HEMATOLOGIE
Prof Vandenberghe
INHOUDSOPGAVE
hematologie : diagnostiek .................................................................................................................... 3
inleiding en inhoud ............................................................................................................................... 3
het hematopoetische stelsel en zijn onderzoek ................................................................................... 3
diagnostiek van hematologische aandoeningen .................................................................................. 7
rode bloedcellen .................................................................................................................................... 9
rode bloedcel parameters .................................................................................................................. 10
anemie of bloedarmoede ................................................................................................................... 11
polycythemie, polyglobulie, erytrocytose ........................................................................................... 45
afwijkingen bloedplaatjes (trombocyten).......................................................................................... 47
productie bloedplaatjes ...................................................................................................................... 47
levenscyclus bloedplaatjes ................................................................................................................ 48
trombocytopenie ................................................................................................................................ 49
trombocytose ..................................................................................................................................... 57
witte bloedcellen, lymfeklieren en milt .............................................................................................. 57
WBC types in perifeer bloed .............................................................................................................. 57
myeloide compartiment...................................................................................................................... 59
lymfoide compartiment....................................................................................................................... 66
lymfadenopathie ................................................................................................................................ 68
milt ..................................................................................................................................................... 70
beenmergfalen en pancytopenie ....................................................................................................... 72
definitie beenmergfalen ..................................................................................................................... 72
kliniek ................................................................................................................................................. 72
oorzaken primair beenmergfalen ....................................................................................................... 73
myeloproliferatieve neoplasmen ....................................................................................................... 85
chronische myeloide leukemie (CML)................................................................................................ 86
polycytemia vera ................................................................................................................................ 91
essentiele trombocytemie .................................................................................................................. 95
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 1
, primaire myelofibrose (PMF) ............................................................................................................. 97
afsluiter .............................................................................................................................................. 99
chronische lymfocytaire leukemieen .............................................................................................. 100
situering in het “cell of origin” model ................................................................................................ 100
chronische lymfocytaire leukemieen van B cel origine .................................................................... 100
chronische lymfocytaire leukemieen van T/NK celorigine ............................................................... 105
lymfomen ........................................................................................................................................... 106
algemeen ......................................................................................................................................... 106
hodgkin lymfoma.............................................................................................................................. 109
non hodgkin lymfoma....................................................................................................................... 112
paraproteine, MGUS, multipel myeloom ......................................................................................... 118
immunoglobulines ............................................................................................................................ 118
monoclonal gammopathy of undetermined significance (MGUS).................................................... 120
multipel myeloma ............................................................................................................................. 121
verwante ziektebeelden ................................................................................................................... 128
immunocytoma, lymfoplasmocytair lymfoma of ziekte van Waldenstrom, Waldenstroms
macroglobulinemie : DD IgM MGUS................................................................................................ 128
acute leukemie................................................................................................................................... 129
cell of origin...................................................................................................................................... 129
pathogenese .................................................................................................................................... 129
epidemiologie................................................................................................................................... 130
klinische presentatie ........................................................................................................................ 130
laboratoriumonderzoek .................................................................................................................... 131
behandeling ..................................................................................................................................... 133
transfusie en transplantatie ............................................................................................................. 137
transfusie ......................................................................................................................................... 137
transplantatie en cellulaire therapie ................................................................................................. 144
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 2
,HEMATOLOGIE : DIAGNOSTIEK
INLEIDING EN INHOUD
Hematologie : meer dan enkel het bloed à ook beenmerg (waar hematopoese plaatsvindt),
lymfoid systeem,…
HET HEMATOPOETISCHE STELSEL EN ZIJN ONDERZOEK
BLOED EN HEMATOPOESE
PERIFEER BLOED
De rode bloedcel of erytrocyt
- Normale erytrocyt
o Geen RNA en geen DNA
o Minder basofiel
o Biconcaaf
o Donkere rand en centrale opklaring
o Schijfjes
o Klein
o In perifeer bloed en in beenmerg
o Diameter : 6-8um
- Reticulocyten
o Jonge RBC
o Met RNA en geen DNA
o Basofieler bij kleuring owv RNA
o Groter dan mature RBC
o In perifeer bloed en in beenmerg
o Diameter : 8-12um
- Normoblast
o Met DNA en met RNA
o Mag niet voorkomen in bloed à pathologisch
o Diameter : 10-15um
Hemoglobine = nodig voor O2 transport
- 4 ketens : 2 alfa en 2 betaketens in HbA
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 3
, o HbA = meest voorkomende Hb vorm
- HbA = Alfa + beta globine + heemkernen
o Kernen à binding O2
- Kern = protoporfyrine
o Binding ijzerion (Fe2+)
- Verschillende bouwstenen nodig à eiwitten, porfyrines, ijzer
o Bij tekort à anemie
- Volwassenen : vrl hemoglobine A1 à 2 alfa en 2 beta ketens
- Postnataal : vrl hemoglobine A2 à 2 alfa en 2 delta ketens
- Hemoglobine F à 2 alfa en 2 gamme ketens
- Vormen gedurende leven
o oxyHb = gebonden met O2
o deoxyHb = niet gebonden met O2
o carboxyHb = gebonden met CO
De bloedplaatjes of trombocyten
- diameter : 0,5-3um
o kleinste elementen in perifeer bloed
- 10 dagen verblijf in bloedbaan
- Grijs met grote basofiele korrels
- 150-350 x 109/L
- Functie = primaire hemostase
o Bloedstelping
o Vorming bloedplaatjesprop bij schade endotheel
De witte bloedcel leukocyten
Granulocyten : granulair cytoplasma à ingedeeld in neutrofielen, eosinofielen, basofielen
- Neutrofielen
o Neutrale kleur
o 12-15um
o 6-10u in bloedbaan
o 4-10 x 109 / L
o 38-77%
o F : Antibacterieel en antifungaal
- Eosinofielen
o Zeer roze korrels
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 4
, o 12-15um
o Enkele dagen in bloedbaan
o <0,4 x 109 / L
o <6%
o F : antihelmintisch
- Basofielen
o Paarse korrels, kern vaak niet zichtbaar
o 12-15um
o Enkele dagen in bloedbaan
o <0,1 x 109 / L
o <1%
o F : mestcelvoorloper
- Enorm hoge productie in beenmerg, vrl neutrofielen
Lymfocyten : voor immunologisch geheugen à T lymfocyten, B lymfocyten, NK cellen à
allen zelfde onder microscoop. 1,2-3,6 x 109 / L , 20-50%
- T lymfocyten
o 7-9um
o Jaren in bloedbaan
o F : celgemedieerde immuniteit
- B lymfocyten
o 7-9um
o Jaren in bloedbaan
o F : humorale immuniteit
- NK cellen
o 10-20um
o Dagen in bloedbaan
o F : bescherming tegen virussen en kanker
Monocyten
- Grote kern, met vacuoles
- 12-20um
- 1-2 dagen in bloedbaan
- 0,2-0,8 x 109 / L
- 2-10%
- F : fagocyten, voorloper macrofagen
o Opruimen algemene “afval” in organen
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 5
, - Kunnen in weefsel differentieren in zeer specifiele cellen in dat orgaan
o Vb kupffer cellen in lever
o Vb microglia in hersenen
BEENMERG
= plaats van bloedvorming (hematopoese) vanaf leeftijd 4-5 maand
- Fetale leven
o Eerst in dooierzak
o Later lever en milt
o Nog later beenmerg
- Postnatale leven
o Vanaf 4-5m uitsluitend in beenmerg
o Zuigeling : bloedvormend (“rood”) merg in volledig skelet
o Volwassene
§ Axiaal skelet en prox tubulaire beenderen
§ In patho condities kan extramedullaire hematopoese ontstaan
• In lever of milt à hepato of splenomegalie
• Vb myelofibrose, botmetas,…
HEMATOPOIESE
Hematopoese = zeer actief gebeuren met grote
regeneratieve capaciteit
- Grote turn over
- Proces differentiatie van links naar rechts
- Pluripotente hematop stamcel (HSC)
o differentieren naar hematologische
cellen
o differentieren naar endotheelcellen
of voorlopercellen (= pluripotent)
o grootste deel = slapende stamcelpool in afgeschermde niches
o CD34+, CD38-, negatief voor lineage merkers
o Asymmetrische deling
§ à nieuwe stamcellen : self renewal à behoud stamcelpool
§ à hematopoetische progenitorcellen à prolifereren en gaandeweg
differentieren
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 6
, - rechts :
o mature bloeddelementen = eindelementen
- diff gaat verder tot multipotente voorlopercel : kiezen tss lymfoide of myeloide cel
(CLP of CMP)
- dan vorming erytroblasten à RBC
- of dan vorming myeloblasten à WBC
- bij verlaten beenmerg zijn cellen postmitotisch
o kunnen niet meer delen
o RBC en BP à hebben geen kern meer
o Uitz : monocyten à kunnen wel nog delen
o Lymfocyten à immuniteit à kunnen delen in bloed of lymfoide weefsel
- Maligne aandoeningen van hematopoese
o Lymfoide cellen : in beenmerg of periferie (lymfoom)
o Myeloide cellen : enkel beenmerg
DIAGNOSTIEK VAN HEMATOLOGISCHE AANDOENINGEN
ANAMNESE EN KO
Goed bevragen en onderzoeken !
RBC : O2 transport
WBC : infectieuze weerstand
BP : primaire hemostase
Mislopen : te veel of te kort
- RBC
o Te kort
§ Hart : angor, kortademigheid, minder inspanningstolerantie
§ Huidskleur : bleek
§ Cerebraal
§ tachycardie
o Te veel
§ Organomegalie
§ Trombose, hyperviscositeit
- WBC
o Te kort
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 7
, § Kliervergrotingen
§ Respiratoir systeem controleren
o Te veel
§ Kliervergrotingen
§ botpijn
§ Trombose, hyperviscositeit
- BP
o Te kort
§ bloedingen
o Te veel
§ organomegalie
§ Trombose, hyperviscositeit
ONDERZOEK VAN CELLEN
AFNAME VAN CELLEN IN SUSPENSIE
- 3 opties
o Venepunctie
o Beenmergpucntie/aspiraat
o botbiopsie
- Typisch in elleboogplooi
- Juiste tube à EDTA tube = ontstolt het bloed
- Beenmerg à kan ook onder vloeibare vorm
o Punctie of aspiraat
o Vb prikken in crista iliaca of sternum
o Plaatselijke verdoving
o Uitstrijke met aspiraat
- Botbiopsie à cilindertje bot wegnemen met naald
AUTOMATISCHE TELLING EN DIFFERENTIATIE/IDENTIFICATIE CELLEN IN
PERIFEER BLOED
= meest gebruikte techniek
Bekertje met celsuspensie waarin alle partikels zijn opgelost
Cellen gemeten door matriaal langzaam aan te zuigen door pipet en zo via machine
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 8
,Elektrodes à meten spanningsverschil
Het coulterprincipe
- Autmatosiceh celtellers = coutlerprincipe “sizer” in combo met extra kanalen
o Tellingen bloedelementen obv grootte en eigenschappen
o WBC differentiatie
o Waarschuwing bij abnormale vormen
CYTOLOGISCH ONDERZOEK BLOED EN BEENMERGASPIRAAT
- Door dr of apr klinisch bioloog
- Beoordeling beenmergaspiraat
o Representatief?
o Cellulariteit?
o Welke types en welke verhouding?
o Morfologisch aspect?
IMMUNOLOGISCH ONDERZOEK VAN PERIFEER BLOED EN
BEENMERGASPIRAAT
= meerkleuren flowcytometrie
- Moderne flowcytometrie = zeer krachtig à 6-7 kleuren
BEELDVORMEND ONDERZOEK
CT / PET / PET-CT
- FDG-PET vooral bij lymfomen
o Glucose tracen met fluor
o Beoordelen hoe uitgebreid tumor is
o Metas? à metabool actieve locaties op afstand?
- PET-CT
o Extra info over anatomische anomalieen
RODE BLOEDCELLEN
Anemie = tekort RBC
Polycythemie/polyglobulie/erytrocytose = teveel RBC
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 9
, RODE BLOEDCEL PARAMETERS
We nemen bloed af op EDTA of heparine tube
- EDTA tube : vol bloed afnemen en na tijd zullen RBC zinken à bepaalde parameters
bepalen
- Hoeveelheid hemoglobine (Hb)
Þ Volwassen man : 14-18 g/dL
Þ Volwassen vrouw : 12-16 g/dL
- Hematocriet
o Ook wel “packet cel volume”
o Hoeveel % vh volume bloed vertegenwoordigd is door RBC
Þ Volwassen man : 41-53%
Þ Volwassen vrouw : 37-47%
- RBC aantal
Þ Volwassen man : 4,50-5,90 1012/L
Þ Volwassen vrouw : 3,90-5,60 1012/L
- MCV (mean corpuscular volume)
o Gemiddelde volume van 1 RBC
- MCH (mean corpuscular hemoglobin)
o Gemiddelde hemoglobine in 1 RBC
- MCHC (mean corpuscular Hb concentration)
o Obv de vorige 2 berekenen
- RDW (red cell distribution width)
o Variatie tss RBCs of niet
- Reticulocyten
o = aantal jonge RBCs van alle RBC
o Absolute waarde ipv %
o Als je bloed verliest à reticulocyten aantal blijft constant
Parameters zijn leeftijdsgebonden
- Neonaat : hoger Hb
o Owv lagere O2 spanning
- Elderly : intrinsiek lager Hb, of mogelijks eerder anemie/chronische ziekte
Parameters zijn relatief, geven in sommige situaties vertekend beeld :
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 10
Prof Vandenberghe
INHOUDSOPGAVE
hematologie : diagnostiek .................................................................................................................... 3
inleiding en inhoud ............................................................................................................................... 3
het hematopoetische stelsel en zijn onderzoek ................................................................................... 3
diagnostiek van hematologische aandoeningen .................................................................................. 7
rode bloedcellen .................................................................................................................................... 9
rode bloedcel parameters .................................................................................................................. 10
anemie of bloedarmoede ................................................................................................................... 11
polycythemie, polyglobulie, erytrocytose ........................................................................................... 45
afwijkingen bloedplaatjes (trombocyten).......................................................................................... 47
productie bloedplaatjes ...................................................................................................................... 47
levenscyclus bloedplaatjes ................................................................................................................ 48
trombocytopenie ................................................................................................................................ 49
trombocytose ..................................................................................................................................... 57
witte bloedcellen, lymfeklieren en milt .............................................................................................. 57
WBC types in perifeer bloed .............................................................................................................. 57
myeloide compartiment...................................................................................................................... 59
lymfoide compartiment....................................................................................................................... 66
lymfadenopathie ................................................................................................................................ 68
milt ..................................................................................................................................................... 70
beenmergfalen en pancytopenie ....................................................................................................... 72
definitie beenmergfalen ..................................................................................................................... 72
kliniek ................................................................................................................................................. 72
oorzaken primair beenmergfalen ....................................................................................................... 73
myeloproliferatieve neoplasmen ....................................................................................................... 85
chronische myeloide leukemie (CML)................................................................................................ 86
polycytemia vera ................................................................................................................................ 91
essentiele trombocytemie .................................................................................................................. 95
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 1
, primaire myelofibrose (PMF) ............................................................................................................. 97
afsluiter .............................................................................................................................................. 99
chronische lymfocytaire leukemieen .............................................................................................. 100
situering in het “cell of origin” model ................................................................................................ 100
chronische lymfocytaire leukemieen van B cel origine .................................................................... 100
chronische lymfocytaire leukemieen van T/NK celorigine ............................................................... 105
lymfomen ........................................................................................................................................... 106
algemeen ......................................................................................................................................... 106
hodgkin lymfoma.............................................................................................................................. 109
non hodgkin lymfoma....................................................................................................................... 112
paraproteine, MGUS, multipel myeloom ......................................................................................... 118
immunoglobulines ............................................................................................................................ 118
monoclonal gammopathy of undetermined significance (MGUS).................................................... 120
multipel myeloma ............................................................................................................................. 121
verwante ziektebeelden ................................................................................................................... 128
immunocytoma, lymfoplasmocytair lymfoma of ziekte van Waldenstrom, Waldenstroms
macroglobulinemie : DD IgM MGUS................................................................................................ 128
acute leukemie................................................................................................................................... 129
cell of origin...................................................................................................................................... 129
pathogenese .................................................................................................................................... 129
epidemiologie................................................................................................................................... 130
klinische presentatie ........................................................................................................................ 130
laboratoriumonderzoek .................................................................................................................... 131
behandeling ..................................................................................................................................... 133
transfusie en transplantatie ............................................................................................................. 137
transfusie ......................................................................................................................................... 137
transplantatie en cellulaire therapie ................................................................................................. 144
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 2
,HEMATOLOGIE : DIAGNOSTIEK
INLEIDING EN INHOUD
Hematologie : meer dan enkel het bloed à ook beenmerg (waar hematopoese plaatsvindt),
lymfoid systeem,…
HET HEMATOPOETISCHE STELSEL EN ZIJN ONDERZOEK
BLOED EN HEMATOPOESE
PERIFEER BLOED
De rode bloedcel of erytrocyt
- Normale erytrocyt
o Geen RNA en geen DNA
o Minder basofiel
o Biconcaaf
o Donkere rand en centrale opklaring
o Schijfjes
o Klein
o In perifeer bloed en in beenmerg
o Diameter : 6-8um
- Reticulocyten
o Jonge RBC
o Met RNA en geen DNA
o Basofieler bij kleuring owv RNA
o Groter dan mature RBC
o In perifeer bloed en in beenmerg
o Diameter : 8-12um
- Normoblast
o Met DNA en met RNA
o Mag niet voorkomen in bloed à pathologisch
o Diameter : 10-15um
Hemoglobine = nodig voor O2 transport
- 4 ketens : 2 alfa en 2 betaketens in HbA
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 3
, o HbA = meest voorkomende Hb vorm
- HbA = Alfa + beta globine + heemkernen
o Kernen à binding O2
- Kern = protoporfyrine
o Binding ijzerion (Fe2+)
- Verschillende bouwstenen nodig à eiwitten, porfyrines, ijzer
o Bij tekort à anemie
- Volwassenen : vrl hemoglobine A1 à 2 alfa en 2 beta ketens
- Postnataal : vrl hemoglobine A2 à 2 alfa en 2 delta ketens
- Hemoglobine F à 2 alfa en 2 gamme ketens
- Vormen gedurende leven
o oxyHb = gebonden met O2
o deoxyHb = niet gebonden met O2
o carboxyHb = gebonden met CO
De bloedplaatjes of trombocyten
- diameter : 0,5-3um
o kleinste elementen in perifeer bloed
- 10 dagen verblijf in bloedbaan
- Grijs met grote basofiele korrels
- 150-350 x 109/L
- Functie = primaire hemostase
o Bloedstelping
o Vorming bloedplaatjesprop bij schade endotheel
De witte bloedcel leukocyten
Granulocyten : granulair cytoplasma à ingedeeld in neutrofielen, eosinofielen, basofielen
- Neutrofielen
o Neutrale kleur
o 12-15um
o 6-10u in bloedbaan
o 4-10 x 109 / L
o 38-77%
o F : Antibacterieel en antifungaal
- Eosinofielen
o Zeer roze korrels
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 4
, o 12-15um
o Enkele dagen in bloedbaan
o <0,4 x 109 / L
o <6%
o F : antihelmintisch
- Basofielen
o Paarse korrels, kern vaak niet zichtbaar
o 12-15um
o Enkele dagen in bloedbaan
o <0,1 x 109 / L
o <1%
o F : mestcelvoorloper
- Enorm hoge productie in beenmerg, vrl neutrofielen
Lymfocyten : voor immunologisch geheugen à T lymfocyten, B lymfocyten, NK cellen à
allen zelfde onder microscoop. 1,2-3,6 x 109 / L , 20-50%
- T lymfocyten
o 7-9um
o Jaren in bloedbaan
o F : celgemedieerde immuniteit
- B lymfocyten
o 7-9um
o Jaren in bloedbaan
o F : humorale immuniteit
- NK cellen
o 10-20um
o Dagen in bloedbaan
o F : bescherming tegen virussen en kanker
Monocyten
- Grote kern, met vacuoles
- 12-20um
- 1-2 dagen in bloedbaan
- 0,2-0,8 x 109 / L
- 2-10%
- F : fagocyten, voorloper macrofagen
o Opruimen algemene “afval” in organen
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 5
, - Kunnen in weefsel differentieren in zeer specifiele cellen in dat orgaan
o Vb kupffer cellen in lever
o Vb microglia in hersenen
BEENMERG
= plaats van bloedvorming (hematopoese) vanaf leeftijd 4-5 maand
- Fetale leven
o Eerst in dooierzak
o Later lever en milt
o Nog later beenmerg
- Postnatale leven
o Vanaf 4-5m uitsluitend in beenmerg
o Zuigeling : bloedvormend (“rood”) merg in volledig skelet
o Volwassene
§ Axiaal skelet en prox tubulaire beenderen
§ In patho condities kan extramedullaire hematopoese ontstaan
• In lever of milt à hepato of splenomegalie
• Vb myelofibrose, botmetas,…
HEMATOPOIESE
Hematopoese = zeer actief gebeuren met grote
regeneratieve capaciteit
- Grote turn over
- Proces differentiatie van links naar rechts
- Pluripotente hematop stamcel (HSC)
o differentieren naar hematologische
cellen
o differentieren naar endotheelcellen
of voorlopercellen (= pluripotent)
o grootste deel = slapende stamcelpool in afgeschermde niches
o CD34+, CD38-, negatief voor lineage merkers
o Asymmetrische deling
§ à nieuwe stamcellen : self renewal à behoud stamcelpool
§ à hematopoetische progenitorcellen à prolifereren en gaandeweg
differentieren
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 6
, - rechts :
o mature bloeddelementen = eindelementen
- diff gaat verder tot multipotente voorlopercel : kiezen tss lymfoide of myeloide cel
(CLP of CMP)
- dan vorming erytroblasten à RBC
- of dan vorming myeloblasten à WBC
- bij verlaten beenmerg zijn cellen postmitotisch
o kunnen niet meer delen
o RBC en BP à hebben geen kern meer
o Uitz : monocyten à kunnen wel nog delen
o Lymfocyten à immuniteit à kunnen delen in bloed of lymfoide weefsel
- Maligne aandoeningen van hematopoese
o Lymfoide cellen : in beenmerg of periferie (lymfoom)
o Myeloide cellen : enkel beenmerg
DIAGNOSTIEK VAN HEMATOLOGISCHE AANDOENINGEN
ANAMNESE EN KO
Goed bevragen en onderzoeken !
RBC : O2 transport
WBC : infectieuze weerstand
BP : primaire hemostase
Mislopen : te veel of te kort
- RBC
o Te kort
§ Hart : angor, kortademigheid, minder inspanningstolerantie
§ Huidskleur : bleek
§ Cerebraal
§ tachycardie
o Te veel
§ Organomegalie
§ Trombose, hyperviscositeit
- WBC
o Te kort
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 7
, § Kliervergrotingen
§ Respiratoir systeem controleren
o Te veel
§ Kliervergrotingen
§ botpijn
§ Trombose, hyperviscositeit
- BP
o Te kort
§ bloedingen
o Te veel
§ organomegalie
§ Trombose, hyperviscositeit
ONDERZOEK VAN CELLEN
AFNAME VAN CELLEN IN SUSPENSIE
- 3 opties
o Venepunctie
o Beenmergpucntie/aspiraat
o botbiopsie
- Typisch in elleboogplooi
- Juiste tube à EDTA tube = ontstolt het bloed
- Beenmerg à kan ook onder vloeibare vorm
o Punctie of aspiraat
o Vb prikken in crista iliaca of sternum
o Plaatselijke verdoving
o Uitstrijke met aspiraat
- Botbiopsie à cilindertje bot wegnemen met naald
AUTOMATISCHE TELLING EN DIFFERENTIATIE/IDENTIFICATIE CELLEN IN
PERIFEER BLOED
= meest gebruikte techniek
Bekertje met celsuspensie waarin alle partikels zijn opgelost
Cellen gemeten door matriaal langzaam aan te zuigen door pipet en zo via machine
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 8
,Elektrodes à meten spanningsverschil
Het coulterprincipe
- Autmatosiceh celtellers = coutlerprincipe “sizer” in combo met extra kanalen
o Tellingen bloedelementen obv grootte en eigenschappen
o WBC differentiatie
o Waarschuwing bij abnormale vormen
CYTOLOGISCH ONDERZOEK BLOED EN BEENMERGASPIRAAT
- Door dr of apr klinisch bioloog
- Beoordeling beenmergaspiraat
o Representatief?
o Cellulariteit?
o Welke types en welke verhouding?
o Morfologisch aspect?
IMMUNOLOGISCH ONDERZOEK VAN PERIFEER BLOED EN
BEENMERGASPIRAAT
= meerkleuren flowcytometrie
- Moderne flowcytometrie = zeer krachtig à 6-7 kleuren
BEELDVORMEND ONDERZOEK
CT / PET / PET-CT
- FDG-PET vooral bij lymfomen
o Glucose tracen met fluor
o Beoordelen hoe uitgebreid tumor is
o Metas? à metabool actieve locaties op afstand?
- PET-CT
o Extra info over anatomische anomalieen
RODE BLOEDCELLEN
Anemie = tekort RBC
Polycythemie/polyglobulie/erytrocytose = teveel RBC
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 9
, RODE BLOEDCEL PARAMETERS
We nemen bloed af op EDTA of heparine tube
- EDTA tube : vol bloed afnemen en na tijd zullen RBC zinken à bepaalde parameters
bepalen
- Hoeveelheid hemoglobine (Hb)
Þ Volwassen man : 14-18 g/dL
Þ Volwassen vrouw : 12-16 g/dL
- Hematocriet
o Ook wel “packet cel volume”
o Hoeveel % vh volume bloed vertegenwoordigd is door RBC
Þ Volwassen man : 41-53%
Þ Volwassen vrouw : 37-47%
- RBC aantal
Þ Volwassen man : 4,50-5,90 1012/L
Þ Volwassen vrouw : 3,90-5,60 1012/L
- MCV (mean corpuscular volume)
o Gemiddelde volume van 1 RBC
- MCH (mean corpuscular hemoglobin)
o Gemiddelde hemoglobine in 1 RBC
- MCHC (mean corpuscular Hb concentration)
o Obv de vorige 2 berekenen
- RDW (red cell distribution width)
o Variatie tss RBCs of niet
- Reticulocyten
o = aantal jonge RBCs van alle RBC
o Absolute waarde ipv %
o Als je bloed verliest à reticulocyten aantal blijft constant
Parameters zijn leeftijdsgebonden
- Neonaat : hoger Hb
o Owv lagere O2 spanning
- Elderly : intrinsiek lager Hb, of mogelijks eerder anemie/chronische ziekte
Parameters zijn relatief, geven in sommige situaties vertekend beeld :
Deel Hematologie Hemato-oncologie 4SP 10
