Samenvatting Verpleegkundige methodiek en vaardigheden 1 - hfstk 2 klinisch redeneren

Hoofdstuk II Klinische redenen
Inleiding
 Wie naar een hulpverlener stapt: verlangt goede zorg
 snel, adequaat en menselijk hulp
 Hulpvraag
- Als de persoon nt meer in staat is om zelf in te staan voor de eigen gezondheid/ welzijn
- Binnen thuissituatie, in ziekenhuiscontext, in een thuisvervangend milieu
 Zorg wordt geboden in zeer verschillende omgevingen/ contexten en binnen de eerste lijn
(bv. huisarts), tweede lijn (specialist), …
 De zorgontvanger wil in de eerste plaats als mens en unieke persoonlijkheid zorg krijgen
vanuit eigen behoeften
 De verpleegkundige is zeer betrokken in alle vormen van zorg
 Om het verpleegkundig handelen aan te sturen wordt gebruik gemaakt van bepaalde
denkprocessen/ methodieken
- Systematisch verpleegkundig handelen (SVH)
- Het verpleegkundig proces (cfr. Gordon)
- …
 Terminologie: verpleegprobleem, verpleegdiagnose, …

Medische diagnosen, multidisciplinaire problemen en verpleeg(kundige)
diagnosen
 Ziekte of aandoening vaststellen => behandelen
 Verandert niet zolang het ziekteproces bestaat
bv. kanker, diabetes mellitus, CVA, …

Multidisciplinaire problemen en verpleeg(kundige) diagnosen:
 Een verpleegkundige is verantwoordelijk voor de behandeling van twee soorten klinische
problemen of ‘diagnosen’:
- Verpleegkundige diagnosen
- Multidisciplinaire problemen
 Multidisciplinaire problemen

MULTIDISCIPLINAIRE PROBLEMEN
= voorspelbare fysiologische complicaties van medische gezondheidsproblemen of bij een
behandeling. Het verpleegkundig handelen is gericht op het observeren van de patiënt waardoor
complicaties in een vroeg stadium worden herkend.

- Complicaties worden geobserveerd en gerapporteerd
- Artsen kunnen hierdoor specifieke interventies voorschrijven, uit te voeren door
verpleegkundigen
bv. risico op hartritmestoornissen bij een zorgontvanger met hartproblemen
 Verpleegdiagnose ≠ medische diagnose
 Verpleegdiagnose ≠ multidisciplinair probleem
 Verpleegdiagnose = ???

1. Uitgangspunt: theorie van Maslow
1

, 1.1. Behoeftepiramide
 Piramidemodel: de behoeftepiramide
 Streefdoel menselijk organisme: bevrediging van behoeften
 6 soorten behoeften:
- Trapsgewijs bevredigd
- Pas bij bevrediging eerste trap overgang naar de volgende trap
- Bij iedereen aanwezig, concrete uitdrukkingsvorm is individueel verschillend


Zelfrealisatie
Secundaire
of hogere
behoeften
Achting

Zelfwaardering


Primaire of Liefde en samenhorigheid
lagere
behoeften
Zekerheid en veiligheid


Fysiologische behoeften
 Primaire of lagere behoeften
- Fysiologische behoeften
- Zekerheid en veiligheid
- Liefde en samenhorigheid
 Secundaire of hogere behoeften
- Zelfwaardering
worden soms samen genomen
- Achting
- Zelfrealisatie

1.2. Overzicht van de behoeften
1) Fysiologische behoeften
 Wat levensnoodzakelijk is
- Voeding, kleding, zuurstof, …
 Voor de ziekenhuispatiënt
- Evenwichtige water-zoutbalans
- Uitscheiding
- Rust

2

, - Slaap
- Beweging
- Comfort
- …
2) Behoefte aan zekerheid en veiligheid
 Ziekteverzekering / pensioen
 Bescherming tegen fysisch letsel en psychologische bedreiging
 Bestrijding van pijn, ongemak
 …
3) Behoefte aan liefde en samenhorigheid
= sociale behoefte
 Zich aanvaard voelen als zieke, als mens
 Zich vertrouwd voelen/ goede relaties hebben met verpleegkundigen/ zorgverleners,
familie, eventuele kamergenoten
 …
4) Behoefte aan zelfwaardering
 Eigenwaardegevoel
 Zelfvertrouwen
 Doeltreffendheid
 Competitie
 Onafhankelijkheid
5) Behoefte aan achting
 Wil iemand zijn tussen anderen
 Wil individueel verzorgd worden (niet als gemiddelde zorgontvanger/ = nummer)
 Erkenning, waardering, appreciatie, aandacht, status, privacy, …
6) Behoefte aan zelfrealisatie
 Bereiken van persoonlijke groei
 Ontwikkeling van eigen, unieke mogelijkheden
 Religieuze en filosofische verrijking
 Iemand zijn, uniek zijn, origineel, bereiken van een doel, ontwikkeling van eigen
mogelijkheden verbetering van gehanteerde waarden
 Ziekbed voor veel zorgontvangers bezinning
 Religiositeit kan toenemen of dalen met ziek zijn


Link met ziekte en gezondheid
 Om gezond te blijven is een mate van vervulling van alle behoeften nodig
 Ziekte ontstaat bij het niet kunnen invullen van de verschillende behoeften
Vbn
Uitdrogingsverschijnselen bij onvoldoende drinken
Stress ten gevolge van onvoldoende respect kan meespelen in ontstaan maagzeer
 Kritiek  aanpassing model
- ‘Individueel beleefde behoefte’: bevrediging van de behoefte is individueel verschillend
 Merk op: verpleegkunde ≠ bevredigen fysiologische behoeften

Besluit Maslow



3