Aardrijskunde eindexamen stof
CE 5H
2 opgaven wereld (arm/rijk + globalisering)
2 opgaven aarde (endo/exo + klimaat/landschap)
2 opgaven Brazilië (fys+soc/ec)
2 opgaven leefomgeving (water + stad)
Arm en rijk
Vergelijken van gebieden
Blz. 15-16
Vergelijken van regio’s
- Demografische kenmerken (bevolking)
- Sociaal-culturele kenmerken
- Economische kenmerken
- Politieke kenmerken
Economisch
- BNP/BBP = inkomen – nadelen aan gebruik
Het laat niet de verschillen zien in landen.
Kleine groep haalt het gemiddelde naar beneden
Regionale ongelijkheid.
- HDI als oplossing?
- Koopkracht
- Verdeling beroepsbevolking (landbouw, industrie, diensten)
Hoe meer mensen in de diensten, hoe centrum.
Hoe meer mensen in de industrie, hoe semi-periferie.
Hoe meer mensen in de landbouw, hoe periferie.
Demografisch
- Bevolkingsspreiding, bevolkingsdichtheid
- Bevolkingsgroei (sociale, natuurlijke)
Emigratie, immigratie
Geboortecijfer, sterftecijfer
- Leeftijdsopbouw – demografische druk
Geboortecijfer hoog > arm land
Demografische druk = De jongeren en de ouderen. Demografische druk is
hoog als er een babyboom is. Verhouding productieve klasse ten opzichte van
de niet-productieve klasse.
Productieve klasse in de samenleving= economische actieven, middelste
klasse.
- Levensverwachting
, Piramide
Toren
Urn
Demografisch transitiemodel
- Bepalen of een land arm of rijk is.
Sterftecijfer
Geboortecijfer
Totale bevolking
- Hoe verder naar fase 5 > hoe rijker het land.
Arme landen > fase 2
BRIC landen > fase 3/4
Rijke landen > fase 5
Verstedelijking
- Verstedelijkingsgraad in rijke landen hoog.
- Verstedelijkingstempo in arme landen hoog.
- Groei megasteden!!! > Azië, Zuid-Amerika. Mensen gaan van platteland naar stad.
Door:
- Ruraal urbane migratie
- Uitbreiding steden
- Natuurlijke bevolkingsgroei.
, Sociaal cultureel
- Analfabetisme > hoe meer analfabetisme, hoe armer het land.
- Taal
Waarom spreken ze in Filipijnen Spaans > koloniaal verleden.
- Godsdienst
- Grenzen tussen cultuurgebieden steeds moeilijker te trekken door huidige migratie-
uitwisseling. Globalisering!!!
- Diffusie = een nieuw idee wordt geïntroduceerd en wordt overgenomen.
Politiek
- Corruptie > hoger, hoe slechter het gaat in het land qua economie.
- Democratisch gehalte > hoe hoger, beter ontwikkeld.
- Conflicten
- Koloniaal verleden
- Bestuursvorm
Globalisering
Blz. 17-18-19
Centrum-periferiemodel
- Indeling van de wereld in 3 groepen. Iedere groep heeft zijn eigen rol in het
wereldsysteem (schaalniveaus).
Economische positie
Politieke rol
Type producten, soort werk
Centrum: hoogwaardige producten
Periferie: grondstoffen, landbouw
Semiperiferie: industrie
- In periferie steeds meer differentiatie
- Gevolg: internationale arbeidsverdeling, welk werk wordt waar gedaan?
Triade: 3 kerngebieden van de wereldhandel
- Amerika
- Europa
- Japan
Invloed kolonies op wereldsysteem
- Engeland was koloniale overheerser van India.
- Engeland is een centrumland en India nog een achterloper.
Producten in het wereldsysteem
- Hoogwaardig versus laagwaardig
CE 5H
2 opgaven wereld (arm/rijk + globalisering)
2 opgaven aarde (endo/exo + klimaat/landschap)
2 opgaven Brazilië (fys+soc/ec)
2 opgaven leefomgeving (water + stad)
Arm en rijk
Vergelijken van gebieden
Blz. 15-16
Vergelijken van regio’s
- Demografische kenmerken (bevolking)
- Sociaal-culturele kenmerken
- Economische kenmerken
- Politieke kenmerken
Economisch
- BNP/BBP = inkomen – nadelen aan gebruik
Het laat niet de verschillen zien in landen.
Kleine groep haalt het gemiddelde naar beneden
Regionale ongelijkheid.
- HDI als oplossing?
- Koopkracht
- Verdeling beroepsbevolking (landbouw, industrie, diensten)
Hoe meer mensen in de diensten, hoe centrum.
Hoe meer mensen in de industrie, hoe semi-periferie.
Hoe meer mensen in de landbouw, hoe periferie.
Demografisch
- Bevolkingsspreiding, bevolkingsdichtheid
- Bevolkingsgroei (sociale, natuurlijke)
Emigratie, immigratie
Geboortecijfer, sterftecijfer
- Leeftijdsopbouw – demografische druk
Geboortecijfer hoog > arm land
Demografische druk = De jongeren en de ouderen. Demografische druk is
hoog als er een babyboom is. Verhouding productieve klasse ten opzichte van
de niet-productieve klasse.
Productieve klasse in de samenleving= economische actieven, middelste
klasse.
- Levensverwachting
, Piramide
Toren
Urn
Demografisch transitiemodel
- Bepalen of een land arm of rijk is.
Sterftecijfer
Geboortecijfer
Totale bevolking
- Hoe verder naar fase 5 > hoe rijker het land.
Arme landen > fase 2
BRIC landen > fase 3/4
Rijke landen > fase 5
Verstedelijking
- Verstedelijkingsgraad in rijke landen hoog.
- Verstedelijkingstempo in arme landen hoog.
- Groei megasteden!!! > Azië, Zuid-Amerika. Mensen gaan van platteland naar stad.
Door:
- Ruraal urbane migratie
- Uitbreiding steden
- Natuurlijke bevolkingsgroei.
, Sociaal cultureel
- Analfabetisme > hoe meer analfabetisme, hoe armer het land.
- Taal
Waarom spreken ze in Filipijnen Spaans > koloniaal verleden.
- Godsdienst
- Grenzen tussen cultuurgebieden steeds moeilijker te trekken door huidige migratie-
uitwisseling. Globalisering!!!
- Diffusie = een nieuw idee wordt geïntroduceerd en wordt overgenomen.
Politiek
- Corruptie > hoger, hoe slechter het gaat in het land qua economie.
- Democratisch gehalte > hoe hoger, beter ontwikkeld.
- Conflicten
- Koloniaal verleden
- Bestuursvorm
Globalisering
Blz. 17-18-19
Centrum-periferiemodel
- Indeling van de wereld in 3 groepen. Iedere groep heeft zijn eigen rol in het
wereldsysteem (schaalniveaus).
Economische positie
Politieke rol
Type producten, soort werk
Centrum: hoogwaardige producten
Periferie: grondstoffen, landbouw
Semiperiferie: industrie
- In periferie steeds meer differentiatie
- Gevolg: internationale arbeidsverdeling, welk werk wordt waar gedaan?
Triade: 3 kerngebieden van de wereldhandel
- Amerika
- Europa
- Japan
Invloed kolonies op wereldsysteem
- Engeland was koloniale overheerser van India.
- Engeland is een centrumland en India nog een achterloper.
Producten in het wereldsysteem
- Hoogwaardig versus laagwaardig
