H1: Kanker: definitie, symptomen en diagnose 5
1.1 Definitie en kenmerken 5
1.2 Statistieken 7
1.3 Indeling 8
1.4 Diagnostisch pad 8
1.5 Symptomen 8
1.5.1 Lokale effecten (primaire tumor of metastasen) 9
1.5.1.1 Longkanker 9
1.5.1.2 Borstkanker 10
1.5.1.3 Darmkanker 10
1.5.1.4 Huidkanker 10
1.5.1.5 Centraal zenuwstelseltumoren 10
1.5.1.6 Hematologische tumoren 11
1.5.1.7 Metastasen of uitzaaiingen 11
1.5.2 Niet-specifieke symptomen 11
1.5.3 Metabole effecten: tumor lysis syndroom 12
1.5.4 Paraneoplastische effecten: myasthenia gravis 13
1.5.5 Alarmsymptomen 13
1.5.6 Performantiestatus 14
1.6 Diagnose: bloedresultaten 14
1.7 Histologische classificatie 14
1.8 Staging 15
1.8.1 Lymfomen 15
1.8.2 Solide tumoren 15
1.8.3 Beeldvorming 16
1.9 Diagnostisch pad 16
H2: Kanker oorzaken en preventie 17
2.1 Oorzaken 17
2.1.1 Medicatie 17
2.1.2 Biologische agentia 17
2.1.3 Beroepsblootstelling/omgevingsfactoren 17
2.1.4 Straling 17
2.1.5 Voeding en middelen 18
2.1.5.1 Roken 18
2.1.5.2 Overgewicht 18
2.1.5.3 Vlees 18
2.1.5.4 Zout 18
2.1.5.5 Alcohol 18
2.2 Primaire preventie 18
2.3 Secundaire preventie 19
2.3.1 Screening: borstkanker 20
2.3.1.1 Primaire preventie 20
2.3.1.2 Secundair preventie 21
1
, 2.3.2 Screening: baarmoederhalskankers 21
2.3.2.1 Primaire preventie 21
2.3.2.2 Secundaire preventie 21
2.3.3 Screening: colecterale kanker 22
2.3.4 Screening longkanker 22
2.3.5 Screening prostaatkanker 22
2.3.6 Screening melanoom 22
2.3.6.1 Primaire preventie 23
2.3.6.2 Secundaire preventie 23
H3: Kanker behandeling 23
3.1 Chemotherapie 23
3.1.1 Celcyclus 23
3.1.2 Ontwikkeling 23
3.1.3 Toediening 24
3.1.4 Dosis 24
3.1.5 Nevenwerkingen 24
3.1.5.1 Nausea en braken (CINV) 24
3.1.5.2 Myelotoxiciteit (beenmergtoxiciteit) 25
3.1.5.3 Diarree 25
3.1.5.4 Constipatie 25
3.1.5.5 Orale mucositis 25
3.1.5.6 Andere orgaantoxiciteit 26
3.1.5.7 Andere 26
3.2 Heelkunde 26
3.2.1 Profylactische 26
3.2.2 Diagnose en staging 26
3.2.3 Curatief opzet 26
3.2.4 Palliatieve heelkunde 26
3.2.5 Andere procedures 26
3.3 Radiotherapie 27
3.3.1 Toediening 27
3.3.2 Nevenwerkingen 28
3.3.3 Belang van rookstop 28
H4: Hematologie 28
4.1 Bloed 28
4.1.1 Functie 28
4.1.2 Collectie 29
4.1.3 Structuur 29
4.1.4 Definities 29
4.1.5 Bloedcellen 29
4.1.5.1 Rode bloedcellen 29
4.1.5.2 Witte bloedcellen 30
4.1.5.3 Bloedplaatjes 30
4.2 Immuun systeem 30
2
, 4.2.1 Lymfoide organen 31
4.2.1.1 Thymus/zwezerik 31
4.2.1.2 Tonsillen en MALT 31
4.2.1.3 Lymfeklier 31
4.2.1.4 MILT 32
4.2.2 Cellen 32
4.2.2.1 T-lymfocyten 32
4.2.2.2 B-lymfocyten 32
4.3 Afwijkingen in het bloed 32
4.3.1 Anemie 33
4.3.2 Polycythemie 33
4.3.3 Leucopenie: te weinig witte bloedcellen 34
4.3.4 Leucocytose: te veel witte bloedcellen 34
4.3.5 Trombocytopenie: te weinig bloedplaatjes 34
4.3.6 Thrombocytose: te veel bloedplaatjes 34
4.4 Ziektebeelden 35
4.4.1 Acute leukemie 35
4.4.2 Lymfoom 36
4.4.3 Systeemziekten 37
H5: Ziekten van hart en bloedvaten 38
5.1 Hart 38
5.1.1 Algemeen 38
5.1.2 Kleine bloedsomloop 38
5.1.3 Grote bloedsomloop 38
5.1.4 Bevloeiing 38
5.1.5 Holtes 39
5.1.6 Kleppen 39
5.1.7 Wand 40
5.1.8 Werking 40
5.1.9 Prikkelgeleiding 41
5.2 Symptomen 42
5.3 Onderzoeken 43
5.4 Ziekten 44
5.4.1 Acuut myocardinfarct 44
5.4.2 Hartfalen 45
5.4.3 Hartritmestoornissen 45
5.4.4 Ziekten van de hartkleppen 47
5.4.5 Ziekten van de hartwand 48
5.4.5.1 Endocarditis 48
5.4.5.2 Pericarditis 48
5.4.5.3 Tamponnade 48
5.4.6 Aandoeningen van de bloedvaten 48
5.4.6.1 Aneurysma van de abdominale aorta 48
5.4.6.2 Perifere arteriele insufficientie 49
3
, 5.4.6.3 Cerebrovasculair accident 49
5.4.6.4 Arteriële hypertensie 49
5.4.6.5 Diepe veneuze thrombose 50
H6: Nefrologie 51
6.1 Anatomie van de nieren 51
6.1.1 Urinair stelsel 51
6.1.2 Nieren 51
6.2 Het nefron 51
6.3 Fysiologie van de nieren 52
6.3.1 Functies 53
6.4 Onderzoeken van de nieren 53
6.4.1 Urineonderzoek 53
6.4.2 Bloedonderzoek 53
6.4.3 Beeldvorming 54
6.4.4 Nierbiopsie 54
6.4.5 Prostaatbiopsie 54
6.4.6 Urethro-cystoscopie 54
6.5 Aandoeningen 54
6.5.1 Acute nierinsufficiëntie 54
6.5.2 Chronische nierinsufficiëntie 55
6.5.3 Nefrotisch syndroom 56
6.5.4 Nierstenen 56
6.5.5 Pyelonefritis 56
4
1.1 Definitie en kenmerken 5
1.2 Statistieken 7
1.3 Indeling 8
1.4 Diagnostisch pad 8
1.5 Symptomen 8
1.5.1 Lokale effecten (primaire tumor of metastasen) 9
1.5.1.1 Longkanker 9
1.5.1.2 Borstkanker 10
1.5.1.3 Darmkanker 10
1.5.1.4 Huidkanker 10
1.5.1.5 Centraal zenuwstelseltumoren 10
1.5.1.6 Hematologische tumoren 11
1.5.1.7 Metastasen of uitzaaiingen 11
1.5.2 Niet-specifieke symptomen 11
1.5.3 Metabole effecten: tumor lysis syndroom 12
1.5.4 Paraneoplastische effecten: myasthenia gravis 13
1.5.5 Alarmsymptomen 13
1.5.6 Performantiestatus 14
1.6 Diagnose: bloedresultaten 14
1.7 Histologische classificatie 14
1.8 Staging 15
1.8.1 Lymfomen 15
1.8.2 Solide tumoren 15
1.8.3 Beeldvorming 16
1.9 Diagnostisch pad 16
H2: Kanker oorzaken en preventie 17
2.1 Oorzaken 17
2.1.1 Medicatie 17
2.1.2 Biologische agentia 17
2.1.3 Beroepsblootstelling/omgevingsfactoren 17
2.1.4 Straling 17
2.1.5 Voeding en middelen 18
2.1.5.1 Roken 18
2.1.5.2 Overgewicht 18
2.1.5.3 Vlees 18
2.1.5.4 Zout 18
2.1.5.5 Alcohol 18
2.2 Primaire preventie 18
2.3 Secundaire preventie 19
2.3.1 Screening: borstkanker 20
2.3.1.1 Primaire preventie 20
2.3.1.2 Secundair preventie 21
1
, 2.3.2 Screening: baarmoederhalskankers 21
2.3.2.1 Primaire preventie 21
2.3.2.2 Secundaire preventie 21
2.3.3 Screening: colecterale kanker 22
2.3.4 Screening longkanker 22
2.3.5 Screening prostaatkanker 22
2.3.6 Screening melanoom 22
2.3.6.1 Primaire preventie 23
2.3.6.2 Secundaire preventie 23
H3: Kanker behandeling 23
3.1 Chemotherapie 23
3.1.1 Celcyclus 23
3.1.2 Ontwikkeling 23
3.1.3 Toediening 24
3.1.4 Dosis 24
3.1.5 Nevenwerkingen 24
3.1.5.1 Nausea en braken (CINV) 24
3.1.5.2 Myelotoxiciteit (beenmergtoxiciteit) 25
3.1.5.3 Diarree 25
3.1.5.4 Constipatie 25
3.1.5.5 Orale mucositis 25
3.1.5.6 Andere orgaantoxiciteit 26
3.1.5.7 Andere 26
3.2 Heelkunde 26
3.2.1 Profylactische 26
3.2.2 Diagnose en staging 26
3.2.3 Curatief opzet 26
3.2.4 Palliatieve heelkunde 26
3.2.5 Andere procedures 26
3.3 Radiotherapie 27
3.3.1 Toediening 27
3.3.2 Nevenwerkingen 28
3.3.3 Belang van rookstop 28
H4: Hematologie 28
4.1 Bloed 28
4.1.1 Functie 28
4.1.2 Collectie 29
4.1.3 Structuur 29
4.1.4 Definities 29
4.1.5 Bloedcellen 29
4.1.5.1 Rode bloedcellen 29
4.1.5.2 Witte bloedcellen 30
4.1.5.3 Bloedplaatjes 30
4.2 Immuun systeem 30
2
, 4.2.1 Lymfoide organen 31
4.2.1.1 Thymus/zwezerik 31
4.2.1.2 Tonsillen en MALT 31
4.2.1.3 Lymfeklier 31
4.2.1.4 MILT 32
4.2.2 Cellen 32
4.2.2.1 T-lymfocyten 32
4.2.2.2 B-lymfocyten 32
4.3 Afwijkingen in het bloed 32
4.3.1 Anemie 33
4.3.2 Polycythemie 33
4.3.3 Leucopenie: te weinig witte bloedcellen 34
4.3.4 Leucocytose: te veel witte bloedcellen 34
4.3.5 Trombocytopenie: te weinig bloedplaatjes 34
4.3.6 Thrombocytose: te veel bloedplaatjes 34
4.4 Ziektebeelden 35
4.4.1 Acute leukemie 35
4.4.2 Lymfoom 36
4.4.3 Systeemziekten 37
H5: Ziekten van hart en bloedvaten 38
5.1 Hart 38
5.1.1 Algemeen 38
5.1.2 Kleine bloedsomloop 38
5.1.3 Grote bloedsomloop 38
5.1.4 Bevloeiing 38
5.1.5 Holtes 39
5.1.6 Kleppen 39
5.1.7 Wand 40
5.1.8 Werking 40
5.1.9 Prikkelgeleiding 41
5.2 Symptomen 42
5.3 Onderzoeken 43
5.4 Ziekten 44
5.4.1 Acuut myocardinfarct 44
5.4.2 Hartfalen 45
5.4.3 Hartritmestoornissen 45
5.4.4 Ziekten van de hartkleppen 47
5.4.5 Ziekten van de hartwand 48
5.4.5.1 Endocarditis 48
5.4.5.2 Pericarditis 48
5.4.5.3 Tamponnade 48
5.4.6 Aandoeningen van de bloedvaten 48
5.4.6.1 Aneurysma van de abdominale aorta 48
5.4.6.2 Perifere arteriele insufficientie 49
3
, 5.4.6.3 Cerebrovasculair accident 49
5.4.6.4 Arteriële hypertensie 49
5.4.6.5 Diepe veneuze thrombose 50
H6: Nefrologie 51
6.1 Anatomie van de nieren 51
6.1.1 Urinair stelsel 51
6.1.2 Nieren 51
6.2 Het nefron 51
6.3 Fysiologie van de nieren 52
6.3.1 Functies 53
6.4 Onderzoeken van de nieren 53
6.4.1 Urineonderzoek 53
6.4.2 Bloedonderzoek 53
6.4.3 Beeldvorming 54
6.4.4 Nierbiopsie 54
6.4.5 Prostaatbiopsie 54
6.4.6 Urethro-cystoscopie 54
6.5 Aandoeningen 54
6.5.1 Acute nierinsufficiëntie 54
6.5.2 Chronische nierinsufficiëntie 55
6.5.3 Nefrotisch syndroom 56
6.5.4 Nierstenen 56
6.5.5 Pyelonefritis 56
4