BASISVORMING
Sleutelcompetentie 11:
Economische en Financiële Competenties
Mevr. Otté
GO! atheneum Ieper
EFC
3de graad - doorstroomfinaliteit
,Inhoud
Inleiding ......................................................................................................................................................... 5
1 De leerlingen beargumenteren binnen een persoonlijk of gezinsbudget keuzes bij aankopen rekening
houdend met de totale kostprijs en de financieringskost. (evalueren) ............................................................. 6
Het belang van financiële engagementen op korte en lange termijn. .......................................................... 6
• Je persoonlijk budget ....................................................................................................................... 6
• Een gezinsbudget ............................................................................................................................. 8
• Een budget beheren ....................................................................................................................... 12
• De aankoop van onroerende goederen ......................................................................................... 13
Eenmalige en terugkerende kosten ............................................................................................................. 17
• Samenstelling aankoopprijs ........................................................................................................... 17
Consumentenkrediet ................................................................................................................................... 21
• Soorten consumentenkredieten .................................................................................................... 26
• Borgsteller ...................................................................................................................................... 27
Duurzame consumptie................................................................................................................................. 28
Instantie voor hulp en advies: OCMW ......................................................................................................... 32
2 De leerlingen vergelijken sparen en beleggingsvormen op het vlak van risico en rendement. (analyseren)
................................................................................................................................................................. 33
Inflatie .......................................................................................................................................................... 33
Beleggersprofiel ........................................................................................................................................... 35
• Spaardoelstellingen ........................................................................................................................ 36
• Beleggen ......................................................................................................................................... 37
3 De leerlingen lichten gevolgen van het werken met een arbeidsovereenkomst toe. (begrijpen) .......... 45
Loonbrief ..................................................................................................................................................... 45
• Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) ........................................................................................ 47
• Bedrijfsvoorheffing (BV) ................................................................................................................. 49
• De verschillende arbeidsovereenkomsten ..................................................................................... 50
• Jobstudenten .................................................................................................................................. 51
Gevolgen op het vlak van sociale zekerheid, veiligheid en welzijn.............................................................. 57
4 De leerlingen lichten verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid bij een schadegeval toe. (begrijpen) 58
..................................................................................................................................................................... 58
Wettelijk verplichte verzekeringen, contractueel verplichte verzekeringen, facultatieve verzekeringen ... 58
• Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid ................................................................................... 59
MEVR. OTTÉ 2
, • De verzekeringsovereenkomst ....................................................................................................... 62
• Algemene en bijzondere voorwaarden in de polis......................................................................... 62
• Soorten verzekeringen ................................................................................................................... 66
Franchise...................................................................................................................................................... 76
5 De leerlingen illustreren het marktmechanisme op de productmarkt. (begrijpen) ................................ 77
Vraagcurve, aanbodcurve ............................................................................................................................ 77
• Vraagcurve...................................................................................................................................... 78
• Aanbodcurve .................................................................................................................................. 78
Wet van vraag en aanbod ............................................................................................................................ 80
Beïnvloedende factoren op vraag en aanbod.............................................................................................. 82
• Factoren die de vraag beïnvloeden ................................................................................................ 82
• Factoren die het aanbod beïnvloeden ........................................................................................... 83
Invloed van de overheid. ............................................................................................................................. 84
• BTW, accijnzen en taksen op de verkoopprijs ................................................................................ 84
• Invloed van subsidies en premies op de prijs................................................................................. 85
• Maximum- en minimumprijzen ...................................................................................................... 85
6 De leerlingen lichten toe hoe de overheid via inkomsten en uitgaven een impact heeft op de samenleving
en ongelijkheid tracht te beperken. (begrijpen) .............................................................................................. 88
Progressiviteit van de personenbelasting .................................................................................................... 88
• Lopende inkomsten ........................................................................................................................ 89
• Kapitaalinkomsten .......................................................................................................................... 90
• De uitgaven van de overheid.......................................................................................................... 90
• De begroting ................................................................................................................................... 91
Herverdelingsmechanisme .......................................................................................................................... 92
7 De leerlingen lichten juridische en financieel-economische gevolgen van meerderjarigheid toe.
(begrijpen) ....................................................................................................................................................... 94
Handelingsbekwaam ................................................................................................................................... 94
Strafrechtelijke aansprakelijkheid................................................................................................................ 95
Bankverrichtingen........................................................................................................................................ 95
• Extra ............................................................................................................................................... 96
8 De leerlingen vullen een belastingaangifte in op basis van een vereenvoudigde aangifte. (toepassen) 97
Inkomstenjaar, aanslagjaar .......................................................................................................................... 97
Soorten inkomsten ...................................................................................................................................... 98
MEVR. OTTÉ 3
, Belastingverminderingen............................................................................................................................. 98
Aanslagbiljet ................................................................................................................................................ 98
9 Woordenlijst ..................................................................................................................................... 102
10 Bronnenlijst ...................................................................................................................................... 104
11 Attitude ............................................................................................................................................. 105
12 Overzicht leerplandoelstellingen ...................................................................................................... 106
MEVR. OTTÉ 4
Sleutelcompetentie 11:
Economische en Financiële Competenties
Mevr. Otté
GO! atheneum Ieper
EFC
3de graad - doorstroomfinaliteit
,Inhoud
Inleiding ......................................................................................................................................................... 5
1 De leerlingen beargumenteren binnen een persoonlijk of gezinsbudget keuzes bij aankopen rekening
houdend met de totale kostprijs en de financieringskost. (evalueren) ............................................................. 6
Het belang van financiële engagementen op korte en lange termijn. .......................................................... 6
• Je persoonlijk budget ....................................................................................................................... 6
• Een gezinsbudget ............................................................................................................................. 8
• Een budget beheren ....................................................................................................................... 12
• De aankoop van onroerende goederen ......................................................................................... 13
Eenmalige en terugkerende kosten ............................................................................................................. 17
• Samenstelling aankoopprijs ........................................................................................................... 17
Consumentenkrediet ................................................................................................................................... 21
• Soorten consumentenkredieten .................................................................................................... 26
• Borgsteller ...................................................................................................................................... 27
Duurzame consumptie................................................................................................................................. 28
Instantie voor hulp en advies: OCMW ......................................................................................................... 32
2 De leerlingen vergelijken sparen en beleggingsvormen op het vlak van risico en rendement. (analyseren)
................................................................................................................................................................. 33
Inflatie .......................................................................................................................................................... 33
Beleggersprofiel ........................................................................................................................................... 35
• Spaardoelstellingen ........................................................................................................................ 36
• Beleggen ......................................................................................................................................... 37
3 De leerlingen lichten gevolgen van het werken met een arbeidsovereenkomst toe. (begrijpen) .......... 45
Loonbrief ..................................................................................................................................................... 45
• Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) ........................................................................................ 47
• Bedrijfsvoorheffing (BV) ................................................................................................................. 49
• De verschillende arbeidsovereenkomsten ..................................................................................... 50
• Jobstudenten .................................................................................................................................. 51
Gevolgen op het vlak van sociale zekerheid, veiligheid en welzijn.............................................................. 57
4 De leerlingen lichten verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid bij een schadegeval toe. (begrijpen) 58
..................................................................................................................................................................... 58
Wettelijk verplichte verzekeringen, contractueel verplichte verzekeringen, facultatieve verzekeringen ... 58
• Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid ................................................................................... 59
MEVR. OTTÉ 2
, • De verzekeringsovereenkomst ....................................................................................................... 62
• Algemene en bijzondere voorwaarden in de polis......................................................................... 62
• Soorten verzekeringen ................................................................................................................... 66
Franchise...................................................................................................................................................... 76
5 De leerlingen illustreren het marktmechanisme op de productmarkt. (begrijpen) ................................ 77
Vraagcurve, aanbodcurve ............................................................................................................................ 77
• Vraagcurve...................................................................................................................................... 78
• Aanbodcurve .................................................................................................................................. 78
Wet van vraag en aanbod ............................................................................................................................ 80
Beïnvloedende factoren op vraag en aanbod.............................................................................................. 82
• Factoren die de vraag beïnvloeden ................................................................................................ 82
• Factoren die het aanbod beïnvloeden ........................................................................................... 83
Invloed van de overheid. ............................................................................................................................. 84
• BTW, accijnzen en taksen op de verkoopprijs ................................................................................ 84
• Invloed van subsidies en premies op de prijs................................................................................. 85
• Maximum- en minimumprijzen ...................................................................................................... 85
6 De leerlingen lichten toe hoe de overheid via inkomsten en uitgaven een impact heeft op de samenleving
en ongelijkheid tracht te beperken. (begrijpen) .............................................................................................. 88
Progressiviteit van de personenbelasting .................................................................................................... 88
• Lopende inkomsten ........................................................................................................................ 89
• Kapitaalinkomsten .......................................................................................................................... 90
• De uitgaven van de overheid.......................................................................................................... 90
• De begroting ................................................................................................................................... 91
Herverdelingsmechanisme .......................................................................................................................... 92
7 De leerlingen lichten juridische en financieel-economische gevolgen van meerderjarigheid toe.
(begrijpen) ....................................................................................................................................................... 94
Handelingsbekwaam ................................................................................................................................... 94
Strafrechtelijke aansprakelijkheid................................................................................................................ 95
Bankverrichtingen........................................................................................................................................ 95
• Extra ............................................................................................................................................... 96
8 De leerlingen vullen een belastingaangifte in op basis van een vereenvoudigde aangifte. (toepassen) 97
Inkomstenjaar, aanslagjaar .......................................................................................................................... 97
Soorten inkomsten ...................................................................................................................................... 98
MEVR. OTTÉ 3
, Belastingverminderingen............................................................................................................................. 98
Aanslagbiljet ................................................................................................................................................ 98
9 Woordenlijst ..................................................................................................................................... 102
10 Bronnenlijst ...................................................................................................................................... 104
11 Attitude ............................................................................................................................................. 105
12 Overzicht leerplandoelstellingen ...................................................................................................... 106
MEVR. OTTÉ 4
