Nederlands Mondeling 6VWO
15. De morgen loeit weer aan – Tip Marugg (1988)
Samenvatting
- Man stelt zich gelijk in de eerste regels voor
- Man zit afgeleefd op zijn veranda op een eiland ver weg na te denken over het leven
- Twijfelt aan eigen identiteit: eiland -> Toeristisch worden of beschermd blijven
Hij zelf -> Vereenzamen of aanpassen
- Ziet zich zelf als een leeg onbewoond eiland
- ik-persoon probeert de ‘ideale’ vorm van dronkenschap te bereiken/behouden met Whisky en Bier
- Elke avond buiten voor zijn oude begroeide huis met 4 honden aan het drinken -> Elke hond apart
uitgelaten
- Nauwelijks handeling in het verhaal -> fragmenten vormen het leven van de ik-persoon
- In 1 nacht worden jaren over zijn leven verteld-> Vooral pijnzigen
- Hoe meer hij drinkt hoe vrolijker zijn verhalen worden -> Begint pessimistisch
- Houd zichzelf bezig met het herbeleven van herinneringen
- Gefascineerd door de zonsopgang elke dag weer -> vogels vliegen voorbij de bergen
- Koppelt de ochtend aan de dood -> Nacht mens
- Sommige vogels vliegen zich dood tegen de berg -> Foutje van de schepping
3 Personages
Clinto -> Jeugdvriend, bespied een man waar roddels over rond gaan
Dominee oom -> Wil iedereen bekeren tot het christendom, ik gaat op een dag mee naar El Castillo
om eten uit te delen aan gevangene en mee naar de steengroeve -> Krijgt geen contact met
gevangene maar denkt van wel (Jij lijkt op Jezus) -> Kijken naar roofvogels
Eugenio -> Vroeger docent, Gaf geen goede seksuele voorlichting, werd na ontslag opgenomen en
daarna zwerver, komt soms nog langs met een krant om daarover te praten
- Verhaal over eerste liefde, katholieke school -> Situaties van Ik hebben allemaal te maken met
dood, seksualiteit, religie of groei naar volwassenheid
- Is suicidaal en schiet zichzelf dood?
Onderwerpen
- Seksualiteit (opgroeien), ouderdom, Sterfelijkheid, eenzaamheid
- Verhaal begint midden in en eindigt abrupt
- Plot is niet belangrijk, gaat om beeld van ik-persoon
- Bekritiseerd de mens aan het einde van 20 e eeuw -> Luxe ect
- De mensheid zal ten ondergaan aan alle vrijheid die hij nu heeft
- Leidmotief: Einde der tijden, apocalyptisch
Titelverklaring
- Gekoppeld aan de dood, zegt deze woorden voordat hij zelfmoord pleegt
- De morgen is onvermijdelijk net als de dood, niks is zeker
,Opbouw
- Flashbacks over zijn jeugd
- Climax op het einde -> Tijdstippen aanwezig per min
Personages
- ik-persoon is naamloos en vooral aanwezig, leeft aan de Zuid-Amerikaanse kust -> outsider
- De zwerver en de dominee oom zijn slechts voor vormgeving van de ik
Stroming
- Neoromantiek -> Weltschmerz -> Romantiseren van de dood
- Genre: Psychologische Roman
Motieven
- Drank, eenzaamheid, dood, geloof
Schrijver
- Leefde ook op een eiland
- Schreef daar als enige nederlands -> Ook outsider
, 14. De aanslag – Harry Mulisch (1982)
Samenvatting
- 12 Jarige Anton Steenwijk woont in Haarlem (1945) -> Speelt mens erger je niet
- Ineens 6 schoten -> NSB’er Fake Ploeg dood met zijn fiets voor de deur van Buurman Korteweg
- Meneer Korteweg/Dochter Karin verplaatsen het lichaam voor Anton’s huis -> Peter rent naar
buiten om het lijk weer terug te leggen -> Duitsers komen al aan -> Rent weg met de revolver
- Duitsers steken Anton zijn huis in de fik -> Anton word gescheiden opgesloten van zijn familie
- Vreemde vrouw biedt Anton steun en zegt dat de moffen altijd schuldig zullen zijn
- Duitsers brengen Anton naar Oom Peter -> Komt na de oorlog erachter dat zijn ouders en broer
vermoord waren
- 7 jaar later studeert Anton Geneeskunde -> in een opwelling naar zijn oude huis -> Oude buurvrouw
laat hem monument zien -> Namen van ouders staan erop
- (1956) Anton specialiseert in anesthesie op kamers, Anti-communisme demonstraties Adam
- Komt ineens Fake Ploeg (zoon van) -> Anton nodigt hem uit -> Verhit gesprek, Fake vind dat hij ook
slachtoffer is -> Anton geeft moffen de schuld -> Fake gooit spiegel kapot
- Anton ontmoet Saskia en trouwt met haar -> krijgt dochter Sandra
- (1966) Saskia vraagt Anton mee naar begrafenis -> Hoort iemand praten over de aanslag op Ploeg ->
Cor Takes -> Hebben de aanval op de Ploegs gedaan -> Truus Coster gewond in cel, Anton was met
haar toen
- Takes vraagt waarom Buurman Korteweg, Ploeg bij hen voor de deur had gelegd -> Boeit Anton
niet
- Anton gaat weg bij Saskia -> Trouwt met 10 jaar jongere Liesbeth -> Krijgt zoon Peter
- Anton is rijk maar heeft mentale problemen -> Angst aanval door verwarring aansteker ->
Dobbelsteen
- Neemt dochter Sandra (16) mee naar plek van de aanslag -> Nu een bungalow
- (1981) Anton heeft kiespijn -> Tandarts wil hem alleen helpen als mee gaat demonstreren tegen
kernwapens in Adam -> komt Karin Korteweg tegen in de stroom -> Peter blijkt bij hun
binnengedrongen te zijn duitsers schoten hem via het raam
- Meneer Korteweg wilde zijn hagedissen niet kwijt -> na oorlog naar Nieuw-zeeland gevlucht uit
angst voor Anton
- Karin kon hem niet bij de andere buren leggen Meneer Aarts -> had Joden ondergedoken
- Anton loopt verbaasd langzaam door -> iets met een schreeuw
Themathiek en Motieven
- Verhaal gaat om schuldvraag -> iedereen schuldig
- Dobbelsteen -> Motief voor ‘toeval’ en had Anton vast tijdens de aanslag
- Steen komt ook vaak terug -> Symboliek: Gesplite steen
- Het ‘vergeten’ -> Beroep maar ook oorlogstrauma
Titelverklaring
- De aanslag verwijst naar de aanslag op Fake Ploeg
Motto
Overal was het al dag, maar hier was het nacht, neen, meer dan nacht’.
Plinius
- Staat in een brief over de uitbarsting in Pompeii, Vesuvius -> Ook Anton maakt een aanslag een de
zwarte wolk erna mee
- Boek geschreven als een Klassiek Tragedie
15. De morgen loeit weer aan – Tip Marugg (1988)
Samenvatting
- Man stelt zich gelijk in de eerste regels voor
- Man zit afgeleefd op zijn veranda op een eiland ver weg na te denken over het leven
- Twijfelt aan eigen identiteit: eiland -> Toeristisch worden of beschermd blijven
Hij zelf -> Vereenzamen of aanpassen
- Ziet zich zelf als een leeg onbewoond eiland
- ik-persoon probeert de ‘ideale’ vorm van dronkenschap te bereiken/behouden met Whisky en Bier
- Elke avond buiten voor zijn oude begroeide huis met 4 honden aan het drinken -> Elke hond apart
uitgelaten
- Nauwelijks handeling in het verhaal -> fragmenten vormen het leven van de ik-persoon
- In 1 nacht worden jaren over zijn leven verteld-> Vooral pijnzigen
- Hoe meer hij drinkt hoe vrolijker zijn verhalen worden -> Begint pessimistisch
- Houd zichzelf bezig met het herbeleven van herinneringen
- Gefascineerd door de zonsopgang elke dag weer -> vogels vliegen voorbij de bergen
- Koppelt de ochtend aan de dood -> Nacht mens
- Sommige vogels vliegen zich dood tegen de berg -> Foutje van de schepping
3 Personages
Clinto -> Jeugdvriend, bespied een man waar roddels over rond gaan
Dominee oom -> Wil iedereen bekeren tot het christendom, ik gaat op een dag mee naar El Castillo
om eten uit te delen aan gevangene en mee naar de steengroeve -> Krijgt geen contact met
gevangene maar denkt van wel (Jij lijkt op Jezus) -> Kijken naar roofvogels
Eugenio -> Vroeger docent, Gaf geen goede seksuele voorlichting, werd na ontslag opgenomen en
daarna zwerver, komt soms nog langs met een krant om daarover te praten
- Verhaal over eerste liefde, katholieke school -> Situaties van Ik hebben allemaal te maken met
dood, seksualiteit, religie of groei naar volwassenheid
- Is suicidaal en schiet zichzelf dood?
Onderwerpen
- Seksualiteit (opgroeien), ouderdom, Sterfelijkheid, eenzaamheid
- Verhaal begint midden in en eindigt abrupt
- Plot is niet belangrijk, gaat om beeld van ik-persoon
- Bekritiseerd de mens aan het einde van 20 e eeuw -> Luxe ect
- De mensheid zal ten ondergaan aan alle vrijheid die hij nu heeft
- Leidmotief: Einde der tijden, apocalyptisch
Titelverklaring
- Gekoppeld aan de dood, zegt deze woorden voordat hij zelfmoord pleegt
- De morgen is onvermijdelijk net als de dood, niks is zeker
,Opbouw
- Flashbacks over zijn jeugd
- Climax op het einde -> Tijdstippen aanwezig per min
Personages
- ik-persoon is naamloos en vooral aanwezig, leeft aan de Zuid-Amerikaanse kust -> outsider
- De zwerver en de dominee oom zijn slechts voor vormgeving van de ik
Stroming
- Neoromantiek -> Weltschmerz -> Romantiseren van de dood
- Genre: Psychologische Roman
Motieven
- Drank, eenzaamheid, dood, geloof
Schrijver
- Leefde ook op een eiland
- Schreef daar als enige nederlands -> Ook outsider
, 14. De aanslag – Harry Mulisch (1982)
Samenvatting
- 12 Jarige Anton Steenwijk woont in Haarlem (1945) -> Speelt mens erger je niet
- Ineens 6 schoten -> NSB’er Fake Ploeg dood met zijn fiets voor de deur van Buurman Korteweg
- Meneer Korteweg/Dochter Karin verplaatsen het lichaam voor Anton’s huis -> Peter rent naar
buiten om het lijk weer terug te leggen -> Duitsers komen al aan -> Rent weg met de revolver
- Duitsers steken Anton zijn huis in de fik -> Anton word gescheiden opgesloten van zijn familie
- Vreemde vrouw biedt Anton steun en zegt dat de moffen altijd schuldig zullen zijn
- Duitsers brengen Anton naar Oom Peter -> Komt na de oorlog erachter dat zijn ouders en broer
vermoord waren
- 7 jaar later studeert Anton Geneeskunde -> in een opwelling naar zijn oude huis -> Oude buurvrouw
laat hem monument zien -> Namen van ouders staan erop
- (1956) Anton specialiseert in anesthesie op kamers, Anti-communisme demonstraties Adam
- Komt ineens Fake Ploeg (zoon van) -> Anton nodigt hem uit -> Verhit gesprek, Fake vind dat hij ook
slachtoffer is -> Anton geeft moffen de schuld -> Fake gooit spiegel kapot
- Anton ontmoet Saskia en trouwt met haar -> krijgt dochter Sandra
- (1966) Saskia vraagt Anton mee naar begrafenis -> Hoort iemand praten over de aanslag op Ploeg ->
Cor Takes -> Hebben de aanval op de Ploegs gedaan -> Truus Coster gewond in cel, Anton was met
haar toen
- Takes vraagt waarom Buurman Korteweg, Ploeg bij hen voor de deur had gelegd -> Boeit Anton
niet
- Anton gaat weg bij Saskia -> Trouwt met 10 jaar jongere Liesbeth -> Krijgt zoon Peter
- Anton is rijk maar heeft mentale problemen -> Angst aanval door verwarring aansteker ->
Dobbelsteen
- Neemt dochter Sandra (16) mee naar plek van de aanslag -> Nu een bungalow
- (1981) Anton heeft kiespijn -> Tandarts wil hem alleen helpen als mee gaat demonstreren tegen
kernwapens in Adam -> komt Karin Korteweg tegen in de stroom -> Peter blijkt bij hun
binnengedrongen te zijn duitsers schoten hem via het raam
- Meneer Korteweg wilde zijn hagedissen niet kwijt -> na oorlog naar Nieuw-zeeland gevlucht uit
angst voor Anton
- Karin kon hem niet bij de andere buren leggen Meneer Aarts -> had Joden ondergedoken
- Anton loopt verbaasd langzaam door -> iets met een schreeuw
Themathiek en Motieven
- Verhaal gaat om schuldvraag -> iedereen schuldig
- Dobbelsteen -> Motief voor ‘toeval’ en had Anton vast tijdens de aanslag
- Steen komt ook vaak terug -> Symboliek: Gesplite steen
- Het ‘vergeten’ -> Beroep maar ook oorlogstrauma
Titelverklaring
- De aanslag verwijst naar de aanslag op Fake Ploeg
Motto
Overal was het al dag, maar hier was het nacht, neen, meer dan nacht’.
Plinius
- Staat in een brief over de uitbarsting in Pompeii, Vesuvius -> Ook Anton maakt een aanslag een de
zwarte wolk erna mee
- Boek geschreven als een Klassiek Tragedie
