paragraaf 2 / planeet Aarde
Heelal bestaat uit sterren ➙ zon
zon = gloeiend hete gasbol die door kernreacties enorme hoeveelheden energie produceert.
- rond de zon ➙ planeten = koude bollen die verwarmd & verlicht worden door de zon.
- planeten dicht bij de zon (aarde) ➙ bestaan uit vast gesteente (andere uit gas).
- Sterrenlicht doet er miljoenen jaren over om bij de aarde te komen.
- Zonlicht doet er 8 min over.
Overeenkomsten Aarde, Venus, Mars:
● ong even groot
● bestaan uit hard gesteente
● zelfde opbouw
● dichtbij zon
Verschillen Aarde, Venus, Mars:
● aardoppervlak grotendeels bedekt met groen: met (dierlijke) organismen.
● omstandigheden op V & M maken vorm van leven moeilijk.
● korstplaten verschillen.
- Aarde bestaat uit 2 soorten korst:
- oceaanbodem:
- bestaat uit basalt (vulkanische gesteente)
- ligt 4000 m lager dan continentale korst.
- bestaat uit: lichtere gesteenten
(graniet, sedimentgesteenten)
- continenten
Organische sedimentgesteenten = alle gesteenten die ontstaan uit de overblijfselen van
planten & dieren.
- Door die planten & kalkdieren werd CO2 opgenomen uit de atmosfeer.
➙ samenstelling van de atmosfeer verandert.
- Door vorming van gesteenten is er nu veel CO2 nu opgeslagen in de aardkorst.
- Omdat er veel organische sedimentgesteenten zijn gevormd, denkt men dat
atmosfeer vroeger veel uit CO2 bestond.
1
, Aarde (4,5 miljard) ontstaat:
● aarde gloeiend heet & gesmolten.
● aarde afgekoeld ➙ aardkern, aardmantel, aardkorst gevormd.
● gevolg van vulkanische activiteit ➙ waterdamp & CO2 in atmosfeer.
● tijdens afkoeling condenseerde waterdamp ➙ water.
➙ Omstandigheden geschikt voor levende organismen.
paragraaf 3 / het gezicht van de aarde verandert
Veranderingen
Het Precambrium (630 miljoen)
- continenten ➙ andere vorm & ligging
- meer CO2 & minder zuurstof
- geen ozonlaag (gas op grote hoogte, beschermt aarde tegen straling)
➙ schadelijke ultraviolette straling kan aarde bereiken = organismen (alleen onder
water leven)
- landoppervlak ➙ kaal
- Organismen worden nauwelijks fossielen gevonden; geen harde delen.
- Versteende bouwsels van bacteriën.
- Afdrukken van dieren die op kwallen lijken (Australië, Namibië)
Het Perm (270 miljoen)
- continenten ➙ vormen groot supercontinent = Pangaea
- landoppervlak ➙ begroeid met planten en bomen, reptielen
- = zuurstofconcentratie gestegen
- zeeën bewoond: veel vissen, weekdieren, dieren met schelpen (trilobieten)
- Groot deel binnenlands kurkdroog & woestijnklimaat...door grote omvang Pangaea.
- alleen randen Pangaea kennen zee invloed
2