Bachelor
Jaar 3
Voortplanting
WERKCOLLEGES
ARIANNE DE STERKE
, Arianne de Sterke - Voortplanting
Inhoudsopgave
Werkcollege 1 – Mannelijk geslachtsapparaat ........................................................................... 3
Werkcollege 2 – Vrouwelijk geslachtsapparaat .......................................................................... 4
Werkcollege 3 – Folliculogenese, luteale fase en anoestrus ...................................................... 5
Werkcollege 4 – Cyclusfasen GD → Klinische casussen ............................................................. 8
Werkcollege 5 – Cyclusaandoeningen en anoestrus LH/Paard................................................. 13
E-module – Regulatie van de oestrische cyclus ........................................................................ 17
Werkcollege 7 - Spermatogenese ............................................................................................. 41
E-module – Spermatogenese.................................................................................................... 45
Werkcollege 9 – Vroege dracht, diagnostiek en afwijkingen LH/Paard .................................... 52
Werkcollege 10 – Infectieuze oorzaken van abortus ................................................................ 58
Werkcollege 11 – Normale partus ............................................................................................ 62
Werkcollege 15 – Eerste opvang van neonaat ......................................................................... 66
E-module –Mammae ................................................................................................................ 71
E-module – Mastitis .................................................................................................................. 76
Werkcollege 16 – Bouw en functie voortplantingsapparaat vogels ......................................... 81
2
, Arianne de Sterke - Voortplanting
Thema 1: Anatomie
Werkcollege 1 – Mannelijk geslachtsapparaat
Onvruchtbaar maken van mannelijke dieren
Het onvruchtbaar maken van mannelijke dieren. Het onvruchtbaar maken van mannelijke
dieren geschiedt door middel van castratie of sterilisatie. Onder castratie verstaan we de
verwijdering of het onwerkzaam maken van de gonaden (testis, ovarium). Sterilisatie van
mannelijke dieren is het onvruchtbaar maken door middel van vasectomie, de operatieve
verwijdering van een deel van de ductus deferens.
De castratie van mannelijke landbouwhuisdieren en paarden is één van de oudste nuts- of
gebruiksoperaties. Redenen voor castratie zijn ten eerste het gedrag en ten tweede de
slachtkwaliteit. Mannelijke varkens (beren) worden gecastreerd om de ontwikkeling van
geslachtsgeur (berengeur) te voorkomen. Castratie wordt verder uitgevoerd om
ongebreidelde voortplanting te voorkomen, om ze gemakkelijker handelbaar en daardoor
meer geschikt te maken als gezelschapsdier of zoals bij de kater om de penetrante geur van
de urine en het sproeigedrag kwijt te raken. Daarnaast zijn er ook veterinairmedische
indicaties voor de castratie van de hengst, zoals een orchitis of hernia inguinalis/scrotalis,
maar in frequentie van voorkomen spelen deze een zeer ondergeschikte rol. Medische
indicaties voor castratie van een reu zijn testistumoren, perianaalklieradenomen,
orchitis/epididymitis, een torsie van de testis of benigne prostaathyperplasie.
3
Jaar 3
Voortplanting
WERKCOLLEGES
ARIANNE DE STERKE
, Arianne de Sterke - Voortplanting
Inhoudsopgave
Werkcollege 1 – Mannelijk geslachtsapparaat ........................................................................... 3
Werkcollege 2 – Vrouwelijk geslachtsapparaat .......................................................................... 4
Werkcollege 3 – Folliculogenese, luteale fase en anoestrus ...................................................... 5
Werkcollege 4 – Cyclusfasen GD → Klinische casussen ............................................................. 8
Werkcollege 5 – Cyclusaandoeningen en anoestrus LH/Paard................................................. 13
E-module – Regulatie van de oestrische cyclus ........................................................................ 17
Werkcollege 7 - Spermatogenese ............................................................................................. 41
E-module – Spermatogenese.................................................................................................... 45
Werkcollege 9 – Vroege dracht, diagnostiek en afwijkingen LH/Paard .................................... 52
Werkcollege 10 – Infectieuze oorzaken van abortus ................................................................ 58
Werkcollege 11 – Normale partus ............................................................................................ 62
Werkcollege 15 – Eerste opvang van neonaat ......................................................................... 66
E-module –Mammae ................................................................................................................ 71
E-module – Mastitis .................................................................................................................. 76
Werkcollege 16 – Bouw en functie voortplantingsapparaat vogels ......................................... 81
2
, Arianne de Sterke - Voortplanting
Thema 1: Anatomie
Werkcollege 1 – Mannelijk geslachtsapparaat
Onvruchtbaar maken van mannelijke dieren
Het onvruchtbaar maken van mannelijke dieren. Het onvruchtbaar maken van mannelijke
dieren geschiedt door middel van castratie of sterilisatie. Onder castratie verstaan we de
verwijdering of het onwerkzaam maken van de gonaden (testis, ovarium). Sterilisatie van
mannelijke dieren is het onvruchtbaar maken door middel van vasectomie, de operatieve
verwijdering van een deel van de ductus deferens.
De castratie van mannelijke landbouwhuisdieren en paarden is één van de oudste nuts- of
gebruiksoperaties. Redenen voor castratie zijn ten eerste het gedrag en ten tweede de
slachtkwaliteit. Mannelijke varkens (beren) worden gecastreerd om de ontwikkeling van
geslachtsgeur (berengeur) te voorkomen. Castratie wordt verder uitgevoerd om
ongebreidelde voortplanting te voorkomen, om ze gemakkelijker handelbaar en daardoor
meer geschikt te maken als gezelschapsdier of zoals bij de kater om de penetrante geur van
de urine en het sproeigedrag kwijt te raken. Daarnaast zijn er ook veterinairmedische
indicaties voor de castratie van de hengst, zoals een orchitis of hernia inguinalis/scrotalis,
maar in frequentie van voorkomen spelen deze een zeer ondergeschikte rol. Medische
indicaties voor castratie van een reu zijn testistumoren, perianaalklieradenomen,
orchitis/epididymitis, een torsie van de testis of benigne prostaathyperplasie.
3
