Schiet er dan nog iets over na die zintuiglijke waarneming?
- Ja: de wiskunde – daarvoor heb je zintuiglijkheid niet nodig!
Om te zeggen 1 + 1 = 2 geen referentie voor nodig in de
werkelijkheid
Zijn pure constructen van de menselijke geest
- Die constructen van menselijke geest moeten helder &
onderscheiden zijn
Helder in zichzelf & mooi onderscheiden van andere ideeën
Claire & distincte
- Maar dus, we hebben de wiskunde eventueel als uitgangspunt te
gebruiken
- Twijfelen is dat wel zo, kan wiskunde het eerste, onbetwijfelbare
uitgangspunt zijn
Uitgangspunt voor zekere kennis NEEN
Waarom niet kennis is de overeenkomst van wat ‘ik’ denk met de
werkelijkheid
Hetgeen ik denk, komt overeen met werkelijkheid?
o Indien ja = zekere kennis
o Indien nee = ander uitgangspunt zoeken
Wat is het object van ware kennis?
- Bij Plato: een idee (eeuwig & onveranderlijk zodat die kennis dat ook is)
- Aristoteles: essentie – was duidelijk dat ware kennis die overeenkomst
was
Abstraheren van de essentie uit de substantie, tot een algemeen
begrip
Dat begrip, is hetgeen dat overeenkomt met de werkelijkheid
- Zekere kennis is dus overeenkomst tussen wat ik denk & de
werkelijkheid
MAAR: Descartes precies dat kunnen we niet zeker weten
Komen mijn klare en werkelijke ideeën wel overeen met de
werkelijkheid?
- Dus waaraan twijfelt Descartes bij de wiskunde dan?
- Niet: of de ideeën op zichzelf iets anders kunnen zijn (1 + 1, kan dat 3
zijn?)
Daaraan twijfelt hij NIET
WEL: of die wiskundige ideeën overeenkomen met de werkelijkheid
Dus wiskunde komt niet in aanmerking als onbetwijfelbaar en zeker
uitgangspunt
, Blijft
er dan
niets meer over om als uitgangspunt te nemen?
- Er is nog 1 iets: nl. het feit dat hij twijfelt
- Hij stelt dat voorop als uitgangspunt & gaat dan daaraan twijfelen
“Ben ik wel aan het twijfelen?”
Dan bevestig je uw twijfel
- Twijfelen is een denken: dat is iets, dat blijft overeind
- Je pense, donc je suis = ik denk, dus ik ben Cogito ergo sum
- Het denken op zichzelf wordt een onbetwijfelbaar uitgangspunt voor
zekere kennis
- Dat onbetwijfelbare uitgangspunt wordt het ’cogito’ genoemd door
Descartes
Dat is het eerste, onbetwijfelbare uitgangspunt van ware kennis
Cogito is een denkende substantie
Substantie = iets dat helemaal op zichzelf bestaat
Dus een puur denken, op zichzelf bestaand, los van al de rest
- We spreken niet van de mens, want die is niet alleen maar denken, die
is ook lichaam
- Het denken is compleet los van het lichaam, het lichaam behoort tot de
wereld
Het is denkend, dus écht puur denken, los van de inhoud, niet OVER
iets denken
- Zelfbewustzijn op zichzelf = cogito
- Dat is dus het eerste onbetwijfelbare uitgangspunt voor zekere kennis
- Weten wel nog niet wat zekere kennis is, maar dan toch al het
uitgangspunt gevonden
- 1e zekerheid: COGITO
Niets anders nodig om te bestaan, behalve zichzelf & is puur denkend
- Ja: de wiskunde – daarvoor heb je zintuiglijkheid niet nodig!
Om te zeggen 1 + 1 = 2 geen referentie voor nodig in de
werkelijkheid
Zijn pure constructen van de menselijke geest
- Die constructen van menselijke geest moeten helder &
onderscheiden zijn
Helder in zichzelf & mooi onderscheiden van andere ideeën
Claire & distincte
- Maar dus, we hebben de wiskunde eventueel als uitgangspunt te
gebruiken
- Twijfelen is dat wel zo, kan wiskunde het eerste, onbetwijfelbare
uitgangspunt zijn
Uitgangspunt voor zekere kennis NEEN
Waarom niet kennis is de overeenkomst van wat ‘ik’ denk met de
werkelijkheid
Hetgeen ik denk, komt overeen met werkelijkheid?
o Indien ja = zekere kennis
o Indien nee = ander uitgangspunt zoeken
Wat is het object van ware kennis?
- Bij Plato: een idee (eeuwig & onveranderlijk zodat die kennis dat ook is)
- Aristoteles: essentie – was duidelijk dat ware kennis die overeenkomst
was
Abstraheren van de essentie uit de substantie, tot een algemeen
begrip
Dat begrip, is hetgeen dat overeenkomt met de werkelijkheid
- Zekere kennis is dus overeenkomst tussen wat ik denk & de
werkelijkheid
MAAR: Descartes precies dat kunnen we niet zeker weten
Komen mijn klare en werkelijke ideeën wel overeen met de
werkelijkheid?
- Dus waaraan twijfelt Descartes bij de wiskunde dan?
- Niet: of de ideeën op zichzelf iets anders kunnen zijn (1 + 1, kan dat 3
zijn?)
Daaraan twijfelt hij NIET
WEL: of die wiskundige ideeën overeenkomen met de werkelijkheid
Dus wiskunde komt niet in aanmerking als onbetwijfelbaar en zeker
uitgangspunt
, Blijft
er dan
niets meer over om als uitgangspunt te nemen?
- Er is nog 1 iets: nl. het feit dat hij twijfelt
- Hij stelt dat voorop als uitgangspunt & gaat dan daaraan twijfelen
“Ben ik wel aan het twijfelen?”
Dan bevestig je uw twijfel
- Twijfelen is een denken: dat is iets, dat blijft overeind
- Je pense, donc je suis = ik denk, dus ik ben Cogito ergo sum
- Het denken op zichzelf wordt een onbetwijfelbaar uitgangspunt voor
zekere kennis
- Dat onbetwijfelbare uitgangspunt wordt het ’cogito’ genoemd door
Descartes
Dat is het eerste, onbetwijfelbare uitgangspunt van ware kennis
Cogito is een denkende substantie
Substantie = iets dat helemaal op zichzelf bestaat
Dus een puur denken, op zichzelf bestaand, los van al de rest
- We spreken niet van de mens, want die is niet alleen maar denken, die
is ook lichaam
- Het denken is compleet los van het lichaam, het lichaam behoort tot de
wereld
Het is denkend, dus écht puur denken, los van de inhoud, niet OVER
iets denken
- Zelfbewustzijn op zichzelf = cogito
- Dat is dus het eerste onbetwijfelbare uitgangspunt voor zekere kennis
- Weten wel nog niet wat zekere kennis is, maar dan toch al het
uitgangspunt gevonden
- 1e zekerheid: COGITO
Niets anders nodig om te bestaan, behalve zichzelf & is puur denkend
