Samenvatting alle OG's van blok 1.4

Samenvatting BLOK 1.4 ouderen
1. WIE ZIJN OUDEREN:

 Ouderen = geen homogene groep
 In beeldvorming stereotype tweeling
o Gezond en actief oud w
o Toenemende achteruithang en zorgafhankelijkheid
o Beeldvorming speelt rol voor ouderen zelf, als voor samenleving, en voor beleid
 Ouderen internaliseren nega stereotyperingen
 OZ toont aan dat dit leidt ot slechtere fysieke en mentale GH tot
stressreacties zoals hoge BD en verhoogde hartslag
 “of all the self-fulfilling prophecues in our culture, the assumption that ageinin means decline and
poor deadliest”
 Vertekende beeldvorming omtrent ouderen betekent niet dat er geen groeiende groep
zorgbehoevende ouderen is




OP VLAK V LEEFTIJD:

 meestal hoor je bij ouderen vanaf de leeftijd v 65 jaar
 young old / derde leeftijd
o v 65jaar - 74 jaar
 middle old /
o v 75jaar – 85 jaar
 oldest old
o vanaf 85+

OP VLAK V ARBEID

 vanaf dat iemand op pensioen is w die persoon als oud gezien
 vroeger 60 +
 vanaf jaren 1980 onderscheid tss jongbejaarden, bejaarden en hoogbejaarden
o jongbejaarden = jong gepensioeneerd en actief en verre v bejaard of oud
o (= 3de leeftijd)
o Senoiren = jonggepensioeneerden die nog actief zijn en helemaal nog niet oud voelen
o Bejaarden = alles na senioren, ouderen die minder actief zijn, die zich al ouder voelen
o hoogbejaarden

,3 SOORTEN (BALLER, SMITH)

 Derde leeftijd (young old/senioren )
o zowel op fysiek als psychosociaal vlak in orde, beginnende ouderdomskwaaltjes
o 65+
o Wordt geconfronteerd met een zee van tijd door pensoen (65-67 jaar)
o Emotioneel stabiel
o Zien het als een uitdaging succesvol ouder te worden
o Taak ergo: voorbereiden op de toekomst
o Vb: iemand die pas op pensioen gaat en vanaf nu thuis is en die zich toch nog goed voelt en
bezig is met dingen.
 Vierde leeftijd (oldest old)
o 75 +
o Ouderdom w gevoeld, spieren & gewrichten doen pijn na inspanning
o Verlies op gebied van cognietie en fysieke beperkingen
o Kwetsbare groep met hoge niveaus van disfunctionaliteit die voor ergotherapeuten de
uitdaging vormt van de 21ste eeuw
o Vb: ouderen waar het geheugen niet meer goed functioneel (normaal of dementie)
 Vijfde leeftijd (markoen)
o = de oudste ouderen
o Heel kwetsbaar (dement, slecht functioneren, niet te maken met leeftijd)
o verschil met hierboven is de naderende dood
o Ouderen van de palliatieve zorgfase
o Toenemende nood en zorg
o Vb: oudere persoon die gaat nadenken over zijn dood, hij/zij voelt het aankomen
o later bijgevoegd omdat we ouder worden




VERSCHILLENDE SOORTEN LEEFTIJDEN VOLGENS ERIKSON

 kalenderleeftijd/chronische leeftijd
o aantal jaren verstreken van geboorte
o tegenreactie op 3de en 4de leeftijd
o 45-65j  nog een functie in maatschappij en werknemer
o 65-74j  jonge ouderen
o 75-84j  oudere ouderen
o 85+  oudste ouderen

 biologische leeftijd
o geeft de algemene toestand van het organisme weer
o hoe het lichaam nog functioneert
o senescentia = het normale verouderingsproces
 De gelijdelijke achteruitgang van het organisme
 Bepaald iemands biologische leeftijd, samen met de ziekte die een persoon heeft
doorgemaakt.
 Bv, wanneer een persoon zware gewrichtsontstekingen heeft (gehad), zullen deze
factoren medebepalend zijn over hoe de persoon nu functioneert of hoe de
algemene toestand ve persoon nu is.

, psychologische leeftijd
o w bepaald door volgende factoren
 op mentale functies (geheugen, intelligentie, leervermogen)
 waarnemingsprocessen (zintuigelijke en perceptieprocessen)
 hoe men dingen ervaart en interpreteert
 motivatie
 verlangens

 sociale leeftijd
o bepaald door positie die persoon inneemt ten aanzien vd samenleving
o Deze relatie/rol hangt nauw samen met de verschillende leeftijdstypes.
 Bv: 90 jarige (hoge biologische leeftijd) -> met een goede fysieke conditie, (hoge
psychische leeftijd) met goede mentale en intellectuele vaardigheden, ook meer
sociale contacten hebben, op een hoger participatie niveau functioneren.

 subjectieve leeftijd
o gevoel dat persoon heeft met betrekking tot ouderdom in vergelijking met anderen
o w beïnvloed door culturele en maatschappelijke factoren

 functionele leeftijd
o = vermogen ve persoon om lichamelijk, intellectueel, sociaal werk uit te voeren
o Hoe functioneel je nog bent, wat je nog kan
o Onderscheid v 3 categorieën
 1) voldoende gezond en actieve ouderen
 Deze oudere personen hebben veel sociale contacten en houden er
vrijetijdsactiviteiten op na.
 Over het algemeen druk bezette mensen, tijd te kort
 Dragen zorg voor anderen.
 Zijn maatschappelijk geengageerd

 2) ouderen met bepaalde chronische aandoeningen die hulp nodig hebben van
anderen

 3) ouderen met lichamelijke en/of geestelijke problemen die op anderen zijn
aangewezen voor hun basisbehoeften




- Ouderen zijn een homogene groep
o Cohort (zijn allemaal hetzelfde)
o Op vlak v veroudering/leeftijd
- Heterogeen  verschillen op vlak v geslacht, persoonlijkheid, mentale toestand
- Als iemand kwetsbaar is gaat die niet meer goed zelfstandig gaan ku functioneren
- Mogelijke rollen:
o Familierollen (partnerrol, ouderrol; (over)grootouderrol
o Culturele rollen (beleidsparticipatie, mantelzorg
o Rollen mbt vrijetijdsbesteding (student, curist, lid ve vereniging, vrijewilligerswerk)

, o Rollen mbt productiviteit (oudere wn, gepensioneerde)