Kenmerkende aspecten
Tijdvak 5: tijd van de ontdekkers en hervormers (1500-1600) Vroegmoderne tijd
18. Het begin van de Europese overzeese expansie.
19. Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin
van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling.
20. De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de Klassieke Oudheid.
21. De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in
West-Europa tot gevolg heeft.
22. Het conflict in de Nederlanden dat resulteert in de stichting van een
Nederlandse staat.
Tijdvak 6: tijd van regenten en vorsten (1600-1700) Vroegmoderne tijd
23. Het streven van vorsten naar absolute macht.
24. De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en
cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek.
25. Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme, en het begin van een
wereldeconomie.
26. De wetenschappelijke revolutie.
Tijdvak 7: tijd van pruiken en revoluties (1700-1800) Vroegmoderne tijd
27. Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat wordt toegepast op alle terreinen
van de samenleving; godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
28. Voortbestaan van het ancien régime met pogingen om het vorstelijk bestuur
op eigentijdse verlichte wijze vorm te geven (verlicht absolutisme).
29. Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van
plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel,
en de opkomst van het abolitionisme.
30. De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussie
over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.
Tijdvak 8: tijd van burgers en stoommachines (1800-1900) Moderne tijd
31. De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legt voor een
industriële samenleving.
32. Discussies over de ‘sociale kwestie’.
33. De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie.
34. De opkomst van emancipatiebewegingen.
35. Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen
en vrouwen aan het politieke proces.
36. De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme,
nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme.
, Tijdvak 9: tijd van wereldoorlogen (1900-1950) Moderne tijd
37. De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisatie.
38. Het in de praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en
fascisme/nationaalsocialisme.
39. De crisis van het wereldkapitalisme.
40. Het voeren van twee wereldoorlogen.
41. Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de
joden.
42. De Duitse bezetting van Nederland.
43. Verwoestingen op een niet eerder vertoonde schaal door
massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij
oorlogvoering.
44. Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme.
Tijdvak 10: tijd van televisie en computer (1950-heden) Moderne tijd
45. De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
46. De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de
wereld.
47. De eenwording van Europa.
48. De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de 20e eeuw
aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen.
49. De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen.
Tijdvak 5: tijd van de ontdekkers en hervormers (1500-1600) Vroegmoderne tijd
18. Het begin van de Europese overzeese expansie.
19. Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin
van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling.
20. De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de Klassieke Oudheid.
21. De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in
West-Europa tot gevolg heeft.
22. Het conflict in de Nederlanden dat resulteert in de stichting van een
Nederlandse staat.
Tijdvak 6: tijd van regenten en vorsten (1600-1700) Vroegmoderne tijd
23. Het streven van vorsten naar absolute macht.
24. De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en
cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek.
25. Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme, en het begin van een
wereldeconomie.
26. De wetenschappelijke revolutie.
Tijdvak 7: tijd van pruiken en revoluties (1700-1800) Vroegmoderne tijd
27. Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat wordt toegepast op alle terreinen
van de samenleving; godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
28. Voortbestaan van het ancien régime met pogingen om het vorstelijk bestuur
op eigentijdse verlichte wijze vorm te geven (verlicht absolutisme).
29. Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van
plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel,
en de opkomst van het abolitionisme.
30. De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussie
over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.
Tijdvak 8: tijd van burgers en stoommachines (1800-1900) Moderne tijd
31. De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legt voor een
industriële samenleving.
32. Discussies over de ‘sociale kwestie’.
33. De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie.
34. De opkomst van emancipatiebewegingen.
35. Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen
en vrouwen aan het politieke proces.
36. De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme,
nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme.
, Tijdvak 9: tijd van wereldoorlogen (1900-1950) Moderne tijd
37. De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisatie.
38. Het in de praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en
fascisme/nationaalsocialisme.
39. De crisis van het wereldkapitalisme.
40. Het voeren van twee wereldoorlogen.
41. Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de
joden.
42. De Duitse bezetting van Nederland.
43. Verwoestingen op een niet eerder vertoonde schaal door
massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij
oorlogvoering.
44. Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme.
Tijdvak 10: tijd van televisie en computer (1950-heden) Moderne tijd
45. De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
46. De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de
wereld.
47. De eenwording van Europa.
48. De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de 20e eeuw
aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen.
49. De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen.
