Hoofdstuk XVI De zorgontvanger met diabetes mellitus
Leerdoelen
Inleiding
Diabetes mellitus: terug te vinden in zeer oude geschriften
Dagelijks in de verpleegkundige praktijk
Lange tijd geen behandeling (pas in 1921 insuline ontdekt)
1. Diabetes mellitus
Letterlijk: honingzoete doorstroming
Aandoening te maken met suiker?
Stoornis in suiker-, vet en eiwitmetabolisme grote verwevenheid met andere
aandoeningen
Veel voorkomende chronische aandoening
1
, (Nog) geen genezing, wel goede controle mogelijk
≈ therapietrouw
≈ diabetesgerelateerde complicaties
Centrale factor: insuline als sleutel tot de cel
Hormoon geproduceerd in de pancreas (β-cellen van de eilandjes van Langerhans)
- Lichaamscellen (spieren, hersenen, …) hebben brandstof nodig
- Brandstof = glucose (vanuit suikers aangeleverd via de voeding)
- Vervoer van glucose via de bloedbaan
- Glucose kan pas opgenomen worden in de cel als er insuline is = sleutel tot de cel
Normaal glucosemetabolisme
insulinereceptoren op de celwand
- Insulineaanmaak en -vrijstelling volgens behoefte (lichaam reguleert en controleert)
Aanpassing in tijd: op moment dat glucose vrijkomt in het bloed ↗ insulineaanmaak,
tussen de maaltijden door worden kleinere hoeveelheden gesecreteerd
Aanpassing in dosis: veel insulineaanmaak bij glucoserijke voeding, minder bij
glucosebeperkte voeding
1) Glucosemetabolisme bij diabetes type 1 (=> bij jongeren)
Absoluut insulinetekort (geen aanmaak meer insuline) – type 1 diabetes
- Vernietiging β-cellen geen insulineaanmaak meer = geen sleutels meer
Cellen worden niet geopend
Glucose stapelt zich op in het bloed
Cellen hebben grote nood aan brandstof
2
Leerdoelen
Inleiding
Diabetes mellitus: terug te vinden in zeer oude geschriften
Dagelijks in de verpleegkundige praktijk
Lange tijd geen behandeling (pas in 1921 insuline ontdekt)
1. Diabetes mellitus
Letterlijk: honingzoete doorstroming
Aandoening te maken met suiker?
Stoornis in suiker-, vet en eiwitmetabolisme grote verwevenheid met andere
aandoeningen
Veel voorkomende chronische aandoening
1
, (Nog) geen genezing, wel goede controle mogelijk
≈ therapietrouw
≈ diabetesgerelateerde complicaties
Centrale factor: insuline als sleutel tot de cel
Hormoon geproduceerd in de pancreas (β-cellen van de eilandjes van Langerhans)
- Lichaamscellen (spieren, hersenen, …) hebben brandstof nodig
- Brandstof = glucose (vanuit suikers aangeleverd via de voeding)
- Vervoer van glucose via de bloedbaan
- Glucose kan pas opgenomen worden in de cel als er insuline is = sleutel tot de cel
Normaal glucosemetabolisme
insulinereceptoren op de celwand
- Insulineaanmaak en -vrijstelling volgens behoefte (lichaam reguleert en controleert)
Aanpassing in tijd: op moment dat glucose vrijkomt in het bloed ↗ insulineaanmaak,
tussen de maaltijden door worden kleinere hoeveelheden gesecreteerd
Aanpassing in dosis: veel insulineaanmaak bij glucoserijke voeding, minder bij
glucosebeperkte voeding
1) Glucosemetabolisme bij diabetes type 1 (=> bij jongeren)
Absoluut insulinetekort (geen aanmaak meer insuline) – type 1 diabetes
- Vernietiging β-cellen geen insulineaanmaak meer = geen sleutels meer
Cellen worden niet geopend
Glucose stapelt zich op in het bloed
Cellen hebben grote nood aan brandstof
2
