OW1 – SEM 2
het spijsverteringsstelsel
1) Inleiding
1.1) Bouw van het spijsverteringskanaal
1
Silke loontiens
, OW1 – SEM 2
1.2) Histologie spijsverteringskanaal
Het spijsverteringskanaal bestaat uit 4 lagen
→ De mucosa
o slijmvlies + lamina propria (= dunne laag bindweefsel)
o plooien > vergroten van het darmoppervlak
o villi of vlokken (dunne darm) > nog groter darmoppervlak
o muscularis mucosa: smalle strook glad spierweefsel
→ De submucosa
o Los bindweefsel
o Bevat bloedvaten en zenuwweefsel
o Ze reguleren productie spijsverteringsklieren
→ Muscularis externe
o Gladde spiercellen verdeeld over de binnenste lag (kringspieren en de
buitenste lag (lengtespieren
o Het doel is peristaltiek
→ Serosa
o Membraan dat grootste deel van het spijsverteringskanaal bedekt
o Viscerale peritoneum
1.3) Peristaltiek
= de verplaatsing van het voedsel
→ Door werking van de lengte-en kringspieren in de wand van de slokdarm, maag en
darmen wordt de inhoud voorgestuwd
→ De verplaatsing gebeurd in 1 richting
Gebeurd door samenwerking van:
→ Kringspieren achter de voedselbrok trekken samen
→ Lengtespieren trekken vervolgens samen waardoor aangrenzende segmenten van
het spijsverteringskanaal worden verkorts
→ Kringspieren, een nieuwe contractiegolg duwt het materiaal in de gewenste richting
2
Silke loontiens
, OW1 – SEM 2
2) mond
3
Silke loontiens
, OW1 – SEM 2
2.1) de speekselklieren
Ze geven speeksel in de mond af.
Ze bestaan uit 3 grote paren
→ Oorspeekselklieren = glandulae parotis
→ Onderkaakspeekselklieren = glandulae submandibulares
→ Ondertongspeekselklieren = glandulae sublinguales
Nog veel meer kleinete speeksel-en slijmklieren overal in het slijmvlies van de mond.
Speekselklieren produceren 1,5 liter speeksel per dag
Speeksel:
→ Functie: slikken vergemakkelijken en naar beneden glijden van voedsel + afbraak
zetmeel (door amylase)
→ Samenstelling: water (99.4%), mucinen (slijmstoffen), ionen, …, enzymes (amylase),
antistoffen (IgA) en lysozymen
→ Productie? Continu (reflex) maar beïnvloedbaar
→ Amylase breekt zetmeel af
4
Silke loontiens
het spijsverteringsstelsel
1) Inleiding
1.1) Bouw van het spijsverteringskanaal
1
Silke loontiens
, OW1 – SEM 2
1.2) Histologie spijsverteringskanaal
Het spijsverteringskanaal bestaat uit 4 lagen
→ De mucosa
o slijmvlies + lamina propria (= dunne laag bindweefsel)
o plooien > vergroten van het darmoppervlak
o villi of vlokken (dunne darm) > nog groter darmoppervlak
o muscularis mucosa: smalle strook glad spierweefsel
→ De submucosa
o Los bindweefsel
o Bevat bloedvaten en zenuwweefsel
o Ze reguleren productie spijsverteringsklieren
→ Muscularis externe
o Gladde spiercellen verdeeld over de binnenste lag (kringspieren en de
buitenste lag (lengtespieren
o Het doel is peristaltiek
→ Serosa
o Membraan dat grootste deel van het spijsverteringskanaal bedekt
o Viscerale peritoneum
1.3) Peristaltiek
= de verplaatsing van het voedsel
→ Door werking van de lengte-en kringspieren in de wand van de slokdarm, maag en
darmen wordt de inhoud voorgestuwd
→ De verplaatsing gebeurd in 1 richting
Gebeurd door samenwerking van:
→ Kringspieren achter de voedselbrok trekken samen
→ Lengtespieren trekken vervolgens samen waardoor aangrenzende segmenten van
het spijsverteringskanaal worden verkorts
→ Kringspieren, een nieuwe contractiegolg duwt het materiaal in de gewenste richting
2
Silke loontiens
, OW1 – SEM 2
2) mond
3
Silke loontiens
, OW1 – SEM 2
2.1) de speekselklieren
Ze geven speeksel in de mond af.
Ze bestaan uit 3 grote paren
→ Oorspeekselklieren = glandulae parotis
→ Onderkaakspeekselklieren = glandulae submandibulares
→ Ondertongspeekselklieren = glandulae sublinguales
Nog veel meer kleinete speeksel-en slijmklieren overal in het slijmvlies van de mond.
Speekselklieren produceren 1,5 liter speeksel per dag
Speeksel:
→ Functie: slikken vergemakkelijken en naar beneden glijden van voedsel + afbraak
zetmeel (door amylase)
→ Samenstelling: water (99.4%), mucinen (slijmstoffen), ionen, …, enzymes (amylase),
antistoffen (IgA) en lysozymen
→ Productie? Continu (reflex) maar beïnvloedbaar
→ Amylase breekt zetmeel af
4
Silke loontiens
