NEDERLANDS
1
Nederlands 2 semester 2
, Aanvankelijke processen
Wat is technisch lezen?
= Leren decoderen: een woord herkennen als je het leest
1: klank-uitspraak
2: schrift
3: betekenis (het decoderen vergt wat inspanning, waardoor het leesbegrip soms wat
trager op gang komt, maar er is zeker al ruimte voor)
in het jaar dat het kind zeven wordt leert het alle letters en de elementaire
leeshandeling. Het leert eenvoudige teksten lezen en zelf teksten schrijven
Wat is leren spellen?
= toepassing van de code: taal schriftelijk voorstellen met lettercombinaties
Nederlands is een complex systeem om te leren, wat het automatiseren van de spelling (en
ook het technisch lezen) bemoeilijkt
Net als bij technisch lezen (waar begrip wat later kan komen) kan het automatiseren van het
spellen de functionele schrijftaken in de weg staan
Toch stel je die beter niet uit om motiverende schrijftaken te geven. Met wat kinderen al
kunnen schrijven en lezen is best wel een en ander mogelijk.
Techniek-begrip
Automatiseren van de technische leesvaardigheid
wie dit snel en accuraat (juist) kan en er de juiste betekenis aan kan koppelen is een
- vlotte lezer = snelle en accurate decodering van woorden
- vloeiende lezer = samenhang en betekenis van de woorden interpreteren en
intonatie
soms bied je extra ondersteunende instructies over leestechnieken, dit betekent niet dat je
met begrip moet wachten!
2
Nederlands 2 semester 2
, Waarom inzetten op technisch lezen?
- systematische en expliciete instructie
- schriftelijke code omzetten in een auditieve code (omweg van de verklanking die de
aanvankelijke processen typeert)
- een een-een-relatie wordt er gewerkt met een klankzuivere woordenschat
Hoe leer je technisch lezen?
Volgens het alfabetisch-fonemisch principe: bij elke klank-foneem hoort een opschrijfbare
letter-grafeem.
Stappen:
- visuele analyse
- grafeem-foneemkoppeling (de letters worden omgezet in klanken)
- auditieve synthese
- betekenis ophalen (woord herkennen)
zeer belastend voor het werkgeheugen waardoor er weinig ruimte overblijft voor andere
mentale processen (hakken en plakken)
Inzicht in het alfabetisch-fonemisch principe door de elementaire leeshandeling
- een gesproken woord wordt opgesplitst in klanken
- aan elke klank wordt een grafeem gekoppeld
Wat gaat vooraf?
In de kleuterklas is er veel aandacht voor de ontluikende geletterheid
Als er wordt gesproken van ‘leren lezen’ in de kleuterklas gaat het over het stimuleren van
de ontluikende geletterdheid in de meest ruime zin
Een kind heeft een spontane interesse voor boeken en letters waar vanaf de peuterklas
speels aandacht wordt aan besteed.
Fasen in ontluikende geletterdheid
1. kennismaken
- het kind maakt op initiatief van de ander kennis met geschreven taal.
- Plezier beleven aan mon-deling en schriftelijk taal-gebruik. Genieten van
voorlezen, vertellen en taalspelletjes. Zien lezen en schrijven; ertoe aangezet
worden in functionele situaties geschreven taal te gebruiken.
3
Nederlands 2 semester 2
1
Nederlands 2 semester 2
, Aanvankelijke processen
Wat is technisch lezen?
= Leren decoderen: een woord herkennen als je het leest
1: klank-uitspraak
2: schrift
3: betekenis (het decoderen vergt wat inspanning, waardoor het leesbegrip soms wat
trager op gang komt, maar er is zeker al ruimte voor)
in het jaar dat het kind zeven wordt leert het alle letters en de elementaire
leeshandeling. Het leert eenvoudige teksten lezen en zelf teksten schrijven
Wat is leren spellen?
= toepassing van de code: taal schriftelijk voorstellen met lettercombinaties
Nederlands is een complex systeem om te leren, wat het automatiseren van de spelling (en
ook het technisch lezen) bemoeilijkt
Net als bij technisch lezen (waar begrip wat later kan komen) kan het automatiseren van het
spellen de functionele schrijftaken in de weg staan
Toch stel je die beter niet uit om motiverende schrijftaken te geven. Met wat kinderen al
kunnen schrijven en lezen is best wel een en ander mogelijk.
Techniek-begrip
Automatiseren van de technische leesvaardigheid
wie dit snel en accuraat (juist) kan en er de juiste betekenis aan kan koppelen is een
- vlotte lezer = snelle en accurate decodering van woorden
- vloeiende lezer = samenhang en betekenis van de woorden interpreteren en
intonatie
soms bied je extra ondersteunende instructies over leestechnieken, dit betekent niet dat je
met begrip moet wachten!
2
Nederlands 2 semester 2
, Waarom inzetten op technisch lezen?
- systematische en expliciete instructie
- schriftelijke code omzetten in een auditieve code (omweg van de verklanking die de
aanvankelijke processen typeert)
- een een-een-relatie wordt er gewerkt met een klankzuivere woordenschat
Hoe leer je technisch lezen?
Volgens het alfabetisch-fonemisch principe: bij elke klank-foneem hoort een opschrijfbare
letter-grafeem.
Stappen:
- visuele analyse
- grafeem-foneemkoppeling (de letters worden omgezet in klanken)
- auditieve synthese
- betekenis ophalen (woord herkennen)
zeer belastend voor het werkgeheugen waardoor er weinig ruimte overblijft voor andere
mentale processen (hakken en plakken)
Inzicht in het alfabetisch-fonemisch principe door de elementaire leeshandeling
- een gesproken woord wordt opgesplitst in klanken
- aan elke klank wordt een grafeem gekoppeld
Wat gaat vooraf?
In de kleuterklas is er veel aandacht voor de ontluikende geletterheid
Als er wordt gesproken van ‘leren lezen’ in de kleuterklas gaat het over het stimuleren van
de ontluikende geletterdheid in de meest ruime zin
Een kind heeft een spontane interesse voor boeken en letters waar vanaf de peuterklas
speels aandacht wordt aan besteed.
Fasen in ontluikende geletterdheid
1. kennismaken
- het kind maakt op initiatief van de ander kennis met geschreven taal.
- Plezier beleven aan mon-deling en schriftelijk taal-gebruik. Genieten van
voorlezen, vertellen en taalspelletjes. Zien lezen en schrijven; ertoe aangezet
worden in functionele situaties geschreven taal te gebruiken.
3
Nederlands 2 semester 2
