Meeting 4
Mannen
Delayed ejaculation
A. Een van de volgende symptomen moet in (bijna) alle gevallen van seksuele activiteit met een partner
ervaren worden, en zonder vertraging van het individueel verlangen:
˃ Vertraging in ejaculatie
˃ Zeldzaamheid of absentie van ejaculatie
B. Symptomen van criteria A houden aan voor minimaal 6 maanden
C. Symptomen van criteria A veroorzaken klinisch significante distress bij het individu
D. De seksuele disfunctie wordt niet beter verklaard door non-seksuele mentale stoornis of als een
consequentie van ernstige relatie distress of andere significante stressoren en wanneer het niet te wijzen is
aan effecten van middelen/medicatie of een andere medische conditie.
Specificeren of:
Levenslang: Verstoring is aanwezig sinds het individu seksueel actief is geworden
Verworven: Verstoring begon na een periode van een relatieve normale seksuele functie
Specificeren of:
Gegeneraliseerd: niet gelimiteerd tot bepaalde types stimulatie, situatie of partners
Situationeel: komt alleen voor bij bepaalde types stimulatie, situaties of partners
Ernst:
Mild: Bewijs van milde distress over symptomen van criteria A
Matig: Bewijs van matige distress over symptomen in criteria A
Ernst: bewijs van ernstige of extreme distress over de symptomen van criteria A
Diagnostische kenmerken
De man heeft moeite of onvermogen om te ejaculeren, ondanks de aanwezigheid van adequate seksuele
stimulatie en wens on te ejaculeren. De aanwezige klacht bevat vaak seksuele activiteit met iemand anders. De
diagnose wordt vaak gesteld door zelfrapportage van het individu.
Geassocieerde kenmerken dat diagnose ondersteund
De man en partner rapporteren vaak lang stoten om een orgasme te bereiken tot op het punt van uitputting of
ongemak en stoppen vervolgens.
Sommige mannen vermijden seksuele activiteit door herhaaldelijke moeilijkheden met ejaculeren. Sommige
seksuele partkers voelen zich minder aantrekkelijk doordat hun partner niet makkelijk kan ejaculeren.
Voor de subtypes moet er gekeken worden naar de volgende 5 factoren tijdens assessment en diagnose:
1) Partner factoren
2) Relatiefactoren
3) Individuele kwetsbaarheden, psychiatrische comorbiditeiten of stressoren
4) Culturele/religieuze factoren
5) Medische factoren relevant voor prognose, verloop of behandeling
Prevalentie: de prevalentie is onduidelijk door gebrek aan precieze definitie van de disfunctie. Het is de minst
voorkomende mannelijke seksuele klacht. Minder dan 1 procent van de mannen klaagt over problemen bij het
bereiken van ejaculatie voor meer dan 6 maanden
Ontwikkeling en verloop: levelslange vertraagde ejaculatie begint het vroege seksuele ervaringen en verloopt
door het leven. Voor het verworven subtype, begint vertraagde ejaculatie na een periode van normaal seksueel
,functioneren. De prevalentie van vertraagde ejaculatie blijft relatief constant tot ongeveer 50 jaar, wanneer het
stijgt.
Risico en prognose factoren
Genetisch en fysiologisch: leeftijd-gerelateerd verlies van de snel-geleidende perifere sensorische zenuwen
en leeftijd gerelateerde verminderde sekssteroïde secretie dat geassocieerd kan zijn met verhoogd
vertraagde ejaculatie in mannen ouder dan 50
Cultuur-gerelateerde diagnostische problemen
Het varieert over landen en culturen. Deze klachten komen vaker voor bij mannen in Aziatische populaties, dan
bij mannen in Europa, Australië of de United States. Deze variatie kan komen door culturele of genetische
verschillen tussen culturen
Functionele consequenties van vertraagde ejaculatie
Moeite met ejaculatie kan bijdragen aan moeilijkheden bij conceptie. Het is vaak geassocieerd met
psychologische distress in 1 of beide partners.
Differentiële diagnoses
Een andere medische conditie: een groot verschil is te vinden in vertraagde ejaculatie volledig verklaard
door een andere medische stoornis of beschadiging en vertraagde ejaculatie met een psychogene,
idiopathische of gecombineerde psychologische en medische etiologie.
Een situationeel aspect voor de klacht duidt op een psychologische basis van het probleem. Een andere
ziekte kan hiervoor zorgen, zonder de psychologische basis.
Ejaculatie valt waarschijnlijk onder het autonome zenuwstelsel, waardoor een aantal neurodegeneratieve
stoornissen kunnen zorgen voor onvermogen van ejaculeren.
Middelen/medicatie gebruik: farmacologische medicatie zoals antidepressiva of antipsychotica, kan zorgen
voor ejaculatieproblemen.
Disfunctie met orgasme: het is belangrijk te onderscheiden of de klacht gaat over vertraagde ejaculatie of
sensatie van orgasme, of beide.
Comorbiditeit: Er is wat bewijs dat zegt dat vertraagde ejaculatie vaker voorkomt in ernstigere vormen van
major depressive disorder.
Erectile disorder
A. Ten minste 1 van de 3 volgende symptomen wordt ervaren in (bijna) alle gevallen van seksuele activiteit:
˃ Moeite bij het krijgen van een erectie tijdens seksuele activiteit
˃ Moeite in het behoud van een erectie tot voltooiing van seksuele activiteit
˃ Vermindering van erectiele rigiditeit
B. De symptomen in criteria A houden aan voor minimaal 6 maanden
C. De symptomen van criteria A zorgen voor significante distress bij het individu
D. De seksuele disfunctie wordt niet beter verklaard door non-seksuele mentale stoornis of als een
consequentie van ernstige relatie distress of andere significante stressoren en wanneer het niet te wijzen is
aan effecten van middelen/medicatie of een andere medische conditie.
! Specificaties en ernst van de disfunctie is hetzelfde als bij vertraagde ejaculatie !
Diagnostische kenmerken
Een belangrijk kenmerk van deze stoornis is herhaaldelijk falen van het behouden van een erectie tijdens
seksuele activiteit met een partner. Er is seksuele geschiedenis nodig om te achterhalen wat de duur is en in
welke situaties dit voorkomt
, Geassocieerde kenmerken ondersteunend voor diagnose
Veel mannen met een erectiestoornis hebben een lager zelfbeeld, minder zelfvertrouwen, een verminderd
mannelijkheidsgevoel en mogelijk ervaring van depressief affect. Angst of vermijding van toekomstige seksuele
activiteiten kan voorkomen. Vaak komt verminderde seksuele tevredenheid en verminderd seksueel verlangen
voor bij de partner. De 5 factoren van de vorige stoornis, moeten hier ook gemeten worden om de etiologie
van de stoornis te achterhalen en een behandeling op te stellen.
Prevalentie
De prevalentie van levenslang vs. verkregen erectie stoornis is onbekend. Er is een leeftijd-gerelateerde stijging
in de prevalentie en incidentie van problemen met erectie na 50 jaar.
Tussen de 40 en 80 jaar 13%-21% soms problemen met erectie
Mensen jonger dan 40/50 jaar 2% klachten van frequentie erectie problemen
Ouder dan 60/70 jaar 40%-50% significante problemen met erectie
20% van de mannen ervaren erectieproblemen tijdens de eerste seksuele ervaring. 8% ervaart
erectieproblemen die penetratie moeilijk maakte.
Ontwikkeling en verloop
Erectieproblemen bij de eerste seksuele poging is gerelateerd aan seks met een voorgaand onbekende partner,
alcohol/drugs gebruik, geen seks willen hebben en druk van leeftijdsgenoten. Er is weinig bewijs voor de
persistentie van deze problemen na de eerste poging. Er wordt aangenomen dat de meeste van deze
problemen spontaan weggaan, zonder professionele interventie, maar sommige mannen blijven problemen
houden. Verkregen erectie stoornis is vaak geassocieerd met biologische factoren en is waarschijnlijker om aan
te houden.
De natuurlijke geschiedenis van levenslange erectiestoornis is onbekend. Dit lijkt geassocieerd met
psychologische factoren. Jongere mannen ervaren meer disstress van de erectiestoornis.
Risico en prognose factoren
Neurotische persoonlijkheid kan geassocieerd zijn met erectieproblemen bij studenten en onderdanige
persoonlijkheidskenmerken kunnen geassocieerd zijn met erectieproblemen bij mannen van 40 jaar en ouders.
Alexithymia (gebreken in cognitieve verwerking van emotie) komt vaak voor bij mannen met psychogene
erectie disfunctie. Ook komt het voor bij mannen met depressie of PTSS.
Risicofactoren: leeftijd, roken, gebrek aan fysieke beweging, diabetes en verminderd verlangen
Cultuur-gerelateerde diagnostische problemen
Klachten van een erectiestoornis varieert tussen landen, maar in welke mate dit komt door culturele
verwachtingen is onduidelijk.
Functionele consequenties van erectiestoornis
Erectiestoornis kan interfereren met vruchtbaarheid en kan individuele en interpersoonlijke disstress
veroorzaken. Angst en vermijding van seksuele activiteit kan interfereren met het vermogen om een intieme
relatie te ontwikkelen.
Differentiële diagnoses
Niet-seksuele mentale stoornis: MDD en erectiestoornis zijn dicht geassocieerd
Normale erectie functie: Onderscheid tussen mannen met erectieproblemen en mannen met grote
verwachtingen
Substantie/medicatiegebruik: Erectieprobleem kan komen door substantie/medicatiegebruik. Kijken
wanneer de problemen begonnen zijn, mogelijk aan het begin van start medicatie.
Mannen
Delayed ejaculation
A. Een van de volgende symptomen moet in (bijna) alle gevallen van seksuele activiteit met een partner
ervaren worden, en zonder vertraging van het individueel verlangen:
˃ Vertraging in ejaculatie
˃ Zeldzaamheid of absentie van ejaculatie
B. Symptomen van criteria A houden aan voor minimaal 6 maanden
C. Symptomen van criteria A veroorzaken klinisch significante distress bij het individu
D. De seksuele disfunctie wordt niet beter verklaard door non-seksuele mentale stoornis of als een
consequentie van ernstige relatie distress of andere significante stressoren en wanneer het niet te wijzen is
aan effecten van middelen/medicatie of een andere medische conditie.
Specificeren of:
Levenslang: Verstoring is aanwezig sinds het individu seksueel actief is geworden
Verworven: Verstoring begon na een periode van een relatieve normale seksuele functie
Specificeren of:
Gegeneraliseerd: niet gelimiteerd tot bepaalde types stimulatie, situatie of partners
Situationeel: komt alleen voor bij bepaalde types stimulatie, situaties of partners
Ernst:
Mild: Bewijs van milde distress over symptomen van criteria A
Matig: Bewijs van matige distress over symptomen in criteria A
Ernst: bewijs van ernstige of extreme distress over de symptomen van criteria A
Diagnostische kenmerken
De man heeft moeite of onvermogen om te ejaculeren, ondanks de aanwezigheid van adequate seksuele
stimulatie en wens on te ejaculeren. De aanwezige klacht bevat vaak seksuele activiteit met iemand anders. De
diagnose wordt vaak gesteld door zelfrapportage van het individu.
Geassocieerde kenmerken dat diagnose ondersteund
De man en partner rapporteren vaak lang stoten om een orgasme te bereiken tot op het punt van uitputting of
ongemak en stoppen vervolgens.
Sommige mannen vermijden seksuele activiteit door herhaaldelijke moeilijkheden met ejaculeren. Sommige
seksuele partkers voelen zich minder aantrekkelijk doordat hun partner niet makkelijk kan ejaculeren.
Voor de subtypes moet er gekeken worden naar de volgende 5 factoren tijdens assessment en diagnose:
1) Partner factoren
2) Relatiefactoren
3) Individuele kwetsbaarheden, psychiatrische comorbiditeiten of stressoren
4) Culturele/religieuze factoren
5) Medische factoren relevant voor prognose, verloop of behandeling
Prevalentie: de prevalentie is onduidelijk door gebrek aan precieze definitie van de disfunctie. Het is de minst
voorkomende mannelijke seksuele klacht. Minder dan 1 procent van de mannen klaagt over problemen bij het
bereiken van ejaculatie voor meer dan 6 maanden
Ontwikkeling en verloop: levelslange vertraagde ejaculatie begint het vroege seksuele ervaringen en verloopt
door het leven. Voor het verworven subtype, begint vertraagde ejaculatie na een periode van normaal seksueel
,functioneren. De prevalentie van vertraagde ejaculatie blijft relatief constant tot ongeveer 50 jaar, wanneer het
stijgt.
Risico en prognose factoren
Genetisch en fysiologisch: leeftijd-gerelateerd verlies van de snel-geleidende perifere sensorische zenuwen
en leeftijd gerelateerde verminderde sekssteroïde secretie dat geassocieerd kan zijn met verhoogd
vertraagde ejaculatie in mannen ouder dan 50
Cultuur-gerelateerde diagnostische problemen
Het varieert over landen en culturen. Deze klachten komen vaker voor bij mannen in Aziatische populaties, dan
bij mannen in Europa, Australië of de United States. Deze variatie kan komen door culturele of genetische
verschillen tussen culturen
Functionele consequenties van vertraagde ejaculatie
Moeite met ejaculatie kan bijdragen aan moeilijkheden bij conceptie. Het is vaak geassocieerd met
psychologische distress in 1 of beide partners.
Differentiële diagnoses
Een andere medische conditie: een groot verschil is te vinden in vertraagde ejaculatie volledig verklaard
door een andere medische stoornis of beschadiging en vertraagde ejaculatie met een psychogene,
idiopathische of gecombineerde psychologische en medische etiologie.
Een situationeel aspect voor de klacht duidt op een psychologische basis van het probleem. Een andere
ziekte kan hiervoor zorgen, zonder de psychologische basis.
Ejaculatie valt waarschijnlijk onder het autonome zenuwstelsel, waardoor een aantal neurodegeneratieve
stoornissen kunnen zorgen voor onvermogen van ejaculeren.
Middelen/medicatie gebruik: farmacologische medicatie zoals antidepressiva of antipsychotica, kan zorgen
voor ejaculatieproblemen.
Disfunctie met orgasme: het is belangrijk te onderscheiden of de klacht gaat over vertraagde ejaculatie of
sensatie van orgasme, of beide.
Comorbiditeit: Er is wat bewijs dat zegt dat vertraagde ejaculatie vaker voorkomt in ernstigere vormen van
major depressive disorder.
Erectile disorder
A. Ten minste 1 van de 3 volgende symptomen wordt ervaren in (bijna) alle gevallen van seksuele activiteit:
˃ Moeite bij het krijgen van een erectie tijdens seksuele activiteit
˃ Moeite in het behoud van een erectie tot voltooiing van seksuele activiteit
˃ Vermindering van erectiele rigiditeit
B. De symptomen in criteria A houden aan voor minimaal 6 maanden
C. De symptomen van criteria A zorgen voor significante distress bij het individu
D. De seksuele disfunctie wordt niet beter verklaard door non-seksuele mentale stoornis of als een
consequentie van ernstige relatie distress of andere significante stressoren en wanneer het niet te wijzen is
aan effecten van middelen/medicatie of een andere medische conditie.
! Specificaties en ernst van de disfunctie is hetzelfde als bij vertraagde ejaculatie !
Diagnostische kenmerken
Een belangrijk kenmerk van deze stoornis is herhaaldelijk falen van het behouden van een erectie tijdens
seksuele activiteit met een partner. Er is seksuele geschiedenis nodig om te achterhalen wat de duur is en in
welke situaties dit voorkomt
, Geassocieerde kenmerken ondersteunend voor diagnose
Veel mannen met een erectiestoornis hebben een lager zelfbeeld, minder zelfvertrouwen, een verminderd
mannelijkheidsgevoel en mogelijk ervaring van depressief affect. Angst of vermijding van toekomstige seksuele
activiteiten kan voorkomen. Vaak komt verminderde seksuele tevredenheid en verminderd seksueel verlangen
voor bij de partner. De 5 factoren van de vorige stoornis, moeten hier ook gemeten worden om de etiologie
van de stoornis te achterhalen en een behandeling op te stellen.
Prevalentie
De prevalentie van levenslang vs. verkregen erectie stoornis is onbekend. Er is een leeftijd-gerelateerde stijging
in de prevalentie en incidentie van problemen met erectie na 50 jaar.
Tussen de 40 en 80 jaar 13%-21% soms problemen met erectie
Mensen jonger dan 40/50 jaar 2% klachten van frequentie erectie problemen
Ouder dan 60/70 jaar 40%-50% significante problemen met erectie
20% van de mannen ervaren erectieproblemen tijdens de eerste seksuele ervaring. 8% ervaart
erectieproblemen die penetratie moeilijk maakte.
Ontwikkeling en verloop
Erectieproblemen bij de eerste seksuele poging is gerelateerd aan seks met een voorgaand onbekende partner,
alcohol/drugs gebruik, geen seks willen hebben en druk van leeftijdsgenoten. Er is weinig bewijs voor de
persistentie van deze problemen na de eerste poging. Er wordt aangenomen dat de meeste van deze
problemen spontaan weggaan, zonder professionele interventie, maar sommige mannen blijven problemen
houden. Verkregen erectie stoornis is vaak geassocieerd met biologische factoren en is waarschijnlijker om aan
te houden.
De natuurlijke geschiedenis van levenslange erectiestoornis is onbekend. Dit lijkt geassocieerd met
psychologische factoren. Jongere mannen ervaren meer disstress van de erectiestoornis.
Risico en prognose factoren
Neurotische persoonlijkheid kan geassocieerd zijn met erectieproblemen bij studenten en onderdanige
persoonlijkheidskenmerken kunnen geassocieerd zijn met erectieproblemen bij mannen van 40 jaar en ouders.
Alexithymia (gebreken in cognitieve verwerking van emotie) komt vaak voor bij mannen met psychogene
erectie disfunctie. Ook komt het voor bij mannen met depressie of PTSS.
Risicofactoren: leeftijd, roken, gebrek aan fysieke beweging, diabetes en verminderd verlangen
Cultuur-gerelateerde diagnostische problemen
Klachten van een erectiestoornis varieert tussen landen, maar in welke mate dit komt door culturele
verwachtingen is onduidelijk.
Functionele consequenties van erectiestoornis
Erectiestoornis kan interfereren met vruchtbaarheid en kan individuele en interpersoonlijke disstress
veroorzaken. Angst en vermijding van seksuele activiteit kan interfereren met het vermogen om een intieme
relatie te ontwikkelen.
Differentiële diagnoses
Niet-seksuele mentale stoornis: MDD en erectiestoornis zijn dicht geassocieerd
Normale erectie functie: Onderscheid tussen mannen met erectieproblemen en mannen met grote
verwachtingen
Substantie/medicatiegebruik: Erectieprobleem kan komen door substantie/medicatiegebruik. Kijken
wanneer de problemen begonnen zijn, mogelijk aan het begin van start medicatie.
