Ysgrifennu Ymson:
Dweud hanes drwy lygad cymeriad boed hwnnw yn chi eich hun neu yn gymeriad arall yw ymson. Yr hyn
sy’n bwysig wrth ysgrifennu ymson yw bod yr awdur yn mynd o dan groen y person y mae yn ysgrifennu
amdano/amdani. Meddyliwch am yr ymson fel llais mewnol rhywun ar bapur ac o feddwl felly am y ffurf
mae modd dadlau bod yr ymson yn ffurf mwy personol na’r dyddiadur hyd yn oed. Dadlennir cudd
feddyliau’r galon mewn ymson a gwir deimladau rhywun. Meddyliwch am yr ymson fel mynedfa i feddyliau
person arall a bod y meddyliau hynny yn cyfathrebu’n uniongyrchol â ni. Cofiwch gall yr ymson fod yn wir
neu’n ffug. Yr elfen bersonol sy’n ganolog yn yr ymson, y ‘monolgue intérieur’. Yn ôl un beirniad mae
‘angen meddwl am y llais yn siarad ag ef ei hun i esbonio’i amgylchfyd, ei emosiynau, ei deimladau, i
ddisgrifio’r hyn a wêl ac a deimla.’ ‘Buan wedyn’ meddai yr un beirniad ‘y sylweddolir nad oes gan
ysgrifennu naratifol ddim llawer o le mewn ymson.’ Un o’r pethau mwyaf nodweddiadol am yr ymson yw tôn
llais a chywair yr iaith. Ystyriwch sut mae eich llais mewnol yn siarad yn eich pen chi ac mi welwch fod llais
yr ymson yn debyg. Caiff ei ysgrifennu yn llais y person cyntaf unigol ac mae yn yr amser presennol. O
ganlyniad addas yw’r defnydd o iaith lafar ac ebychiadau – dyma un ffordd o gyfleu naturioldeb sy’n
angenrheidiol mewn ymson. Cofiwch hefyd fod ymson da yn amlygu gwir deimladau a deisyfiadau’r
ymsonwr gan adlewyrchu cyflwr cymeriad ar foment benodol.
Pwrpas ymson yw nodi llif meddwl yr unigolyn yn y foment honno.
Mae angen
● Ysgrifennu yn y presennol (person cyntaf unigol), 'Dyma fi’n eistedd ar y trên'
● Defnyddio berfau’r presennol, gwelaf, teimlaf.
● Disgrifio teimladau, 'O! Dw i wedi darganfod y gwir o’r diwedd!'
● Defnyddio’r synhwyrau ac ebychiadau i greu awyrgylch.
● Atalnodi’n addas – ebychnod (!), gofynnod (?), ‘Pwy a wyr?’, ‘Pam fi ?’
● Defnyddio cymariaethau, ansoddeiriau a throsiadau.
Geirfa:
Arhosaf
Cyrrhaeddaf
Dyfaraf (I regret)
Ydw i’n dyfaru hynny? (do I regret that?)
Cymeraf
Aroglaf
Syllaf (I stare)
Dechreuaf
Dihangaf
Siaradaf
Dechreuaf
Ofnaf
Disgwylaf
Ymlwybraf
Prin y gallaf credu (I can hardly believe)
Dweud hanes drwy lygad cymeriad boed hwnnw yn chi eich hun neu yn gymeriad arall yw ymson. Yr hyn
sy’n bwysig wrth ysgrifennu ymson yw bod yr awdur yn mynd o dan groen y person y mae yn ysgrifennu
amdano/amdani. Meddyliwch am yr ymson fel llais mewnol rhywun ar bapur ac o feddwl felly am y ffurf
mae modd dadlau bod yr ymson yn ffurf mwy personol na’r dyddiadur hyd yn oed. Dadlennir cudd
feddyliau’r galon mewn ymson a gwir deimladau rhywun. Meddyliwch am yr ymson fel mynedfa i feddyliau
person arall a bod y meddyliau hynny yn cyfathrebu’n uniongyrchol â ni. Cofiwch gall yr ymson fod yn wir
neu’n ffug. Yr elfen bersonol sy’n ganolog yn yr ymson, y ‘monolgue intérieur’. Yn ôl un beirniad mae
‘angen meddwl am y llais yn siarad ag ef ei hun i esbonio’i amgylchfyd, ei emosiynau, ei deimladau, i
ddisgrifio’r hyn a wêl ac a deimla.’ ‘Buan wedyn’ meddai yr un beirniad ‘y sylweddolir nad oes gan
ysgrifennu naratifol ddim llawer o le mewn ymson.’ Un o’r pethau mwyaf nodweddiadol am yr ymson yw tôn
llais a chywair yr iaith. Ystyriwch sut mae eich llais mewnol yn siarad yn eich pen chi ac mi welwch fod llais
yr ymson yn debyg. Caiff ei ysgrifennu yn llais y person cyntaf unigol ac mae yn yr amser presennol. O
ganlyniad addas yw’r defnydd o iaith lafar ac ebychiadau – dyma un ffordd o gyfleu naturioldeb sy’n
angenrheidiol mewn ymson. Cofiwch hefyd fod ymson da yn amlygu gwir deimladau a deisyfiadau’r
ymsonwr gan adlewyrchu cyflwr cymeriad ar foment benodol.
Pwrpas ymson yw nodi llif meddwl yr unigolyn yn y foment honno.
Mae angen
● Ysgrifennu yn y presennol (person cyntaf unigol), 'Dyma fi’n eistedd ar y trên'
● Defnyddio berfau’r presennol, gwelaf, teimlaf.
● Disgrifio teimladau, 'O! Dw i wedi darganfod y gwir o’r diwedd!'
● Defnyddio’r synhwyrau ac ebychiadau i greu awyrgylch.
● Atalnodi’n addas – ebychnod (!), gofynnod (?), ‘Pwy a wyr?’, ‘Pam fi ?’
● Defnyddio cymariaethau, ansoddeiriau a throsiadau.
Geirfa:
Arhosaf
Cyrrhaeddaf
Dyfaraf (I regret)
Ydw i’n dyfaru hynny? (do I regret that?)
Cymeraf
Aroglaf
Syllaf (I stare)
Dechreuaf
Dihangaf
Siaradaf
Dechreuaf
Ofnaf
Disgwylaf
Ymlwybraf
Prin y gallaf credu (I can hardly believe)
