Samenvatting hoofdstuk 13: Adoptie en
pleegzorg: ieder kind verdient een thuis
13.1, inleiding
Er is veel discussie over of pleegzorg een goede optie is voor kinderen die niet meer thuis kunnen
wonen.
13.2, historische achtergronden
Zolang als bekend is, komt het al voor dat ouders niet meer voor hun kinderen kunnen zorgen en
ze achterlaten. Het oudste document over adoptie (in een stuk klei) is 4000 jaar oud. Hierin
wordt beschreven hoe een man een jongen vindt en hem opvoedt alsof het zijn eigen kind is. Hij
verzorgt hem en leert hem een vak. In dergelijke verhalen ging het om het belang van een
behoeftig kind. Andere belangrijke aspecten in historische verhalen is dat het gebruikelijk was
om een kind van een familielid op te nemen als eigen kind en dat met name ouders die
ongewenst kinderloos waren een kind adopteerden. Adoptieouders hadden dus ook baat bij de
adoptie.
Mensen onderscheiden zich van dieren in deze situatie. Wij kunnen onze eigen kinderen
onderscheiden van anderen, maar we hebben ook een aantrekkingskracht voor ieder jong kind,
waardoor we in staat zijn te zorgen voor kinderen die niet van ons zijn.
Door inclusive fitness, zullen ouders er alles aan doen om hun kind te laten overleven, omdat op
die manier hun genen worden doorgegeven. Deze theorie komt van Robert Trivers en zegt dus
dat ouders hun eigen leven zullen opofferen zodat hun kinderen alsnog hun genen door kunnen
geven. Voor pleegouders gaat dit echter niet op, omdat zij geen gedeeld DNA hebben.
Evolutionair gezien is dit verspilling en onaangepast gedrag. Toch zijn er veel ouders die dit doen,
waardoor er ook pedagogische motieven moeten zijn.
Een van die motieven kan gezocht worden in het verleden, waarbij een mensen in groepen
samenwoonden die vaak aan elkaar verwant waren. Overleving van de groep als geheel was dus
belangrijk. Het opnemen van een wees kon helpen bij de dagelijkse taken en zou de
overlevingskans van de groep vergroten.
Het tweede motief heeft te maken met de gehechtheidstheorie. Elk kind is geboren met een
biologisch gedragssysteem dat erop gericht is verzorging en bescherming van volwassenen uit te
lokken. In principe is dit bedoeld voor hun eigen ouder, maar als die plotseling verdwijnt, zullen
ze zich op andere volwassenen storten. Bovendien zijn volwassenen geprogrammeerd dat ze
aangetrokken worden door baby’s en dat ze zich graag zullen gedragen als alloparents,
hulpouders.
13.3, empirisch onderzoek
Een conferentie in leiden waar verschillende experts bij waren, zorgde voor het trekken van een
aantal conclusies over de gevolgen voor kinderen die opgroeiden in een tehuis of
adoptie-/pleeggezin:
- Kinderen die opgroeien in tehuizen hebben achterstanden in hun fysieke, neurobiologische,
cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling
pleegzorg: ieder kind verdient een thuis
13.1, inleiding
Er is veel discussie over of pleegzorg een goede optie is voor kinderen die niet meer thuis kunnen
wonen.
13.2, historische achtergronden
Zolang als bekend is, komt het al voor dat ouders niet meer voor hun kinderen kunnen zorgen en
ze achterlaten. Het oudste document over adoptie (in een stuk klei) is 4000 jaar oud. Hierin
wordt beschreven hoe een man een jongen vindt en hem opvoedt alsof het zijn eigen kind is. Hij
verzorgt hem en leert hem een vak. In dergelijke verhalen ging het om het belang van een
behoeftig kind. Andere belangrijke aspecten in historische verhalen is dat het gebruikelijk was
om een kind van een familielid op te nemen als eigen kind en dat met name ouders die
ongewenst kinderloos waren een kind adopteerden. Adoptieouders hadden dus ook baat bij de
adoptie.
Mensen onderscheiden zich van dieren in deze situatie. Wij kunnen onze eigen kinderen
onderscheiden van anderen, maar we hebben ook een aantrekkingskracht voor ieder jong kind,
waardoor we in staat zijn te zorgen voor kinderen die niet van ons zijn.
Door inclusive fitness, zullen ouders er alles aan doen om hun kind te laten overleven, omdat op
die manier hun genen worden doorgegeven. Deze theorie komt van Robert Trivers en zegt dus
dat ouders hun eigen leven zullen opofferen zodat hun kinderen alsnog hun genen door kunnen
geven. Voor pleegouders gaat dit echter niet op, omdat zij geen gedeeld DNA hebben.
Evolutionair gezien is dit verspilling en onaangepast gedrag. Toch zijn er veel ouders die dit doen,
waardoor er ook pedagogische motieven moeten zijn.
Een van die motieven kan gezocht worden in het verleden, waarbij een mensen in groepen
samenwoonden die vaak aan elkaar verwant waren. Overleving van de groep als geheel was dus
belangrijk. Het opnemen van een wees kon helpen bij de dagelijkse taken en zou de
overlevingskans van de groep vergroten.
Het tweede motief heeft te maken met de gehechtheidstheorie. Elk kind is geboren met een
biologisch gedragssysteem dat erop gericht is verzorging en bescherming van volwassenen uit te
lokken. In principe is dit bedoeld voor hun eigen ouder, maar als die plotseling verdwijnt, zullen
ze zich op andere volwassenen storten. Bovendien zijn volwassenen geprogrammeerd dat ze
aangetrokken worden door baby’s en dat ze zich graag zullen gedragen als alloparents,
hulpouders.
13.3, empirisch onderzoek
Een conferentie in leiden waar verschillende experts bij waren, zorgde voor het trekken van een
aantal conclusies over de gevolgen voor kinderen die opgroeiden in een tehuis of
adoptie-/pleeggezin:
- Kinderen die opgroeien in tehuizen hebben achterstanden in hun fysieke, neurobiologische,
cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling
