Graad 10
Toerisme
Opsommings
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not
copy, share, or sell our content without permission.
, Kwartaal 1
n
Definisie va Toerisme
Toerismesektore
Toerisme is ‘n studie wat
reisbedrywighede en dienste
behels wat saam ’n toeriste-
Wat is ‘n toeris?
ervaring moontlik maak.
Dit sluit verskeie sektore in,
→ Toeris: Iemand wat langer as een dag, maar minder as ’n jaar, weg
van die huis af reis.
soos toeristeprofiele, vervoer,
gasvryheid,
→ Plesierreisiger: Iemand wat ’n bestemming besoek en op dieselfde
dag weer vertrek.
ondersteuningsdienste en
toeriste-aantreklikhede.
Waarom reis mense?
→ Mense reis om aan hul behoeftes, belangstellings en verwagtinge te
voldoen.
→ Basiese behoeftes sluit kos, water, suurstof, slaap, skuiling, warmte en
veiligheid in. Mense benodig ook familie, liefde, verhoudings, werk en wet en
orde.
→ Nadat hierdie behoeftes bevredig is, streef mense na hoër doelwitte, soos
sukses, status, erkenning, persoonlike ontwikkeling en selfverwesenliking.
→ Toerisme bied mense die geleentheid om sommige van hierdie doelwitte en
begeertes te bereik.
Belangrike Terminologie
Inkomende toerisme Wanneer besoekers vanuit ander lande na ’n land reis.
Wanneer inwoners hul eie land verlaat om ’n ander land te
Uitgaande toerisme
besoek.
Binnelandse toerisme Om binne in jou eie land te reis
Streekstoerisme Om binne ’n bepaalde geografiese streek te reis.
Om na ’n ander land te reis deur ’n internasionale grens
Internasionale toerisme
oor te steek, waar doeanebeheer kan plaasvind.
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content without permission.
, Toeristeprofiele
→ ’n Toeristeprofiel is ’n beskrywing van ’n toeris se persoonlike besonderhede, behoeftes en
verwagtinge.
Soorte toeriste
→ Sake- en professionele toeriste: Reis vir werk, vergaderings of konferensies.
→ Vryetyds- en vakansietoeriste: Reis om te ontspan en vakansie te hou.
→ BVF-toeriste: Reis om vriende en familie te besoek.
→ Jeugreisigers: Jong mense wat reis, byvoorbeeld rugsakreisigers en persone op ’n brugjaar.
→ Avontuurtoeriste: Reis om opwindende en uitdagende aktiwiteite te ervaar.
→ Eko- en omgewingstoeriste: Reis om die natuur te verken en die omgewing te waardeer.
→ Kultuurtoeriste: Reis om ander kulture, tradisies en gebruike te leer ken.
→ Godsdienstoeriste: Reis om godsdienstige plekke te besoek of aan geloofsaktiwiteite deel te
neem.
→ Sport- en ontspanningstoeriste: Reis om sport te beoefen, sportbyeenkomste by te woon of aan
ontspanningsaktiwiteite deel te neem.
→ Toeriste met spesiale belangstellings: Reis om ’n spesifieke stokperdjie of belangstelling te
bevredig.
→ Aansporingstoeriste: Reis as ’n beloning wat byvoorbeeld deur ’n werkgewer aangebied word.
→ Gesondheidstoeriste: Reis om mediese behandeling, gesondheidsorg of welstandsbehandelings
te ontvang.
hoe om ‘n toeristeprofiel saam te stel
Die profiel moet
die volgende
bevat: Naam
Nasionaliteit
Ouderdom
Kontakbesonderhede
Beroep
Behoeftes en voorkeure,
soos sport- of
opvoedkundige aktiwiteite
Spesifieke vereistes, soos die
tipe akkommodasie wat
benodig word
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content without permission.
, Vervoer
→ Sedanmotors word vir persoonlike vervoer gebruik.
→ 4x4-voertuie is geskik vir ruwe terrein en wildernisgebiede.
Motors
→ Motors kan sleepwaens en karavane vervoer.
→ Huurmotors bied vervoer aan individue of klein groepe.
→ Openbare busse ry volgens bepaalde roetes en tydroosters.
→ Toergroepe kan busse huur om saam te reis.
→ Greyhound en Intercape is voorbeelde van langafstandbusdienste.
Busse en toerbusse
→ Die Baz Bus is veral op rugsakreisigers gerig.
→ Pendelbusse vervoer passasiers tussen plekke soos lughawens,
hawens en vervoersterminale.
Motorfietse
→ Toeriste kan motorfietse huur om self hul roetes te ry en verskillende
plekke te verken.
→ Metertaxi’s bepaal die tarief volgens die afstand wat afgelê word.
Taxi’s → Minibustaxi’s werk gewoonlik sonder vaste roosters of amptelike op-
en aflaaipunte.
→ Treine verbind belangrike dorpe en stede deur spoorwegnetwerke.
→ Treinreise gee passasiers die geleentheid om die natuurskoon langs
die roete te geniet.
Treindienste in Suid-Afrika
→ Shosholoza Meyl: Bied treinreise tussen verskillende stede aan.
→ Metrorail: Vervoer pendelaars, veral tussen woongebiede en werk- of
studiesentrums.
Treine
→ Gautrein: ’n Sneltreindiens wat Johannesburg, OR Tambo
Internasionale Lughawe en Pretoria verbind.
→ Die Bloutrein: ’n Luukse trein wat op die Kaapstad–Pretoria-roete ry.
→ Rovos Rail: ’n Privaat luukse treindiens wat plaaslike en internasionale
roetes aanbied.
→ Trems: Ry op spore wat in strate aangebring is. Die meeste is in Suid-
Afrika deur busse vervang, maar ’n trem in Kimberley neem toeriste na
die Groot Gat
→ Vliegtuie vervoer mense vinnig, maar vliegtuigreise kan duur wees.
→ Gewone vlugte verbind hoofsaaklik groot stede en belangrike sentra.
→ Kleiner vliegtuie kan deur sakelui en welgestelde reisigers gehuur
word.
Vliegtuie → Helikopters kan vanaf kleiner vliegvelde opstyg en word dikwels
gebruik om besienswaardighede vanuit die lug te sien; dit is gewoonlik
baie duur.
→ Mikroligte vliegtuie neem net een of twee passasiers en is gewild vir
avontuurervarings.
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content without permission.
Toerisme
Opsommings
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not
copy, share, or sell our content without permission.
, Kwartaal 1
n
Definisie va Toerisme
Toerismesektore
Toerisme is ‘n studie wat
reisbedrywighede en dienste
behels wat saam ’n toeriste-
Wat is ‘n toeris?
ervaring moontlik maak.
Dit sluit verskeie sektore in,
→ Toeris: Iemand wat langer as een dag, maar minder as ’n jaar, weg
van die huis af reis.
soos toeristeprofiele, vervoer,
gasvryheid,
→ Plesierreisiger: Iemand wat ’n bestemming besoek en op dieselfde
dag weer vertrek.
ondersteuningsdienste en
toeriste-aantreklikhede.
Waarom reis mense?
→ Mense reis om aan hul behoeftes, belangstellings en verwagtinge te
voldoen.
→ Basiese behoeftes sluit kos, water, suurstof, slaap, skuiling, warmte en
veiligheid in. Mense benodig ook familie, liefde, verhoudings, werk en wet en
orde.
→ Nadat hierdie behoeftes bevredig is, streef mense na hoër doelwitte, soos
sukses, status, erkenning, persoonlike ontwikkeling en selfverwesenliking.
→ Toerisme bied mense die geleentheid om sommige van hierdie doelwitte en
begeertes te bereik.
Belangrike Terminologie
Inkomende toerisme Wanneer besoekers vanuit ander lande na ’n land reis.
Wanneer inwoners hul eie land verlaat om ’n ander land te
Uitgaande toerisme
besoek.
Binnelandse toerisme Om binne in jou eie land te reis
Streekstoerisme Om binne ’n bepaalde geografiese streek te reis.
Om na ’n ander land te reis deur ’n internasionale grens
Internasionale toerisme
oor te steek, waar doeanebeheer kan plaasvind.
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content without permission.
, Toeristeprofiele
→ ’n Toeristeprofiel is ’n beskrywing van ’n toeris se persoonlike besonderhede, behoeftes en
verwagtinge.
Soorte toeriste
→ Sake- en professionele toeriste: Reis vir werk, vergaderings of konferensies.
→ Vryetyds- en vakansietoeriste: Reis om te ontspan en vakansie te hou.
→ BVF-toeriste: Reis om vriende en familie te besoek.
→ Jeugreisigers: Jong mense wat reis, byvoorbeeld rugsakreisigers en persone op ’n brugjaar.
→ Avontuurtoeriste: Reis om opwindende en uitdagende aktiwiteite te ervaar.
→ Eko- en omgewingstoeriste: Reis om die natuur te verken en die omgewing te waardeer.
→ Kultuurtoeriste: Reis om ander kulture, tradisies en gebruike te leer ken.
→ Godsdienstoeriste: Reis om godsdienstige plekke te besoek of aan geloofsaktiwiteite deel te
neem.
→ Sport- en ontspanningstoeriste: Reis om sport te beoefen, sportbyeenkomste by te woon of aan
ontspanningsaktiwiteite deel te neem.
→ Toeriste met spesiale belangstellings: Reis om ’n spesifieke stokperdjie of belangstelling te
bevredig.
→ Aansporingstoeriste: Reis as ’n beloning wat byvoorbeeld deur ’n werkgewer aangebied word.
→ Gesondheidstoeriste: Reis om mediese behandeling, gesondheidsorg of welstandsbehandelings
te ontvang.
hoe om ‘n toeristeprofiel saam te stel
Die profiel moet
die volgende
bevat: Naam
Nasionaliteit
Ouderdom
Kontakbesonderhede
Beroep
Behoeftes en voorkeure,
soos sport- of
opvoedkundige aktiwiteite
Spesifieke vereistes, soos die
tipe akkommodasie wat
benodig word
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content without permission.
, Vervoer
→ Sedanmotors word vir persoonlike vervoer gebruik.
→ 4x4-voertuie is geskik vir ruwe terrein en wildernisgebiede.
Motors
→ Motors kan sleepwaens en karavane vervoer.
→ Huurmotors bied vervoer aan individue of klein groepe.
→ Openbare busse ry volgens bepaalde roetes en tydroosters.
→ Toergroepe kan busse huur om saam te reis.
→ Greyhound en Intercape is voorbeelde van langafstandbusdienste.
Busse en toerbusse
→ Die Baz Bus is veral op rugsakreisigers gerig.
→ Pendelbusse vervoer passasiers tussen plekke soos lughawens,
hawens en vervoersterminale.
Motorfietse
→ Toeriste kan motorfietse huur om self hul roetes te ry en verskillende
plekke te verken.
→ Metertaxi’s bepaal die tarief volgens die afstand wat afgelê word.
Taxi’s → Minibustaxi’s werk gewoonlik sonder vaste roosters of amptelike op-
en aflaaipunte.
→ Treine verbind belangrike dorpe en stede deur spoorwegnetwerke.
→ Treinreise gee passasiers die geleentheid om die natuurskoon langs
die roete te geniet.
Treindienste in Suid-Afrika
→ Shosholoza Meyl: Bied treinreise tussen verskillende stede aan.
→ Metrorail: Vervoer pendelaars, veral tussen woongebiede en werk- of
studiesentrums.
Treine
→ Gautrein: ’n Sneltreindiens wat Johannesburg, OR Tambo
Internasionale Lughawe en Pretoria verbind.
→ Die Bloutrein: ’n Luukse trein wat op die Kaapstad–Pretoria-roete ry.
→ Rovos Rail: ’n Privaat luukse treindiens wat plaaslike en internasionale
roetes aanbied.
→ Trems: Ry op spore wat in strate aangebring is. Die meeste is in Suid-
Afrika deur busse vervang, maar ’n trem in Kimberley neem toeriste na
die Groot Gat
→ Vliegtuie vervoer mense vinnig, maar vliegtuigreise kan duur wees.
→ Gewone vlugte verbind hoofsaaklik groot stede en belangrike sentra.
→ Kleiner vliegtuie kan deur sakelui en welgestelde reisigers gehuur
word.
Vliegtuie → Helikopters kan vanaf kleiner vliegvelde opstyg en word dikwels
gebruik om besienswaardighede vanuit die lug te sien; dit is gewoonlik
baie duur.
→ Mikroligte vliegtuie neem net een of twee passasiers en is gewild vir
avontuurervarings.
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content without permission.
