Algemene psychologie
Examen samenvatting
Hoorcollege 1
Wat is algemene psychologie?
Definitie: algemene psychologie bestudeert de algemene processen van het menselijk
functioneren, niet de afwijkende processen. Het omvat de functieleer, dit is de studie van
de menselijke functies (leerprocessen, denken, waarnemen, geheugen, motivatie, emoties)
Wat is psychologie en wat is het niet?
Letterlijke definitie: de studie van de geest
Bredere definitie: een breed veld, met vele specialismen, maar in wezen is de
psychologie de wetenschap van gedrag en geestelijke processen -> gedragen zo
objectief mogelijk waarnemen
Gedrag: zichtbaar, extern, waarneembaar, observeerbaar
Geestelijke processen: onzichtbaar, intern, indirecte waarnemingen
« Niet helpen is ook gedrag
« Geestelijke processen -> waarom helpt deze persoon niet
« Psychologie is een wetenschap = kennis die tot stand komt via de empirische
cyclus
« Psychologisch consulenten
« Psychiaters
« Psychologen
, « 0: pseudopsychologie: kennis die je aan elkaar doorgeeft
« 1: heel makkelijke toegankelijk, zo goedkoop mogelijk
« 2: doorverwijzingen, mobiel ambulance team: mensen die aan huis komen
« 3: alles waar je in opname gaat
« Preventief 0e lijn: flyer van een psycholoog, gratis zonnecreme op een festival
Uitdagingen stepped care
« Tekorten en wachttijden
« Meer chronische & complexe aandoeningen
« Sneller ontslag uit ziekenhuis
« Langer thuis wonen: grote zorgnoden voor vergrijzing
« Sociale ongelijkheid: dure gespecialiseerde zorg niet voor iedereen toegankelijk
« Gebrekkige coördinatie: versnipperd zorgaanbod
« Focus op preventie i.p.v. louter behandeling
« Zorggewicht herverdelen in de piramide
« Inzetten op jongeren (<25 jaar)
Verschillende soorten specialisaties:
« A&O
« Schoolpsychologie
« Klinische psychologie
« Forensische psychologie
« Omgevingspsychologie
« Sportpsychologie
« Crossculturele psychologie: in verschillende culturen
« Ergonomische psychologie: afstemming op alle aspecten van het individu
« Gerontopsychologie: ouderdom psychologie
3 soorten van psychologen:
« Experimentele psychologen: doen aan onderzoek
« Docentpsychologen: geven les
« Toegepaste psychologen
Psycholoog vs. Psychologisch consulent:
,(Toegepaste) psycholoog Psychologisch consulent
5 jarige opleiding/ masterdiploma ‘psychologie’ 3 jaarige opleiding/ professionele bachelorsdiploma
‘toegepaste psychologie’
Diagnosestelling kan (multidisciplinair) Diagnosestelling onder supervisie van een master,
nadruk op effectief uitvoeren van tests en mee
nadenken (multidisciplinair)
Begeleiding of behandeling Begeleiding of counseling
Kan na afstuderen starten aan een Kan geen erkende therapieopleiding volgen
therapieopleiding Kan wel aan begeleiding of counseling doen;
Doet aan begeleiding/ counseling of behandeling/ mogelijkheid vervolgopleidingen
psychotherapie Nadruk op effectief uitvoeren en meedenken;
Autonoom, eindverantwoordelijkheid belangrijke rol in preventie en eerste lijn
Beschermde titel WUG Geen erkende titel
« Gelijkenis: passen psychologie als wetenschap toe in de praktijk
« WUG: wet van de uitvoering van de gezondheid
Verschil psycholoog vs. Psychiater:
« Hoe meer erkenning WUG -> hoe beter de terugbetaling is
« Nood aan regelementering
« Bescherming van titels = bescherming van de cliënt
Verschil psychologie en pseudopsychologie:
« Psychologie als wetenschap in vergelijking met intuïtieve kennis
De meerwaarde van psychologie als wetenschap/ gevaar pseudopsychologie:
« Schade vermijden aan (kwetsbare) personen
« Gevoel van wantrouwen en ontevredenheid naar het beroep toe vermijden en
minimaliseren
« Werkzwaamheid van begeleiding vergroot
, « Je bent in lijn met de deontologische code voor PC door als je wetenschappelijke
methodieken gebruikt
« Leidt tot uniforme begeleiding/ behandelingen op verschillende plaatsen/ door
verschillende hulpverleners
« Pseudo kan mensen ongerust maken zonder redden -> sulffufilling prophecy
« Pseudo kan een quick fix geven maar kan schaden op lange termijn
Hoorcollege 2
Ontstaan psychologie
Voorgeschiedenis
1. Oudheid (4e eeuw V.C.): filosofie hield zich bezig met psychologische kwesties: Griekse,
klassieke filosofen: Plato en Aristoles)
« Plato: onderscheid tussen de ware/ ideale/ onzichtbare wereld (ziel en rede) en de
zichtbare/ veranderlijke/ onvolmaakte wereld (observaties)
« Aristoles: formuleert axioma’ss (echte kennis wordt bekomen door rede)
« Azië (India, China): yoga en meditatie
« Rusland: Sjamenen/ genezers ontwikkelen behandelingen ‘volkspsychologie’
2. Middeleeuwen (500 tot 1500 na Christus):
« Kerk belangrijkste bron van kennis
« Menselijke geest, lichaam = een mysterie waar de mens zich niet mee mag bezig houden,
valt niet te onderzoeken
« Geleerden kopiëren en becommentariëren enkel (klassieke filosofen en kerkvaders)
« Geen focus op zelf kritisch denken
« Middeleeuws Europa: psychologie/ therapie in historisch/ cultuur perspectief:
« Psychische stoornissen als teken van de duivel. Verblijf in cellen in ziekenhuizen/
gevangenissen
« Therapie bestaat niet, enkel ‘excorsisme’
« Nog steeds het geval op sommige plaatsen ter wereld
Examen samenvatting
Hoorcollege 1
Wat is algemene psychologie?
Definitie: algemene psychologie bestudeert de algemene processen van het menselijk
functioneren, niet de afwijkende processen. Het omvat de functieleer, dit is de studie van
de menselijke functies (leerprocessen, denken, waarnemen, geheugen, motivatie, emoties)
Wat is psychologie en wat is het niet?
Letterlijke definitie: de studie van de geest
Bredere definitie: een breed veld, met vele specialismen, maar in wezen is de
psychologie de wetenschap van gedrag en geestelijke processen -> gedragen zo
objectief mogelijk waarnemen
Gedrag: zichtbaar, extern, waarneembaar, observeerbaar
Geestelijke processen: onzichtbaar, intern, indirecte waarnemingen
« Niet helpen is ook gedrag
« Geestelijke processen -> waarom helpt deze persoon niet
« Psychologie is een wetenschap = kennis die tot stand komt via de empirische
cyclus
« Psychologisch consulenten
« Psychiaters
« Psychologen
, « 0: pseudopsychologie: kennis die je aan elkaar doorgeeft
« 1: heel makkelijke toegankelijk, zo goedkoop mogelijk
« 2: doorverwijzingen, mobiel ambulance team: mensen die aan huis komen
« 3: alles waar je in opname gaat
« Preventief 0e lijn: flyer van een psycholoog, gratis zonnecreme op een festival
Uitdagingen stepped care
« Tekorten en wachttijden
« Meer chronische & complexe aandoeningen
« Sneller ontslag uit ziekenhuis
« Langer thuis wonen: grote zorgnoden voor vergrijzing
« Sociale ongelijkheid: dure gespecialiseerde zorg niet voor iedereen toegankelijk
« Gebrekkige coördinatie: versnipperd zorgaanbod
« Focus op preventie i.p.v. louter behandeling
« Zorggewicht herverdelen in de piramide
« Inzetten op jongeren (<25 jaar)
Verschillende soorten specialisaties:
« A&O
« Schoolpsychologie
« Klinische psychologie
« Forensische psychologie
« Omgevingspsychologie
« Sportpsychologie
« Crossculturele psychologie: in verschillende culturen
« Ergonomische psychologie: afstemming op alle aspecten van het individu
« Gerontopsychologie: ouderdom psychologie
3 soorten van psychologen:
« Experimentele psychologen: doen aan onderzoek
« Docentpsychologen: geven les
« Toegepaste psychologen
Psycholoog vs. Psychologisch consulent:
,(Toegepaste) psycholoog Psychologisch consulent
5 jarige opleiding/ masterdiploma ‘psychologie’ 3 jaarige opleiding/ professionele bachelorsdiploma
‘toegepaste psychologie’
Diagnosestelling kan (multidisciplinair) Diagnosestelling onder supervisie van een master,
nadruk op effectief uitvoeren van tests en mee
nadenken (multidisciplinair)
Begeleiding of behandeling Begeleiding of counseling
Kan na afstuderen starten aan een Kan geen erkende therapieopleiding volgen
therapieopleiding Kan wel aan begeleiding of counseling doen;
Doet aan begeleiding/ counseling of behandeling/ mogelijkheid vervolgopleidingen
psychotherapie Nadruk op effectief uitvoeren en meedenken;
Autonoom, eindverantwoordelijkheid belangrijke rol in preventie en eerste lijn
Beschermde titel WUG Geen erkende titel
« Gelijkenis: passen psychologie als wetenschap toe in de praktijk
« WUG: wet van de uitvoering van de gezondheid
Verschil psycholoog vs. Psychiater:
« Hoe meer erkenning WUG -> hoe beter de terugbetaling is
« Nood aan regelementering
« Bescherming van titels = bescherming van de cliënt
Verschil psychologie en pseudopsychologie:
« Psychologie als wetenschap in vergelijking met intuïtieve kennis
De meerwaarde van psychologie als wetenschap/ gevaar pseudopsychologie:
« Schade vermijden aan (kwetsbare) personen
« Gevoel van wantrouwen en ontevredenheid naar het beroep toe vermijden en
minimaliseren
« Werkzwaamheid van begeleiding vergroot
, « Je bent in lijn met de deontologische code voor PC door als je wetenschappelijke
methodieken gebruikt
« Leidt tot uniforme begeleiding/ behandelingen op verschillende plaatsen/ door
verschillende hulpverleners
« Pseudo kan mensen ongerust maken zonder redden -> sulffufilling prophecy
« Pseudo kan een quick fix geven maar kan schaden op lange termijn
Hoorcollege 2
Ontstaan psychologie
Voorgeschiedenis
1. Oudheid (4e eeuw V.C.): filosofie hield zich bezig met psychologische kwesties: Griekse,
klassieke filosofen: Plato en Aristoles)
« Plato: onderscheid tussen de ware/ ideale/ onzichtbare wereld (ziel en rede) en de
zichtbare/ veranderlijke/ onvolmaakte wereld (observaties)
« Aristoles: formuleert axioma’ss (echte kennis wordt bekomen door rede)
« Azië (India, China): yoga en meditatie
« Rusland: Sjamenen/ genezers ontwikkelen behandelingen ‘volkspsychologie’
2. Middeleeuwen (500 tot 1500 na Christus):
« Kerk belangrijkste bron van kennis
« Menselijke geest, lichaam = een mysterie waar de mens zich niet mee mag bezig houden,
valt niet te onderzoeken
« Geleerden kopiëren en becommentariëren enkel (klassieke filosofen en kerkvaders)
« Geen focus op zelf kritisch denken
« Middeleeuws Europa: psychologie/ therapie in historisch/ cultuur perspectief:
« Psychische stoornissen als teken van de duivel. Verblijf in cellen in ziekenhuizen/
gevangenissen
« Therapie bestaat niet, enkel ‘excorsisme’
« Nog steeds het geval op sommige plaatsen ter wereld
