Literatuurdossier
Inhoudsopgave
Literatuurdossier..................................................................................................................... 1
Inhoudsopgave....................................................................................................................... 1
Lijst met boeken..................................................................................................................... 2
Boek 1: De Kroongetuige....................................................................................................... 3
Positieve recensie.............................................................................................................. 3
Negatieve recensie............................................................................................................ 5
A4’tje over ‘De Kroongetuige’.............................................................................................7
Boek 2: Kom hier dat ik u kus.................................................................................................8
Positieve recensie.............................................................................................................. 8
A4’tje over ‘Kom hier dat ik u kus’......................................................................................9
Boek 3: Vele hemels boven de zevende.................................................................................9
Positieve recensie............................................................................................................ 10
Negatieve recensie.......................................................................................................... 10
A4’tje Vele hemels boven de zevende.............................................................................11
Boek 4: Magnus................................................................................................................... 12
Positieve recensie............................................................................................................ 12
Negatieve recensie.......................................................................................................... 14
A4’tje Magnus.................................................................................................................. 14
Boek 5: Het Smelt................................................................................................................. 15
Positieve recensie............................................................................................................ 15
Negatieve recensie.......................................................................................................... 16
A4’tje Het Smelt - Lize Spit..............................................................................................18
Boek 6: Concept M............................................................................................................... 19
Positieve recensie............................................................................................................ 19
Negatieve recensie.......................................................................................................... 20
A4’tje concept M.............................................................................................................. 21
Boek 7: Het recht op terugkeer - Leon de Winter..................................................................22
Boek 8: Verraad me niet - Tessa de Loo..............................................................................23
Boek 9: A4’tje De aanslag - Harry Mulisch...........................................................................24
Boek 10: A4’tje De Beatrijs...................................................................................................25
Boek 11: Karel ende Elegast................................................................................................26
Boek 12: A4’tje de kleine Johannes......................................................................................27
Lijst met gedichten................................................................................................................ 29
(v)lucht............................................................................................................................. 30
Mijn ex-vriendin had anorexia en ik had daar last van (fictie)...........................................31
Tripolair............................................................................................................................ 32
Dans je............................................................................................................................. 33
Trein................................................................................................................................ 34
Dagje circus..................................................................................................................... 35
Vrouw Holle..................................................................................................................... 36
Als iemand mij nou maar..................................................................................................38
vrijdag 1 december 1995..................................................................................................39
Als liefde een kwestie van blijven is.................................................................................40
1
,Lijst met boeken
Schrijver Titel eerste uitgelezen punten
uitgave op
1 Maarten ‘t Hart De kroongetuige 1983 maart 3
2020
2 Griet op de Beeck Kom hier dat ik u kus 2014 maart 3
2020
3 Griet op de Beeck Vele hemels boven de 2013 april 2020 3
zevende
4 Arjen Lubach Magnus 2011 29-04-20 3
5 Lize Spit Het smelt 2016 24-05-20 4
6 Aafke Romeijn Concept M 2018 juli 2020 2
7 Leon de Winter Het recht op terugkeer 2008 4 vwo 4
8 Tessa de Loo Verraad me niet 2011 4 vwo 2
9 Harry Mulisch De aanslag 1982 4 vwo 3
10 onbekend De Beatrijs 1374 5 vwo xx
11 onbekend Karel en Elegast 1270 5 vwo xx
12 Frederik van Eeden De kleine Johannes 1885 5 vwo xx
Totaal aantal punten (minimaal 27): 27
2
,Boek 1: De Kroongetuige
Titel: De kroongetuige
Schrijver: Maarten ‘t Hart
Jaar van eerste uitgave: 1983
Positieve recensie
Hans Warren
De kroongetuige, een detective
Deze recensie staat achterin de uitgaven van de Kroongetuige die ik heb gelezen.
Het lijkt wel of Maarten ‘t Hart, toen hij zich aan het schrijven van ‘De Kroongetuige’ zette, zo
nauwkeurig mogelijk aan alle voorschriften betreffende het genre heeft willen voldoen. En
ook of hij daar plezier in heeft gehad: het boek wekt de indruk dat het met veel genoegen in
elkaar is gezet, als een superieur spel, en iets van dat genoegen komt ook op de lezer over.
De term ‘ontspanning’ heeft zo snel een wat denigrerende bijklank, alsof er behalve wat
‘ont’-spanning en amusement weinig méér te beleven zou zijn. En dat is allerminst het geval:
‘t Hart heeft met ‘De Kroongetuige’ een van zijn beste boeken, een ‘volwaardige’ roman
geschreven, die dan bovendien nog niet de geringe charme van een zeer geslaagde
detectiveroman heeft.
Normaal ben ik geen liefhebber van detectiveromans. Tot mijn verrassing, moet ik zeggen,
kreeg het werk me direct in de waarschijnlijk juiste greep. Op allerlei manieren werd er als
het ware ingespeeld op mijn belangstelling. Het verhaal zit razend knap in elkaar, en het is
helemaal volgens het beproefde systeem opgebouwd. Het is een detectiveroman waar geen
speld tussen te krijgen is met een hoogst origineel en buitengewoon luguber plot, maar het
is veel meer dan dat alleen: het is ook een gewone roman over gewone mensen die nolens
volens bij een afschuwelijke misdaad betrokken worden. Hun leven wordt zo diepgaand en
veelzijdig uitgebeeld, dat men niet van 'ontspanningslectuur' kan spreken. 'De Kroongetuige'
valt te omschrijven als een voortreffelijke eigentijdse huwelijksroman die als meerwaarde
nog de spanning van een heel goede detective heeft meegekregen.
De kroongetuige waar het om gaat, en de hoofdpersoon van het boek, is Leonie, en niet de
ik uit de eerste Thomas heet. In de latere afdelingen is, behalve in de brieven vrijwel altijd
Leonie de 'ik'. Thomas en Leonie zijn al vele jaren met elkaar getrouwd, ze hebben in zekere
zin best een goed huwelijk, maar het is wel een obsessie geworden dat het kinder. loos blijft.
Want Leonie's grootste wens is het, een kind te krijgen. Het ziet er naar uit dat ze volkomen
onvruchtbaar is. Het feit dat in hun verhouding de liefdesdaad enkel nog verricht wordt met
het oog op procreatie heeft bij Thomas geleid tot een zeker afkeer. Leonie is knap,
buitengewoon intelligent, hij houdt van haar, maar het complex van haar onvruchtbaarheid
en kinderloosheid hangt hem de keel uit. Wanneer Leonie eens een tijdje bij haar moeder uit
logeren is, voelt Thomas zich aangetrokken tot een jonge vrouw die in een bibliotheek werkt.
Thomas zelf heeft een belangrijke baan aan een universiteit, waar hij onder andere veel
proeven met dieren, vooral ratten, doet. Het meisje van de bibliotheek heet Jenny. Zij is,
naar uit de loop van het verhaal zal blijken, een soort femme fatale met wit-blond haar, een
jongere en mooiere uitvoering van Leonie, die toch blijkbaar veel op haar lijkt. Thomas wordt
hopeloos verliefd op haar, maar zij houdt hem aan het lijntje, staat hem de gunsten die ze
vrijwel iedereen geeft niet toe. Op een avond, als hij met Jenny een kroegentocht gemaakt
3
, heeft en flink dronken is geworden, probeert hij haar te dwingen, hem zijn zin te geven.
Jenny weigert, ze krijgen ruzie, handgemeen zelfs op straat, er zin getuigen. Jenny vlucht.
Ze blijkt na die nacht spoorloos.
Door verschillende stukken bewijsmateriaal wordt Thomas gearresteerd, en Leonie, die hij
aanvankelijk overal buiten wilde houden, begint haar eigen speurtocht om achter de
waarheid te komen. De bewijzen tegen Thomas stapelen zich op, maar Leonie blijft
onverstoorbaar spoorzoeken en doet dan een zó afgrijselijke ontdekking dat de grond onder
haar voeten weggeslagen wordt. Maar ze zwijgt, ook tijdens het proces, ze bewaart haar
vreselijke geheim. Zij zou de kroongetuige moeten zijn, ze is haast in haar eer getrapt als ze
merkt dat nu die man die beweert gezien te hebben dat Thomas met Jenny in het
laboratorium binnenging en dat hij zonder haar weer buiten kwam, als kroongetuige wordt
aangemerkt. Thomas wordt vrijgesproken: er is geen bewijs. Jenny is weliswaar spoorloos,
maar haar lijk is ook niet gevonden. Hij komt vrij onverwacht thuis bij Leonie, die haar
houding nog niet bepaald heeft tegenover de man die ze liefheeft en die, naar ze meent, een
moordenaar is en haar ook heeft bedrogen. Pas dan volgt de ware ontknoping.
Maarten 't Hart heeft, zoals reeds gezegd, dit verhaal bijzonder knap en volkomen volgens
de regels opgebouwd. Zo heeft hij bijvoorbeeld óók de truc toegepast volgens welke vrijwel
àlle figuren die in het boek voorkomen een beetje verdacht kunnen zijn onder bepaalde
omstandigheden. Zelfs de politie gaat niet vrijuit. Met grote bekwaamheid en veel
inlevingsvermogen zijn ook al die bijfiguren getekend. Verbluffend is 't Harts kennis van de
innerlijke roerselen van de vrouw. Zoals Leonie en de vriendin van Jenny getekend worden
op pagina 94 e.v. - het is zo van binnenuit, zo van een vrouw uit gezien geschreven, dat je
denkt: dit moet 't Hart door een vrouw verteld zijn, dat kan hij moeilijk zo zèlf ervaren
hebben. Buitengewoon knap zijn ook de scènes getekend wanneer Leonie haar huis met
bezemen keert omdat ze vreest dat de aanwezigheid van Jenny het bezoedeld heeft. De
drift en de haat die daaruit spreken doen dergelijke taferelen uit Mensje van Keulens
'Overspel' verbleken! Ook de problematiek van het kinderloze huwelijk is uitstekend uit de
verf gekomen; er wordt heerlijk uitgehaald naar het feminisme, en een heel boeiend trekje is
het tegen wil en dank gelovig zijn van Leonie die aan het eind stiekem haar handen vouwt
en toch nog bidt en hoopt. Dan: de pointe, die ik hier dus niet verraden wil is hoogst origineel
en uitermate luguber, maar aanvaardbaar. Ach, je kunt een paar praktische vragen stellen,
hoe zal dit of dat gegaan zijn, hoe kunnen bijvoorbeeld Thomas' contacten met de
buitenwereld zo afgebroken worden? Maar ik geloof niet dat er detectiveromans bestaan
waarbij je geen vraagtekens kunt zetten, tenslotte moet je ook als lezer het spel een beetje
meespelen. Ik kan niet anders zeggen dan dat ik buitengewoon genoten heb van dit knappe
boek dat ik iedereen dus ook degenen die als ik eigenlijk niet van het genre houden ten
zeerste aanbevelen kan.
4
Inhoudsopgave
Literatuurdossier..................................................................................................................... 1
Inhoudsopgave....................................................................................................................... 1
Lijst met boeken..................................................................................................................... 2
Boek 1: De Kroongetuige....................................................................................................... 3
Positieve recensie.............................................................................................................. 3
Negatieve recensie............................................................................................................ 5
A4’tje over ‘De Kroongetuige’.............................................................................................7
Boek 2: Kom hier dat ik u kus.................................................................................................8
Positieve recensie.............................................................................................................. 8
A4’tje over ‘Kom hier dat ik u kus’......................................................................................9
Boek 3: Vele hemels boven de zevende.................................................................................9
Positieve recensie............................................................................................................ 10
Negatieve recensie.......................................................................................................... 10
A4’tje Vele hemels boven de zevende.............................................................................11
Boek 4: Magnus................................................................................................................... 12
Positieve recensie............................................................................................................ 12
Negatieve recensie.......................................................................................................... 14
A4’tje Magnus.................................................................................................................. 14
Boek 5: Het Smelt................................................................................................................. 15
Positieve recensie............................................................................................................ 15
Negatieve recensie.......................................................................................................... 16
A4’tje Het Smelt - Lize Spit..............................................................................................18
Boek 6: Concept M............................................................................................................... 19
Positieve recensie............................................................................................................ 19
Negatieve recensie.......................................................................................................... 20
A4’tje concept M.............................................................................................................. 21
Boek 7: Het recht op terugkeer - Leon de Winter..................................................................22
Boek 8: Verraad me niet - Tessa de Loo..............................................................................23
Boek 9: A4’tje De aanslag - Harry Mulisch...........................................................................24
Boek 10: A4’tje De Beatrijs...................................................................................................25
Boek 11: Karel ende Elegast................................................................................................26
Boek 12: A4’tje de kleine Johannes......................................................................................27
Lijst met gedichten................................................................................................................ 29
(v)lucht............................................................................................................................. 30
Mijn ex-vriendin had anorexia en ik had daar last van (fictie)...........................................31
Tripolair............................................................................................................................ 32
Dans je............................................................................................................................. 33
Trein................................................................................................................................ 34
Dagje circus..................................................................................................................... 35
Vrouw Holle..................................................................................................................... 36
Als iemand mij nou maar..................................................................................................38
vrijdag 1 december 1995..................................................................................................39
Als liefde een kwestie van blijven is.................................................................................40
1
,Lijst met boeken
Schrijver Titel eerste uitgelezen punten
uitgave op
1 Maarten ‘t Hart De kroongetuige 1983 maart 3
2020
2 Griet op de Beeck Kom hier dat ik u kus 2014 maart 3
2020
3 Griet op de Beeck Vele hemels boven de 2013 april 2020 3
zevende
4 Arjen Lubach Magnus 2011 29-04-20 3
5 Lize Spit Het smelt 2016 24-05-20 4
6 Aafke Romeijn Concept M 2018 juli 2020 2
7 Leon de Winter Het recht op terugkeer 2008 4 vwo 4
8 Tessa de Loo Verraad me niet 2011 4 vwo 2
9 Harry Mulisch De aanslag 1982 4 vwo 3
10 onbekend De Beatrijs 1374 5 vwo xx
11 onbekend Karel en Elegast 1270 5 vwo xx
12 Frederik van Eeden De kleine Johannes 1885 5 vwo xx
Totaal aantal punten (minimaal 27): 27
2
,Boek 1: De Kroongetuige
Titel: De kroongetuige
Schrijver: Maarten ‘t Hart
Jaar van eerste uitgave: 1983
Positieve recensie
Hans Warren
De kroongetuige, een detective
Deze recensie staat achterin de uitgaven van de Kroongetuige die ik heb gelezen.
Het lijkt wel of Maarten ‘t Hart, toen hij zich aan het schrijven van ‘De Kroongetuige’ zette, zo
nauwkeurig mogelijk aan alle voorschriften betreffende het genre heeft willen voldoen. En
ook of hij daar plezier in heeft gehad: het boek wekt de indruk dat het met veel genoegen in
elkaar is gezet, als een superieur spel, en iets van dat genoegen komt ook op de lezer over.
De term ‘ontspanning’ heeft zo snel een wat denigrerende bijklank, alsof er behalve wat
‘ont’-spanning en amusement weinig méér te beleven zou zijn. En dat is allerminst het geval:
‘t Hart heeft met ‘De Kroongetuige’ een van zijn beste boeken, een ‘volwaardige’ roman
geschreven, die dan bovendien nog niet de geringe charme van een zeer geslaagde
detectiveroman heeft.
Normaal ben ik geen liefhebber van detectiveromans. Tot mijn verrassing, moet ik zeggen,
kreeg het werk me direct in de waarschijnlijk juiste greep. Op allerlei manieren werd er als
het ware ingespeeld op mijn belangstelling. Het verhaal zit razend knap in elkaar, en het is
helemaal volgens het beproefde systeem opgebouwd. Het is een detectiveroman waar geen
speld tussen te krijgen is met een hoogst origineel en buitengewoon luguber plot, maar het
is veel meer dan dat alleen: het is ook een gewone roman over gewone mensen die nolens
volens bij een afschuwelijke misdaad betrokken worden. Hun leven wordt zo diepgaand en
veelzijdig uitgebeeld, dat men niet van 'ontspanningslectuur' kan spreken. 'De Kroongetuige'
valt te omschrijven als een voortreffelijke eigentijdse huwelijksroman die als meerwaarde
nog de spanning van een heel goede detective heeft meegekregen.
De kroongetuige waar het om gaat, en de hoofdpersoon van het boek, is Leonie, en niet de
ik uit de eerste Thomas heet. In de latere afdelingen is, behalve in de brieven vrijwel altijd
Leonie de 'ik'. Thomas en Leonie zijn al vele jaren met elkaar getrouwd, ze hebben in zekere
zin best een goed huwelijk, maar het is wel een obsessie geworden dat het kinder. loos blijft.
Want Leonie's grootste wens is het, een kind te krijgen. Het ziet er naar uit dat ze volkomen
onvruchtbaar is. Het feit dat in hun verhouding de liefdesdaad enkel nog verricht wordt met
het oog op procreatie heeft bij Thomas geleid tot een zeker afkeer. Leonie is knap,
buitengewoon intelligent, hij houdt van haar, maar het complex van haar onvruchtbaarheid
en kinderloosheid hangt hem de keel uit. Wanneer Leonie eens een tijdje bij haar moeder uit
logeren is, voelt Thomas zich aangetrokken tot een jonge vrouw die in een bibliotheek werkt.
Thomas zelf heeft een belangrijke baan aan een universiteit, waar hij onder andere veel
proeven met dieren, vooral ratten, doet. Het meisje van de bibliotheek heet Jenny. Zij is,
naar uit de loop van het verhaal zal blijken, een soort femme fatale met wit-blond haar, een
jongere en mooiere uitvoering van Leonie, die toch blijkbaar veel op haar lijkt. Thomas wordt
hopeloos verliefd op haar, maar zij houdt hem aan het lijntje, staat hem de gunsten die ze
vrijwel iedereen geeft niet toe. Op een avond, als hij met Jenny een kroegentocht gemaakt
3
, heeft en flink dronken is geworden, probeert hij haar te dwingen, hem zijn zin te geven.
Jenny weigert, ze krijgen ruzie, handgemeen zelfs op straat, er zin getuigen. Jenny vlucht.
Ze blijkt na die nacht spoorloos.
Door verschillende stukken bewijsmateriaal wordt Thomas gearresteerd, en Leonie, die hij
aanvankelijk overal buiten wilde houden, begint haar eigen speurtocht om achter de
waarheid te komen. De bewijzen tegen Thomas stapelen zich op, maar Leonie blijft
onverstoorbaar spoorzoeken en doet dan een zó afgrijselijke ontdekking dat de grond onder
haar voeten weggeslagen wordt. Maar ze zwijgt, ook tijdens het proces, ze bewaart haar
vreselijke geheim. Zij zou de kroongetuige moeten zijn, ze is haast in haar eer getrapt als ze
merkt dat nu die man die beweert gezien te hebben dat Thomas met Jenny in het
laboratorium binnenging en dat hij zonder haar weer buiten kwam, als kroongetuige wordt
aangemerkt. Thomas wordt vrijgesproken: er is geen bewijs. Jenny is weliswaar spoorloos,
maar haar lijk is ook niet gevonden. Hij komt vrij onverwacht thuis bij Leonie, die haar
houding nog niet bepaald heeft tegenover de man die ze liefheeft en die, naar ze meent, een
moordenaar is en haar ook heeft bedrogen. Pas dan volgt de ware ontknoping.
Maarten 't Hart heeft, zoals reeds gezegd, dit verhaal bijzonder knap en volkomen volgens
de regels opgebouwd. Zo heeft hij bijvoorbeeld óók de truc toegepast volgens welke vrijwel
àlle figuren die in het boek voorkomen een beetje verdacht kunnen zijn onder bepaalde
omstandigheden. Zelfs de politie gaat niet vrijuit. Met grote bekwaamheid en veel
inlevingsvermogen zijn ook al die bijfiguren getekend. Verbluffend is 't Harts kennis van de
innerlijke roerselen van de vrouw. Zoals Leonie en de vriendin van Jenny getekend worden
op pagina 94 e.v. - het is zo van binnenuit, zo van een vrouw uit gezien geschreven, dat je
denkt: dit moet 't Hart door een vrouw verteld zijn, dat kan hij moeilijk zo zèlf ervaren
hebben. Buitengewoon knap zijn ook de scènes getekend wanneer Leonie haar huis met
bezemen keert omdat ze vreest dat de aanwezigheid van Jenny het bezoedeld heeft. De
drift en de haat die daaruit spreken doen dergelijke taferelen uit Mensje van Keulens
'Overspel' verbleken! Ook de problematiek van het kinderloze huwelijk is uitstekend uit de
verf gekomen; er wordt heerlijk uitgehaald naar het feminisme, en een heel boeiend trekje is
het tegen wil en dank gelovig zijn van Leonie die aan het eind stiekem haar handen vouwt
en toch nog bidt en hoopt. Dan: de pointe, die ik hier dus niet verraden wil is hoogst origineel
en uitermate luguber, maar aanvaardbaar. Ach, je kunt een paar praktische vragen stellen,
hoe zal dit of dat gegaan zijn, hoe kunnen bijvoorbeeld Thomas' contacten met de
buitenwereld zo afgebroken worden? Maar ik geloof niet dat er detectiveromans bestaan
waarbij je geen vraagtekens kunt zetten, tenslotte moet je ook als lezer het spel een beetje
meespelen. Ik kan niet anders zeggen dan dat ik buitengewoon genoten heb van dit knappe
boek dat ik iedereen dus ook degenen die als ik eigenlijk niet van het genre houden ten
zeerste aanbevelen kan.
4
