H6: IS GEWELDDADIG GEDRAG ERFEKLIJK?
- Kunnen dat onderzoeken a.d.h.v. 2 soorten genetica
- Gedragsgenetica & Moleculaire genetica de 2 zijn NIET hetzelfde!
Gedragsgenetica:
Onderzoek naar de
mate waarin genetische GEDRAGSGENETICA: TECHNIEKEN
verschillen en Hebben studies gedaan bij:
omgevingsverschillen - Tweelingen (1 ei & 2 ei)
verband houden met - Gescheiden tweelingen (adoptie)
individuele lichamelijke, - Adoptiestudies (versie 2.0)
psychologische en
gedrags-kenmerken
door te analyseren of
die kenmerken meer
voorkomen bij mensen
die genetisch nauwer
met elkaar verwant zijn.
1.
Tweelingstudies
Is gedrag van eeneiige tweelingen meer op elkaar gelijkend dan van
twee-eiige?
Eeneiige groeien meestal in dezelfde omgeving op: meer
gelijkenissen?
Genetisch materiaal hetzelfde duidt dat automatisch op meer
gelijkenis?
Weten niet of dat effectief enkel door dat genetisch materiaal komt
Vragen ons af: wat is de invloed van de omgeving?
2. Adoptiestudies
Tweelingen bij geboorte gescheiden dus niet in zelfde omgeving
opgegroeid
Let op: tweeling zwangerschappen zijn niet hetzelfde als eenling
zwangerschap
Idem bij tweelingstudies daar rekening mee houden
3. Adoptiestudies (versie 2.0)
Effect van de ouders/omgeving waar je bij opgroeit
Kind van ‘criminele’ ouders: weggenomen en bij adoptieouders
Adoptieouders (met of zonder crimineel verleden)
Wat gaat dan het effect daarvan zijn op het gedrag?
Antisociaal gedrag vs. crimineel gedrag
, Antisociaal gedrag:
- DSM 5 = overlastbezorgend gedrag (bv. Agressie, vernielen andermans
eigendom, stelen, liegen)
- Houdt geen rekening met de rechten van anderen
- Agressief en destructief gedrag
- Lijken niet te kunnen voldoen aan sociale normen
- Impulsiviteit, verlies baan en relatie, gevangenis, …
Crimineel gedrag:
- Mensen die de wet (ooit al eens) overtreden – ernstige overtredingen
(bv. roof)
- Kleine overtredingen gelden NIET voor deze studies (bv.
verkeersovertreding of spijbelen)
TWEELINGSTUDIES
- Dus zelfde genen, zelfde omgeving
- Vergelijking tussen:
- Identiek erfelijk materiaal (zoals bij eeneiige tweeling)
Gelijkenissen tussen eeneiige: aanwijzing voor genetische invloed
- 50% overeenkomst erfelijk materiaal (zoals bij twee-eiige tweelingen &
broers en zus)
Gelijkenissen adoptiekind & adoptieouder: aanwijzing voor invloed
van omgeving
Tweelingsstudie i.k.v. antisociaal gedrag – Baker, 2002
- Laura Baker – 2002
- Studie bij 605 9-jarige tweelingen (1 en 2-eiige)
- Vragenlijst rond antisociaal gedrag (cognitief, sociaal, persoonlijkheid en
gedrag)
Bij de tweelingen zelf
De ouders of verzorgers
Hun leerkrachten
Vragen als: pesten ze andere kinderen, stelen ze, spijbelen ze, wreed voor dieren, …
Aan 3 verschillende groepen gevraagd om sociaal wenselijke antwoorden te vermijden
Voorbeeld van vragenlijst:
- Controle ingebouwd:
- Sociaal wenselijk antwoorden
Daarom ouders &
leerkrachten
Inzicht op 3 vlakken +
vergelijking
Resultaten onderzoek:
- Erfelijkheidsfactoren verklaren 40% tot 50% van de variabiliteit in
antisociaal gedrag
- 96% in antisociaal gedrag is erfelijk (gemiddelde verschillen in 3
informanten)
Reactieve agressie: 38%
- Kunnen dat onderzoeken a.d.h.v. 2 soorten genetica
- Gedragsgenetica & Moleculaire genetica de 2 zijn NIET hetzelfde!
Gedragsgenetica:
Onderzoek naar de
mate waarin genetische GEDRAGSGENETICA: TECHNIEKEN
verschillen en Hebben studies gedaan bij:
omgevingsverschillen - Tweelingen (1 ei & 2 ei)
verband houden met - Gescheiden tweelingen (adoptie)
individuele lichamelijke, - Adoptiestudies (versie 2.0)
psychologische en
gedrags-kenmerken
door te analyseren of
die kenmerken meer
voorkomen bij mensen
die genetisch nauwer
met elkaar verwant zijn.
1.
Tweelingstudies
Is gedrag van eeneiige tweelingen meer op elkaar gelijkend dan van
twee-eiige?
Eeneiige groeien meestal in dezelfde omgeving op: meer
gelijkenissen?
Genetisch materiaal hetzelfde duidt dat automatisch op meer
gelijkenis?
Weten niet of dat effectief enkel door dat genetisch materiaal komt
Vragen ons af: wat is de invloed van de omgeving?
2. Adoptiestudies
Tweelingen bij geboorte gescheiden dus niet in zelfde omgeving
opgegroeid
Let op: tweeling zwangerschappen zijn niet hetzelfde als eenling
zwangerschap
Idem bij tweelingstudies daar rekening mee houden
3. Adoptiestudies (versie 2.0)
Effect van de ouders/omgeving waar je bij opgroeit
Kind van ‘criminele’ ouders: weggenomen en bij adoptieouders
Adoptieouders (met of zonder crimineel verleden)
Wat gaat dan het effect daarvan zijn op het gedrag?
Antisociaal gedrag vs. crimineel gedrag
, Antisociaal gedrag:
- DSM 5 = overlastbezorgend gedrag (bv. Agressie, vernielen andermans
eigendom, stelen, liegen)
- Houdt geen rekening met de rechten van anderen
- Agressief en destructief gedrag
- Lijken niet te kunnen voldoen aan sociale normen
- Impulsiviteit, verlies baan en relatie, gevangenis, …
Crimineel gedrag:
- Mensen die de wet (ooit al eens) overtreden – ernstige overtredingen
(bv. roof)
- Kleine overtredingen gelden NIET voor deze studies (bv.
verkeersovertreding of spijbelen)
TWEELINGSTUDIES
- Dus zelfde genen, zelfde omgeving
- Vergelijking tussen:
- Identiek erfelijk materiaal (zoals bij eeneiige tweeling)
Gelijkenissen tussen eeneiige: aanwijzing voor genetische invloed
- 50% overeenkomst erfelijk materiaal (zoals bij twee-eiige tweelingen &
broers en zus)
Gelijkenissen adoptiekind & adoptieouder: aanwijzing voor invloed
van omgeving
Tweelingsstudie i.k.v. antisociaal gedrag – Baker, 2002
- Laura Baker – 2002
- Studie bij 605 9-jarige tweelingen (1 en 2-eiige)
- Vragenlijst rond antisociaal gedrag (cognitief, sociaal, persoonlijkheid en
gedrag)
Bij de tweelingen zelf
De ouders of verzorgers
Hun leerkrachten
Vragen als: pesten ze andere kinderen, stelen ze, spijbelen ze, wreed voor dieren, …
Aan 3 verschillende groepen gevraagd om sociaal wenselijke antwoorden te vermijden
Voorbeeld van vragenlijst:
- Controle ingebouwd:
- Sociaal wenselijk antwoorden
Daarom ouders &
leerkrachten
Inzicht op 3 vlakken +
vergelijking
Resultaten onderzoek:
- Erfelijkheidsfactoren verklaren 40% tot 50% van de variabiliteit in
antisociaal gedrag
- 96% in antisociaal gedrag is erfelijk (gemiddelde verschillen in 3
informanten)
Reactieve agressie: 38%
