Samenvatting Verpleegkundige methodiek en vaardigheden 3 - hfstk 3 lange termijn centraal veneuze katheter

Hoofdstuk 3 Lange termijn centraal veneuze
katheters
 Inleiding




p. 100
- Oncologie – hematologie – mucoviscidose - …
 Langdurige behandeling
 Goede intraveneuze toegangsweg vereist

1. Totaal implanteerbaar intraveneus systeem of
poortkatheter




1.1. Wat?
 Een volledig onderhuids ingeplant systeem om een betrouwbare toegang
tot de bloedbaan te verkrijgen
 2 delen  het geheel wordt onderhuids ingeplant
- Toegangspoort
 Septum (bij poortkatheter  zelfsluitend siliconenmembraan

1

,  Poortkamer = reservoir
- Katheter
 Radio-opaak
 Silicone/polyurethaan
 Open of gesloten uiteinde




gesloten (links), open (ernaast)
 Verschillende vormen en maten




 Huidig geplaatste poortkatheters zijn meestal geschikt voor toedieningen
onder grote druk vb. contraststof voor CT




1.2. Soorten
 Intraveneuze poortkatheter
- Onder sleutelbeen
- In onderarm (P.A.S./PICC-port)
 P.A.S. Port systeem : kleiner dan klassieke infraclaviculair, in de ader
vd onderarm ingebracht
- In liesregio
 Andere
- Peritoneaal
- Intraspinaal
- Arterieel

1.3. Indicaties
 Herhaaldelijke, niet-continue intraveneuze therapie voor een langere tijd
- Afnemen van…
 Bloed
 Hemoculturen
- Intermittent toedienen van…
 Chemotherapie
 Bloed / Bloedproducten
 Totale Parenterale Nutritie (TPN)

2

,  Antibiotica
 Overige IV-medicatie
 Contraststoffen

1.4. Contra-indicaties
 Continue toediening van TPN of IV. Medicatie
- Dode ruimte = verhoogd risico op infecties
 Voorzichtig bij extreme cachexie (extreem magere zorgontvangers?)
 Veneuze trombose ter hoogte van de implantatieplaats
 Geplande radiotherapie/chirurgie ter hoogte van de insteekplaats
 Gestoorde stolling
- Risico op bloeding bij of kort na plaatsing
- Risico op hematoom bij later aanprikken
 Stollingsparameters (bloedplaatjes, PTT/INR) bepalen voor plaatsing

1.5. Voor- en nadelen
 Voordelen
- Comfortabel
- Kan niet uitgetrokken worden
- Esthetisch
- Eenvoudig in te brengen
- Minder kans op tromboflebitis, extravasatie en infectie ten opzichte van
perifere infusies
- Frequentie punctie/ bloedafnames zijn mogelijk
- Kan heel langdurig ter plaatse blijven ondanks intensief gebruik
- Onmiddellijk na plaatsing bruikbaar
- Minimum aan onderhoud
 Nadelen
- Aanprikken blijft noodzakelijk
 gebruik eventueel Emla® (= verdovend middel)
- Meestal maar 1 lumen
 simultaan toedienen van incompatibele producten is niet mogelijk
- Chirurgische ingreep bij plaatsen én verwijderen

1.6. Plaatsing
 Kathetertip in overgang VCS-RA (vena cava superior en het rechter atrium)
 Aseptische werkwijze
- Lokale verdoving
- Algemene verdoving bij kinderen => voorbereiding!
 RX-thorax ter controle nadien
 Venadenudatietechniek of echografiegeleid
1.6.1. Venadenudatie-, venasectie- of cutdown-techniek
 (Meer oppervlakkige) vene wordt blootgelegd, afgebonden en ingesneden
 Katheter wordt rechtstreeks in de vene gebracht
 2 insnijdingen
- Blootstellen vene
- Als opening voor het plaatsen vd toegangspoort




3