Samenvatting FBT03 'werken in een apotheek'

Samenvatting FBT03 “werken in een
apotheek”
DEEL 4 FARMACOLOGIE


1 Cardiovasculair stelsel

1.1 Hypertensie

= Wanneer bij herhaalde metingen een abnormale BD wordt gemeten
Rekening houdend met de leeftijd (oudere mensen hebben meer kans)

Systolische bloeddruk:
Druk gemeten als bloed uit linkerkamer in aorta wordt geperst

Diastolische bloeddruk:
Druk in rustfase

Essentiële hypertensie:
Als de oorzaak van de hypertensie niet gekend is

Komt vaak door verhoogde H2O- en zoutretentie thv nier  bloedvolume
 cardiac output  = hoeveelheid bloed dat hart wegpompt per minuut.

 BD = (slagvolume x hartfrequentie) * perifere weerstand

 Hartdebiet (cardiac output) = slagvolume * hartfrequentie

Komt vaak ook door Na+-ionenopstapeling ter hoogte van de gladde spiercellen
(GSC) van arteriolen
 vasoconstrictie (VC)=  diameter BV
 perifere weerstand 

 Perifere weerstand
~ diameter
~ elasticiteit
~ viscositeit bloed

 verhoogd retentie water en zout ter
hoogte van nierbuisjes (Selkurt curve)



Secundaire hypertensie:
Bij gekende oorzaak van hypertensie

Verhoogde retentie zout en water  bloedvolume   cardiac output 



1

,1.1.1 Bloeddrukregeling: Het Renine Angiotensine Aldosteron Systeem (=RAAS)

 Systeem gaat in actie bij verminderde doorbloeding in glomerulus

Gevolg: Afscheiding van renine

Renine zorgt voor afbraak angiotensinogeen  angiotensine 1 en bradykinine


wordt door ACE (= angiotensine converting enzyme)
afgebroken tot angiotensine 2
= Bindt op angiotensine 2-receptoren
Gevolgen:
 in vaatwand VC + BD stijgen

 Bijnieren aanzetten tot productie van aldosteron 
water- en zoutretentie  bloeddruk ↑




Cardiac output Perifere weerstand

Diuretica  

Bètablokkers 

Calciumantagonisten 

ACE-inhibitoren 

Sartanen 


1.1.2 Behandeling van hypertensie

Bij lichte tot matige vormen  diureticum en/of betablokker gebruikt
Bij ernstige hypertensie  ACE-inhibitor, vaak in combinatie met diureticum of
betablokker.


Hygiënische maatregelen:

2

,  Zoutarm dieet
 Beweging
 Psychische ontspanning
 Vermageren


Algemene ongewenste effecten:
 Hypotensie
 Prikkelhoest
 Smaaktverlies
 Gastro-intestinale last
 Diarree
 Hoofdpijn
 Duizeligheid
 Sufheid
 Oedeem


1. Diuretica
Zullen de zoutuitscheiding ter hoogte van de nierbuisjes doen toenemen, door de
terugresortpie van natrium te remmen  minder water uitscheiding 
vermindering circulair vermogen  cardiac output ↓

Opstapeling van zout in de gladde spiercellen wordt hierdoor ook verhinderd 
perifere weerstand ↓

Ongewenste effecten:
 Veroorzaken diabetes
 Kaliumverlies
 Urinezuurspiegel ↑ (jicht)

Kaliumverliezende diuretica:

Thiaziden  Indapamide (Fludex®)
Werken in op het einde van het stijgende deel van de Lis Van Henle in de distalz
tubulus van de nieren.
Ze verhinderen de actieve natriumchloride reabsortpie  lage zoutconcentratue
 ↓ waterreabsorptie  ↑ natrium-en watereliminatie  bloeddruk ↓

Lisdiuretica  Furosemide (Lasix), Bumetanide (Burinex®)
Werken in op een groter deel van Lis van Henle dan de thiaziden.
 Grotere diurese  ↑ kans op verlies van kalium (hypokaliëmie) en protonen
 Zwaktegevoel
 Spierkrampen




3

, Kaliumsparende diuretica:

Werken ter hoogte van de Na+/K+H+-pomp  ↑ natrium- en watereliminatie met
een ↓ kaliumuitscheiding.
= aldosteron  gebruikmakend van aldosteronantagonisten  hyperkaliëmie
Spironolactone
Niet gebruiken bij
nierinsufficiëntie en met
ACE-inhibtoren!
Combinatiepreparaten:
Diuretica wordt gecombineerd met antuhypertensiva of onderling met
kaliumsparende- of verliezende diuretica.

2. Betablokkers
= antagonisten van de beta-receptoren
Werking berust op het blokkeren van de interactie van noradrenaline als
neurotransmitter (met betareceptoren) op de sinusknoop, hartspiercel en gladde
spiercellen bronchuswand.

Gebruikt bij:
 Hypertensie
 Stabiele angina pectoris
 Profylatische behandeling migraine
 Secundaire preventie na myocardinfarct

Gevolgen:
 ↓ hartfrequentie (bradycardie)
 ↓ contractiekracht van het hart
 Bronchoconstrictie
 ↓ cardiac output  bloeddruk ↓

Ongewenste effecten:
 Bradycardie
 Hartfalen
 Ernstige angor en myocardinfarct bij plots stoppen
o Langzaam afbouwen bij stoppen
 Astma-aanval
 Koude extremiteiten
 Vermoeidheid

Interacties:
 Met calciumanatagonist Verapamil  gevaarlijkst!  shock en cardiale
depressie

Onderscheid tussen 2 soorten betablokkers:
 De cardioselectieve of Beta-1 selectieve betablokkers
Atenolol, bisoprolol, metoprolol, propranolol, nebivolol

 De betablokkers met een intrinsieke sympathicomimetische activiteit
Carteolol, acebutolol

3. Calciumantagonisten
= Calciumkanaalblokkers

4