34
8.5. De adviesplicht ............................................................................................................................. 34
3
,8.6. De kredietovereenkomst .............................................................................................................. 35
8.7. Het verzakingsrecht ...................................................................................................................... 35
8.8. De kredietkosten (JKP) .................................................................................................................. 35
8.9. Vervroegde terugbetaling ............................................................................................................. 35
8.10. Beëidiging van de overeenkomst ................................................................................................... 36
8.11. Geschillen en klachten .................................................................................................................. 36
8.12. Nog betere bescherming van de consument .................................................................................. 36
8.13. Wijziging consumentenkrediet vanaf 1 juni 2016........................................................................... 37
4
,5
,1. Het opstellen van een businessplan
• Startpunt: visie, idee of overtuiging
• Inhoud:
o Wie?
o Wat ?
Business plan
o Waar?
o Waarom?
o Hoe? Financieel plan
Businessplan:
1) Ondernemingsplan:
a. Zakelijke gegevens
b. Het product
c. Missie, visie en doelstellingen
d. Huisvesting
e. Rechtsvorm
f. Organigram
g. De ondernemers
2) Marketingplan:
a. Bedrijfstakanalyse
b. Klantenanalyse
c. Concurrentieanalyse
d. Leveranciersanalyse
e. Distributieanalyse
f. Analyse omgeving
g. Marketingstrategie (SWOT)
h. marketingmix
3) Financieel plan:
a. Investeringsplan
b. Financieringsplan Balans
c. Openingsbalans
d. Resultatenbegroting (ecxl. BTW) Resultatenrekening
e. Liquiditeitsplan (incl. BTW) Liquiditeitenrekening
f. Eindbalans
g. Scenario-analyse
h. Break-even analyse
i. Ratio-analyse
6
, 2. Relatie tussen plannen en budgetteren
Plannen = LT-doelstellingen in kader van strategie bepalen.
Budgetteren =
• KT-doelstellingen bereiken via concreta actieplannen (afgeleid van LT-doelst.)
• Op basis van die plannen een budget opmaken.
Rekening houden met interne en externe knelpuntfactoren:
• Intern: materiaal, infrastructuur, capaciteit, personeel …
• Extern: klanten, concurrenten, politieke en sociale omgeving …
3-5 jaar
1-3 jaar
Dagelijks
Budgetten: onderscheid:
1) Operationele versus financiële budgetten:
o Operationele budgetten: inkomsten en kosten per afdeling – omzetprognose
startpunt.
o Financiële budgetten: door de financiële administratie uitgewerkt en omvat
dan eerder cashflow, financiering, investeringsbehoefte, bedrijfskapitaal ...
2) Aard van de onderneming:
o Handelsonderneming
o Industriële onderneming
o Dienstonderneming
3) Opgemaakt per afdeling:
o Productie
o Verkoop …
7
,3. Budgetteren
3.1. Historiek
• Ontstaan in de overheidshuishoudingen Lagerhuis 1° helft 18°eeuw (budget = zak).
• In VS na WOI toegepast, als controle op uitgaven, later als controle op ontvangsten.
• In Europa na WOII
Budgetteren =
• Consolideren van deelbudgetten
• Basis voor het financieel plan
• Een in geld uitgedrukt, aanpasbaar actieplan
• Een beleidsinstrument
3.2. Definities
Def. Budgetteren
Budgetteren is een gesloten systeem tot het bereiken van een optimale rentabiliteit, waarin
gecoördineerd de verrichtingen van de onderneming, afdelings- en kostenplaatsgewijs,
taakstellend worden begroot en vergeleken met de werkelijke kosten en opbrengsten.
• Gesloten: opgesteld van begin- tot eindbalans
• Optimale rentabiliteit: verschillende doelstellingen (people, planet, profit)
• Gecoördineerd: budgetten van verschillende afdelingen zijn afgestemd op elkaar.
• Verrichtingen van de onderneming: presaties en hoeveelheden krijgen cijfer.
• Afdelings- en kostenplaatsgewijs: voor elk budget een verantwoordelijke.
• Taakstellend: iedereen moet zich aan het budget houden.
• Begroot: waardering van de toegekende cijfers.
• Vergeleken met werkelijke kosten & opbrengsten: budget = beleidsinstrument.
3.3. Doelstellingen en stategieën
• Op welk vlak wil men een concurrentieel voordeel halen?
o Kostenleiderschap = produceren tegen laagste kosten, lage prijs (bv. Zeeman)
o Differentiatie = extra dimensie toevoegen bv. kwaliteit … (bv. Apple)
o Nichespeler = zich op een klein deel van de markt richten (bv. Rolex)
• In welke richting wil de onderneming zich ontwikkelen?
o Marktpenetratie = verbeteren verkoop van bestaande prod. op best. markt
o Marktontwikkeling = nieuwe markt met bestaand product
o Productontwikkeling = nieuw product voor bestaande markt
o Diversificatie = nieuwe producten op nieuwe markten
o Terugtrekken uit bepaalde markten
8
, Bestaande producten Nieuwe producten
Bestaande markten Marktpenetratie Productontwikkeling
Nieuwe markten Marktontwikkeling Diversificatie
• Welke methode gaat de ondermening daarbij hanteren?
o Interne groei en ontiwkkeling (bv. kapitaalverhoging)
o Overname van bedrijven
o Gezamelijke ontwikkeling (bv. joint venture, franchising …)
Elk hebben ze een effect op het budget.
3.4. Zes functies van budgetteren
1) Planningsfunctie: planning van activiteiten bevorderen.
2) Coördinatiefunctie: activiteiten van verschillende afdelingen in de organisatie
coördineren en ervoor zorgen dat de afdelingen op elkaar afgestemd zijn.
3) Informatiefunctie: managers inforemeren over voorgenomen activiteiten (top down)
4) Motivatiefunctie: managers motiveren in hun streven de ondernemingsdoelst. te
realiseren door ze te betrekken in de opmaak van het budget.
5) Corrigerende functie: activiteiten beheersen en budget bijstellen om afwijkingen
tussen budget en werkelijke resultaten te vermijden.
6) Evaluatiefunctie: prestaties van de managers evolueren
Er kunnen conflicten optreden tussen de verschillende functies.
Conflictsituaties:
• Plannings- <> motivatiefunctie: uitdagende doelstellingen, die misschien onhaalbaar
zijn, zijn geschikt voor de motivatiefuncite. Voor de planningsfunctie dient men uit te
gaan van haalbare doelstellingen.
• Plannings- <> evaluatiefunctie: voor planningsdoeleinden gaat men uit van
verwachtignen over omstandigheden die zullen heersen in de betreffende periode.
Voor de evaluatie zou men de werkelijke prestaties moeten vergelijken met een
aangepast budget dat rekening houdt met de omstandigheden die zich werkelijk
hebben voorgedaan.
9
