H2: DE MENS ALS BIOLOGISCH ORGANISME
De mens = biologisch organisme
Van molecule tot mens
- Orgaansystemen
- Organen (specifiek)
- Weefsels
- Cellen (algemeen)
- Moleculen
- Anatomie vs. fysiologie
Beiden interessant te bekijken
Maar kan niet naar fysiologie kijken zonder enige kennis anatomie
We gaan kijken naar o.a.:
- Zenuwcel: hoe geeft die signalen door?
- Zuurstofrijk en -arm bloed, hoe zit
dat?
De cel
Kleinste onderdeel van de mens
- Celmembraan = vlies rond de cel, houdt alles samen
- Inkeping rechts = porie, gaatje in membraam waardoor stoffen
binnen/buiten kunnen
Niet zomaar alle stoffen! Er staan eiwitten en dat zijn de portiers
Die bepalen welke binnen en buiten mogen. Bewaken als het ware de
poriën
In de cel: rechter foto
- Gespikkelde achtergrond: Cytoplasma = gelei, waterachtige stof waarin
alle organen van de cel (piepklein, nodig om te functioneren) zich
bevinden
- Organellen: kleine organen van de cel – die zwemmen daar rond,
bewegen daar
Cel zien als een grote fabriek: gebeurt vanalles die energie vraagt
Hebben dus energie nodig om te kunnen functioneren
- De mitochondriën zijn de energiecentrales van de cel
, Zorgt dat de cel energie heeft om functie te kunnen uitvoeren
Cellen die veel energie verbruiken, hebben veel mitochondriën en
omgekeerd
- Zijn ook nog voor iets anders belangrijk bevatten klein stuk erfelijk
materiaal
- Mitochondriaal DNA (gaan we anders overerven dan de rest van DNA)
- De rest van DNA zit in de celkern
In iedere cel van ons lichaam zit ons volledige DNA
Maar zit dus een klein stukje in dat mitochondriële
Erft anders over dan kern DNA, dit erf je over van moeder op al haar
kinderen (ongewijzigd doorgegeven aan kinderen: allemaal!)
Interessant: kan dat - Ribosomen = bolletjes, codekrakers kan
gebruiken bij
dat vergelijken met je gsm
sporenonderzoek, als je
mitochondriaal DNA hebt - Zal alle signalen die binnenkomen, voor u
gevonden kraken
Maar valkuil: stel vinden Komen dus eigenlijk codes binnen van 0 en
DNA van docent op 1 (zijn codes met getallen)
plaats delict, dan is het
Je gsm zet dat voor u om in filmpje, bericht,
nog niet zeker dat zij dat
hebben gedaan want kan melding, …
ook moeder, kinderen, … Ribosomen doen hetzelfde maar dan voor
zijn. Het is niet specifiek, erfelijk materiaal
100% zeker van die Zij kunnen die code, dat DNA overzetten
persoon (omdat het
naar bepaald materiaal
ongewijzigd doorgeeft
(Bv. Code X = blauwe ogen, die eiwitten zullen
van moeder op al haar
zorgen dat je effectief blauwe ogen hebt)
kinderen)
- Golgi-apparaat: zorg dat eiwitten verpakt worden zodat door porie naar
buiten kunnen
- Centriolen: belangrijk als de cel gaat delen
Stel je doet je pijn en hebt een krab op je hand gaat terug aan elkaar groeien en
genezen, stoppen met bloeden etc. Om te herstellen heb je nieuwe huidcellen nodig,
dat moet terug aan elkaar groeien, dus nieuwe huidcellen aanmaken, die bovendien
zelfde kleur en eigenschappen hebben als elders op het lichaam: daarvoor heb je dus
celdelingen nodig. Als die huidcellen nieuwe moeten aanmaken, die er hetzelfde
uitzien = celdeling. Die centriolen spelen daar rol bij
- Celkern: entiteit binnen die cel (kernmembraam) = opnieuw poortje met
eiwitten
- In de kern zelf, zit het grootste stuk erfelijk materiaal
In de cel: linker foto
- Soort skelet, geraamte, … dat is het cytoskelet = het geraamte van de
cel
- Rond die lijnen kunnen alle stoffen in de cel gemaakt, zich verplaatsen
via geraamte
- Zorgt onder andere ook voor de stevigheid
De mens = biologisch organisme
Van molecule tot mens
- Orgaansystemen
- Organen (specifiek)
- Weefsels
- Cellen (algemeen)
- Moleculen
- Anatomie vs. fysiologie
Beiden interessant te bekijken
Maar kan niet naar fysiologie kijken zonder enige kennis anatomie
We gaan kijken naar o.a.:
- Zenuwcel: hoe geeft die signalen door?
- Zuurstofrijk en -arm bloed, hoe zit
dat?
De cel
Kleinste onderdeel van de mens
- Celmembraan = vlies rond de cel, houdt alles samen
- Inkeping rechts = porie, gaatje in membraam waardoor stoffen
binnen/buiten kunnen
Niet zomaar alle stoffen! Er staan eiwitten en dat zijn de portiers
Die bepalen welke binnen en buiten mogen. Bewaken als het ware de
poriën
In de cel: rechter foto
- Gespikkelde achtergrond: Cytoplasma = gelei, waterachtige stof waarin
alle organen van de cel (piepklein, nodig om te functioneren) zich
bevinden
- Organellen: kleine organen van de cel – die zwemmen daar rond,
bewegen daar
Cel zien als een grote fabriek: gebeurt vanalles die energie vraagt
Hebben dus energie nodig om te kunnen functioneren
- De mitochondriën zijn de energiecentrales van de cel
, Zorgt dat de cel energie heeft om functie te kunnen uitvoeren
Cellen die veel energie verbruiken, hebben veel mitochondriën en
omgekeerd
- Zijn ook nog voor iets anders belangrijk bevatten klein stuk erfelijk
materiaal
- Mitochondriaal DNA (gaan we anders overerven dan de rest van DNA)
- De rest van DNA zit in de celkern
In iedere cel van ons lichaam zit ons volledige DNA
Maar zit dus een klein stukje in dat mitochondriële
Erft anders over dan kern DNA, dit erf je over van moeder op al haar
kinderen (ongewijzigd doorgegeven aan kinderen: allemaal!)
Interessant: kan dat - Ribosomen = bolletjes, codekrakers kan
gebruiken bij
dat vergelijken met je gsm
sporenonderzoek, als je
mitochondriaal DNA hebt - Zal alle signalen die binnenkomen, voor u
gevonden kraken
Maar valkuil: stel vinden Komen dus eigenlijk codes binnen van 0 en
DNA van docent op 1 (zijn codes met getallen)
plaats delict, dan is het
Je gsm zet dat voor u om in filmpje, bericht,
nog niet zeker dat zij dat
hebben gedaan want kan melding, …
ook moeder, kinderen, … Ribosomen doen hetzelfde maar dan voor
zijn. Het is niet specifiek, erfelijk materiaal
100% zeker van die Zij kunnen die code, dat DNA overzetten
persoon (omdat het
naar bepaald materiaal
ongewijzigd doorgeeft
(Bv. Code X = blauwe ogen, die eiwitten zullen
van moeder op al haar
zorgen dat je effectief blauwe ogen hebt)
kinderen)
- Golgi-apparaat: zorg dat eiwitten verpakt worden zodat door porie naar
buiten kunnen
- Centriolen: belangrijk als de cel gaat delen
Stel je doet je pijn en hebt een krab op je hand gaat terug aan elkaar groeien en
genezen, stoppen met bloeden etc. Om te herstellen heb je nieuwe huidcellen nodig,
dat moet terug aan elkaar groeien, dus nieuwe huidcellen aanmaken, die bovendien
zelfde kleur en eigenschappen hebben als elders op het lichaam: daarvoor heb je dus
celdelingen nodig. Als die huidcellen nieuwe moeten aanmaken, die er hetzelfde
uitzien = celdeling. Die centriolen spelen daar rol bij
- Celkern: entiteit binnen die cel (kernmembraam) = opnieuw poortje met
eiwitten
- In de kern zelf, zit het grootste stuk erfelijk materiaal
In de cel: linker foto
- Soort skelet, geraamte, … dat is het cytoskelet = het geraamte van de
cel
- Rond die lijnen kunnen alle stoffen in de cel gemaakt, zich verplaatsen
via geraamte
- Zorgt onder andere ook voor de stevigheid
