Maastricht University
Straf-en strafprocesrecht
Studiejaar 2025 - 2026
Bijeenkomst 1.1 - Poging & voorbereiding ..................................................................................... 1
Literatuur..................................................................................................................................... 1
Jurisprudentie ............................................................................................................................ 18
Bijeenkomst 1.2 - Verdenkings- en opsporingsbegrip; criminal charge en nemo tenetur-beginsel. 19
Literatuur...................................................................................................................................20
Jurisprudentie ............................................................................................................................36
Bijeenkomst 2.1 - Deelnemingsvormen........................................................................................38
Literatuur...................................................................................................................................38
Jurisprudentie ............................................................................................................................ 51
Bijeenkomst 2.2 - Opsporingsmethoden ..................................................................................... 53
Literatuur...................................................................................................................................54
Jurisprudentie ............................................................................................................................ 61
Bijeenkomst 3.1 - Sanctionering van vormverzuimen...................................................................62
Literatuur...................................................................................................................................62
Jurisprudentie ............................................................................................................................74
,Bijeenkomst 3.2 - Verdachten en hun raadsman ..........................................................................79
Literatuur...................................................................................................................................79
Jurisprudentie ............................................................................................................................85
Bijeenkomst 4.1 - Opzet en schuld.............................................................................................. 86
Literatuur.................................................................................................................................. 86
Jurisprudentie ........................................................................................................................... 98
Bijeenkomst 4.2 - Strafuitsluitingsgronden ............................................................................... 103
Literatuur................................................................................................................................. 103
Jurisprudentie ........................................................................................................................... 112
Bijeenkomst 5.1 - Onafhankelijkheid en onpartijdigheid & slachtoffer in het strafproces ............. 115
Literatuur.................................................................................................................................. 115
Jurisprudentie .......................................................................................................................... 139
Bijeenkomst 5.2 - Bewijs; verweren; motivering rechterlijke beslissing ....................................... 141
Literatuur.................................................................................................................................. 141
Jurisprudentie .......................................................................................................................... 158
Bijeenkomst 6.1 - Daderschap en deelneming van de rechtspersoon; feitelijk leidinggeven ....... 159
Literatuur................................................................................................................................. 159
Jurisprudentie .......................................................................................................................... 170
2
,Bijeenkomst 1.1 - Poging & voorbereiding
Literatuur
Onder bepaalde voorwaarden kan het pogen om een misdrijf te begaan, ook al heeft het
niet tot volvoering daarvan geleid, toch als strafbaar worden aangemerkt. Pogen is het
streven zonder slagen doordat er een verhindering is opgetreden.
Volgens art. 45 Sr veronderstelt een strafbare poging dat de dader een begin heeft gemaakt
met de uitvoering van een misdrijf. Maar zelfs in een nog vroegere fase, waarin een
dergelijke uitvoeringshandeling nog niet is verricht, kan soms sprake zijn van strafbaarheid.
3
, In art. 46 is namelijk een algemene strafbaarstelling van voorbereidingshandelingen
opgenomen t.a.v. misdrijven waarop een gevangenisstraf van 8 jaar of meer is gesteld.
Poging en voorbereiding zorgen dus voor strafbaarheid van gedragingen waarbij nog niet
alle bestanddelen van de wettelijke delictsomschrijving zijn verwerkelijkt. Het is dus een
soort uitbreiding. Art. 45 en 46 Sr zijn geen op zichzelf staande gedragingen, deze moeten
dus steeds in samenhang met het grondfeit worden genomen.
De strafbare poging
Voorwaarden voor een strafbare poging
Poging: art. 45 Sr
Voorwaarden voor strafbaarheid van poging:
1. Er moet een voornemen van de dader zijn
2. Deze moet blijken uit een begin van uitvoering
Vrijwillige terugtred: at. 46b Sr
Degene die een poging doet zijn oorspronkelijke voornemen uit eigen beweging laat varen
en van verder handelen afziet. Het moet berusten op het eigener beweging veranderen van
het oorspronkelijke voornemen.
Voltooide poging:
Situaties waarin de dader niet tot voltooiing van het voorgenomen misdrijf is gekomen,
terwijl er van zijn kant wel alles wat maar mogelijk was is gedaan om die voltooiing te
bereiken.
Bijvoorbeeld: Als slachtoffer extra sterk blijkt te zijn en de dader hierdoor onmogelijk deze
persoon kan beroven.
Onvoltooide poging:
Situaties waarin reeds in een vroeg stadium van de uitvoering van het misdrijf een
verhindering optreedt om dit te voltooien.
Bijvoorbeeld: Een buurman betrapt inbrekers die nog maar net begonnen zijn met de
inbraak en die daarom vluchten.
➔ Dit verschil is NIET relevant voor de strafbaarheid van de poging. Het is WEL relevant
ivm de voorwaarden waaronder men zich met succes kan beroepen op d vrijwillige
terugtred.
Een niet voltooid delict is minder ernstig dan een voltooid delict. (Poging is dus niet-voltooid
delict).
Twee belangrijke wettelijke restricties aan de strafbaarheid van de poging:
1. Poging is alleen strafbaar als het gaat om een voorgenomen misdrijf.
2. Art. 45 Sr kent, in geval van poging, een verlaging van het op het desbetreffende
misdrijf toepasselijke strafmaximum met 1/3.
4
Straf-en strafprocesrecht
Studiejaar 2025 - 2026
Bijeenkomst 1.1 - Poging & voorbereiding ..................................................................................... 1
Literatuur..................................................................................................................................... 1
Jurisprudentie ............................................................................................................................ 18
Bijeenkomst 1.2 - Verdenkings- en opsporingsbegrip; criminal charge en nemo tenetur-beginsel. 19
Literatuur...................................................................................................................................20
Jurisprudentie ............................................................................................................................36
Bijeenkomst 2.1 - Deelnemingsvormen........................................................................................38
Literatuur...................................................................................................................................38
Jurisprudentie ............................................................................................................................ 51
Bijeenkomst 2.2 - Opsporingsmethoden ..................................................................................... 53
Literatuur...................................................................................................................................54
Jurisprudentie ............................................................................................................................ 61
Bijeenkomst 3.1 - Sanctionering van vormverzuimen...................................................................62
Literatuur...................................................................................................................................62
Jurisprudentie ............................................................................................................................74
,Bijeenkomst 3.2 - Verdachten en hun raadsman ..........................................................................79
Literatuur...................................................................................................................................79
Jurisprudentie ............................................................................................................................85
Bijeenkomst 4.1 - Opzet en schuld.............................................................................................. 86
Literatuur.................................................................................................................................. 86
Jurisprudentie ........................................................................................................................... 98
Bijeenkomst 4.2 - Strafuitsluitingsgronden ............................................................................... 103
Literatuur................................................................................................................................. 103
Jurisprudentie ........................................................................................................................... 112
Bijeenkomst 5.1 - Onafhankelijkheid en onpartijdigheid & slachtoffer in het strafproces ............. 115
Literatuur.................................................................................................................................. 115
Jurisprudentie .......................................................................................................................... 139
Bijeenkomst 5.2 - Bewijs; verweren; motivering rechterlijke beslissing ....................................... 141
Literatuur.................................................................................................................................. 141
Jurisprudentie .......................................................................................................................... 158
Bijeenkomst 6.1 - Daderschap en deelneming van de rechtspersoon; feitelijk leidinggeven ....... 159
Literatuur................................................................................................................................. 159
Jurisprudentie .......................................................................................................................... 170
2
,Bijeenkomst 1.1 - Poging & voorbereiding
Literatuur
Onder bepaalde voorwaarden kan het pogen om een misdrijf te begaan, ook al heeft het
niet tot volvoering daarvan geleid, toch als strafbaar worden aangemerkt. Pogen is het
streven zonder slagen doordat er een verhindering is opgetreden.
Volgens art. 45 Sr veronderstelt een strafbare poging dat de dader een begin heeft gemaakt
met de uitvoering van een misdrijf. Maar zelfs in een nog vroegere fase, waarin een
dergelijke uitvoeringshandeling nog niet is verricht, kan soms sprake zijn van strafbaarheid.
3
, In art. 46 is namelijk een algemene strafbaarstelling van voorbereidingshandelingen
opgenomen t.a.v. misdrijven waarop een gevangenisstraf van 8 jaar of meer is gesteld.
Poging en voorbereiding zorgen dus voor strafbaarheid van gedragingen waarbij nog niet
alle bestanddelen van de wettelijke delictsomschrijving zijn verwerkelijkt. Het is dus een
soort uitbreiding. Art. 45 en 46 Sr zijn geen op zichzelf staande gedragingen, deze moeten
dus steeds in samenhang met het grondfeit worden genomen.
De strafbare poging
Voorwaarden voor een strafbare poging
Poging: art. 45 Sr
Voorwaarden voor strafbaarheid van poging:
1. Er moet een voornemen van de dader zijn
2. Deze moet blijken uit een begin van uitvoering
Vrijwillige terugtred: at. 46b Sr
Degene die een poging doet zijn oorspronkelijke voornemen uit eigen beweging laat varen
en van verder handelen afziet. Het moet berusten op het eigener beweging veranderen van
het oorspronkelijke voornemen.
Voltooide poging:
Situaties waarin de dader niet tot voltooiing van het voorgenomen misdrijf is gekomen,
terwijl er van zijn kant wel alles wat maar mogelijk was is gedaan om die voltooiing te
bereiken.
Bijvoorbeeld: Als slachtoffer extra sterk blijkt te zijn en de dader hierdoor onmogelijk deze
persoon kan beroven.
Onvoltooide poging:
Situaties waarin reeds in een vroeg stadium van de uitvoering van het misdrijf een
verhindering optreedt om dit te voltooien.
Bijvoorbeeld: Een buurman betrapt inbrekers die nog maar net begonnen zijn met de
inbraak en die daarom vluchten.
➔ Dit verschil is NIET relevant voor de strafbaarheid van de poging. Het is WEL relevant
ivm de voorwaarden waaronder men zich met succes kan beroepen op d vrijwillige
terugtred.
Een niet voltooid delict is minder ernstig dan een voltooid delict. (Poging is dus niet-voltooid
delict).
Twee belangrijke wettelijke restricties aan de strafbaarheid van de poging:
1. Poging is alleen strafbaar als het gaat om een voorgenomen misdrijf.
2. Art. 45 Sr kent, in geval van poging, een verlaging van het op het desbetreffende
misdrijf toepasselijke strafmaximum met 1/3.
4
