Sociologie Samenvatting.
Week 1 de Nederlandse verzorgingsstaat.
Sociologie = de wetenschap van de manieren waarop mensen met elkaar samenleven.
De studie van sociale netwerken.
Verzorgingsstaat = een stelsel waarin de overheid zich garant stelt voor noodzakelijk
geachte materiële en immateriële voorzieningen voor alle burgers.
Opvallend:
1) overheid staat garant voor wat er gebeurd.
2)materiële en immateriële voorzieningen.
3) geeft ruimte voor toekomstige ontwikkelingen en verschillen opvattingen
noodzakelijk geachte.
Ontwikkelingen van de verzorgingsstaat in Nederland.
Fase 1: eerste aanzet
Fase 2: doelgroep verbreding
Fase 3: sociale regelingen krijgen en nog algemener karakter
Fase 4: Crisis
Bismarkiaans stelsel = een sociale zekerheidsstelsel dat gebaseerd is op werknemers
verzekeringen met equivalentie beginsel. relatie tussen de betaalde premie en de te
ontvangen uitkering.
Functies van de verzorgingsstaat:
1. verzorgen (aandacht, medisch)
2. verzekeren (verzekeringen, wetten)
3. verheffen(ontplooien, vaardigheden, kennis, cultureel)
4. verbinden(elkaar nodig hebben, sociale cohesie)
Welfare triangle:
Markt overheid
Eigen belang algemeen belang
Particulier initiatief
groepsbelang
* je hebt ze alle 3 nodig voor een goede samenleving.
Het waarom van de verzorgingsstaat:
met de industrie kwam er een nieuwe klasse – de loonarbeiders. De
omstandigheden waren erg slecht: - er kwam verzet hiertegen & in 1866 eerste
vakbond na opheffing zich als werknemers te organiseren de Algemene
Nederlandse Grafische Bond.
De afstanden van de sociale klassen waren erg groot: - de rijken wilden verheffing
van het volk fatsoensnormen en goede zeden. – groot deel van de wet was
aangepast op de burgerlijke samenleving. – daarom werd ook de leerplicht
ingevoerd in 1901.
Er werd uitgegaan van de wet van Say. – elk aanbod schept zijn eigen vraag,
geen bemoeienis overheid. – Keynes ging dit tegen niet het hele inkomen hoeft
te worden omgezet in consumptie en goederen werkloosheid is het gevolg van
een tekort aan vraag naar goederen en diensten.
, Op twee manieren kan de overheid ingrijpen.
1. overheidsuitgaven vergroten.
2. de vraag naar goederen en diensten stimuleren.
Dus: waarom verzorgingsstaat?
- Gevolg sociale strijd.
- Gevolg burgerlijk beschaving offensief.
- Gevolg keynesiaans economisch beleid.
Doel verzorgingsstaat:
1. Reductie van de willekeur in de verdeling van levenskansen.
2. de wenselijkheid van maatschappelijke integratie van alle leden van de samenleving
(economisch, politiek, moreel).
3. een garantie van een zekere mate sociale zekerheid voor alle leden van de
samenleving.
Interdependentie(onderlinge samenhang of afhankelijkheid) door 4 typen bindingen:
1. economisch
2. cognitief
3. affectief
4. politiek
Demodificatie = de mate waarin mensen niet afhankelijk zijn van de markt.
3 soorten verzorgingsstaten op basis van demodificatie:
1. liberale verzorgingsstaat VS, VK, Canada
- veel ruimte voor de markt.
- nauwelijks demodificatie.
- steun voor mensen is laag, en vooral beperkt tot bepaalde groepen.
2. corporatische verzorgingsstaat België, Duitsland, Italië
-beperkte ruimte voor de markt.
- sociale rechten van mensen zijn gekoppeld aan hun klasse en status.
-de sociale zekerheid is afgestemd op het gezin.
3. sociaal democratische verzorgingsstaat Scandinavië
- uitgebreid stelsel van sociale rechten.
-gelijkheid en sociale integratie staan centraal.
-individu belangrijk en bevorderd de onafhankelijkheid van individuen.
- uitgebreid stelsel van sociale voorzieningen.
-streven naar volledige werkgelegenheid.
-hoge arbeidsparticipatie van vrouwen.
, Week 2: maatschappelijk en sociaal – cultureel werk.
Broodbanken vanaf 1200
Christelijke plicht om anderen te helpen in nood.
Angst voor sociale spanningen.
Bedeling
Hulp aan behoeftigen door het uitdelen van voedsel en het geven van zorg.
Opvang in kloosters en gasthuizen voor armen.
Cirkel van armoede. (van arm gezin met de klok mee)
Arm gezin
Geringe kansen op materiële tekorten
de arbeidsmarkt
lager opleidingsniveau/meer gezondheidsproblemen
Humanistische visie
- Armoede als sociaal probleem ‘echte armen’ en luiaards misprijzen medelijden
katholieke kerk.
- motieven:
angst voor sociale onrust en ziekten.
behoeften aan arbeidskrachten.
- Bedelen is verboden.
- Armen die kunnen werken, moeten werken.
- Armenzorg moest worden gecentraliseerd worden door samen voeging van
bestaande armenfondsen en aangevuld worden door collectes.
Werkwijze:
disciplinering , orde handhaving en opvoeding.
GEEN BEDELING MEER! (houd armoede in stand).
voorkeur: armenzorg door stedelijke overheid i.p.v. kerk en alleen voor eigen armen.
Protestanten
Visie: 2 soorten armen: Stakkers & profiteurs.
tegen aflaten katholieke kerk (bidden, biechten, geld storten, gods liefde verdienen).
Motieven: barmhartigheid voor echte en eigen armen (Diaconie – protestants gekozen lid
die behoeftigen verzorgd).
Werkwijze: nadruk op arbeidsmoraal
-motiveren tot werken.
- disciplineren.
-bedelen = taboe!
-armenzorg door diaconie verbonden met de kerk.
Alle kerken eigen armenzorg: stedelijke armenzorg. Vangnet voor armen die niet door de
kerk worden geholpen.
Maakbaarheid mens en samenleving.
mensen zijn vrij en gelijk geboren, maar bedorven door hun omgeving.
verkeerde milieu, bepaalde levensstijl waardoor mensen niet verder komen.
kennis als medicijn tegen alle kwalen.
Week 1 de Nederlandse verzorgingsstaat.
Sociologie = de wetenschap van de manieren waarop mensen met elkaar samenleven.
De studie van sociale netwerken.
Verzorgingsstaat = een stelsel waarin de overheid zich garant stelt voor noodzakelijk
geachte materiële en immateriële voorzieningen voor alle burgers.
Opvallend:
1) overheid staat garant voor wat er gebeurd.
2)materiële en immateriële voorzieningen.
3) geeft ruimte voor toekomstige ontwikkelingen en verschillen opvattingen
noodzakelijk geachte.
Ontwikkelingen van de verzorgingsstaat in Nederland.
Fase 1: eerste aanzet
Fase 2: doelgroep verbreding
Fase 3: sociale regelingen krijgen en nog algemener karakter
Fase 4: Crisis
Bismarkiaans stelsel = een sociale zekerheidsstelsel dat gebaseerd is op werknemers
verzekeringen met equivalentie beginsel. relatie tussen de betaalde premie en de te
ontvangen uitkering.
Functies van de verzorgingsstaat:
1. verzorgen (aandacht, medisch)
2. verzekeren (verzekeringen, wetten)
3. verheffen(ontplooien, vaardigheden, kennis, cultureel)
4. verbinden(elkaar nodig hebben, sociale cohesie)
Welfare triangle:
Markt overheid
Eigen belang algemeen belang
Particulier initiatief
groepsbelang
* je hebt ze alle 3 nodig voor een goede samenleving.
Het waarom van de verzorgingsstaat:
met de industrie kwam er een nieuwe klasse – de loonarbeiders. De
omstandigheden waren erg slecht: - er kwam verzet hiertegen & in 1866 eerste
vakbond na opheffing zich als werknemers te organiseren de Algemene
Nederlandse Grafische Bond.
De afstanden van de sociale klassen waren erg groot: - de rijken wilden verheffing
van het volk fatsoensnormen en goede zeden. – groot deel van de wet was
aangepast op de burgerlijke samenleving. – daarom werd ook de leerplicht
ingevoerd in 1901.
Er werd uitgegaan van de wet van Say. – elk aanbod schept zijn eigen vraag,
geen bemoeienis overheid. – Keynes ging dit tegen niet het hele inkomen hoeft
te worden omgezet in consumptie en goederen werkloosheid is het gevolg van
een tekort aan vraag naar goederen en diensten.
, Op twee manieren kan de overheid ingrijpen.
1. overheidsuitgaven vergroten.
2. de vraag naar goederen en diensten stimuleren.
Dus: waarom verzorgingsstaat?
- Gevolg sociale strijd.
- Gevolg burgerlijk beschaving offensief.
- Gevolg keynesiaans economisch beleid.
Doel verzorgingsstaat:
1. Reductie van de willekeur in de verdeling van levenskansen.
2. de wenselijkheid van maatschappelijke integratie van alle leden van de samenleving
(economisch, politiek, moreel).
3. een garantie van een zekere mate sociale zekerheid voor alle leden van de
samenleving.
Interdependentie(onderlinge samenhang of afhankelijkheid) door 4 typen bindingen:
1. economisch
2. cognitief
3. affectief
4. politiek
Demodificatie = de mate waarin mensen niet afhankelijk zijn van de markt.
3 soorten verzorgingsstaten op basis van demodificatie:
1. liberale verzorgingsstaat VS, VK, Canada
- veel ruimte voor de markt.
- nauwelijks demodificatie.
- steun voor mensen is laag, en vooral beperkt tot bepaalde groepen.
2. corporatische verzorgingsstaat België, Duitsland, Italië
-beperkte ruimte voor de markt.
- sociale rechten van mensen zijn gekoppeld aan hun klasse en status.
-de sociale zekerheid is afgestemd op het gezin.
3. sociaal democratische verzorgingsstaat Scandinavië
- uitgebreid stelsel van sociale rechten.
-gelijkheid en sociale integratie staan centraal.
-individu belangrijk en bevorderd de onafhankelijkheid van individuen.
- uitgebreid stelsel van sociale voorzieningen.
-streven naar volledige werkgelegenheid.
-hoge arbeidsparticipatie van vrouwen.
, Week 2: maatschappelijk en sociaal – cultureel werk.
Broodbanken vanaf 1200
Christelijke plicht om anderen te helpen in nood.
Angst voor sociale spanningen.
Bedeling
Hulp aan behoeftigen door het uitdelen van voedsel en het geven van zorg.
Opvang in kloosters en gasthuizen voor armen.
Cirkel van armoede. (van arm gezin met de klok mee)
Arm gezin
Geringe kansen op materiële tekorten
de arbeidsmarkt
lager opleidingsniveau/meer gezondheidsproblemen
Humanistische visie
- Armoede als sociaal probleem ‘echte armen’ en luiaards misprijzen medelijden
katholieke kerk.
- motieven:
angst voor sociale onrust en ziekten.
behoeften aan arbeidskrachten.
- Bedelen is verboden.
- Armen die kunnen werken, moeten werken.
- Armenzorg moest worden gecentraliseerd worden door samen voeging van
bestaande armenfondsen en aangevuld worden door collectes.
Werkwijze:
disciplinering , orde handhaving en opvoeding.
GEEN BEDELING MEER! (houd armoede in stand).
voorkeur: armenzorg door stedelijke overheid i.p.v. kerk en alleen voor eigen armen.
Protestanten
Visie: 2 soorten armen: Stakkers & profiteurs.
tegen aflaten katholieke kerk (bidden, biechten, geld storten, gods liefde verdienen).
Motieven: barmhartigheid voor echte en eigen armen (Diaconie – protestants gekozen lid
die behoeftigen verzorgd).
Werkwijze: nadruk op arbeidsmoraal
-motiveren tot werken.
- disciplineren.
-bedelen = taboe!
-armenzorg door diaconie verbonden met de kerk.
Alle kerken eigen armenzorg: stedelijke armenzorg. Vangnet voor armen die niet door de
kerk worden geholpen.
Maakbaarheid mens en samenleving.
mensen zijn vrij en gelijk geboren, maar bedorven door hun omgeving.
verkeerde milieu, bepaalde levensstijl waardoor mensen niet verder komen.
kennis als medicijn tegen alle kwalen.
