• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 128 pages
Summary

Volledige samenvatting Geschiedenis van de Vroegmoderne Tijd

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 128 pages

Dit document bevat een volledige samenvatting van alle hoofdstukken besproken in de les, samengesteld o.b.v. slides, notities en het lesboek. Je vindt er kaderteksten, foto's en kaarten in hetgeen het studeren makkelijker zou maken.

Content preview

Geschiedenis van de
Vroegmoderne tijd
Samenvatting | Prof. René Vermeir | 2021-2022

,INHOUDSOPGAVE
1. Geografisch ruimte: europa .................................................................................................................................. 7
1.1. Grenzen ................................................................................................................................................................. 7
2. Chronologie ........................................................................................................................................................... 7
3. Overgang Middeleeuwen naar Vroegmoderne Tijd ............................................................................................. 7
3.1. Langlopende 11de eeuw: Zuid- en West-Europa.................................................................................................. 7
3.2. Versnelling............................................................................................................................................................. 8
4. Overgang Vroegmoderne naar Moderne-Hedendaagse Tijd ............................................................................... 8
1. Staatsvormingsprocessen ..................................................................................................................................... 9
1.1. Gedaantes van de staat......................................................................................................................................... 9
1.2. De Militaire Revolutie en de staat ........................................................................................................................ 9
1.3. Geld, geld en nog meer geld ............................................................................................................................... 10
1.4. Een standenmaatschappij ................................................................................................................................... 10
1.5. De gecentraliseerde ambtenarenstaat ............................................................................................................... 11
2. De eeuw van Habsburg ....................................................................................................................................... 11
2.1. Van Bourgondische Nederlanden tot Spaans-Habsburgs wereldrijk .................................................................. 11
2.1.1. Habsburg ............................................................................................................................................................. 11
2.1.2. Bourgondië .......................................................................................................................................................... 12
2.1.3. Castilië van Aragon.............................................................................................................................................. 14
2.1.4. Van alliantie naar politieke unie ......................................................................................................................... 15
2.1.5. Keizerschap ......................................................................................................................................................... 15
2.2. Ambities en mislukkingen van een wereldheerser ............................................................................................. 16
2.2.1. Doelstellingen ..................................................................................................................................................... 16
2.2.2. Opmars van de Ottomanen ................................................................................................................................ 16
2.2.3. Confrontatie met Frankrijk.................................................................................................................................. 16
2.2.4. Tudor en Habsburg.............................................................................................................................................. 17
2.3. Karel V en het bestuur van zijn landen ............................................................................................................... 19
2.3.1. Nederlanden ....................................................................................................................................................... 19
2.3.2. De Spaanse Koninkrijken ..................................................................................................................................... 20
2.3.3. Het Heilig Roomse Rijk ........................................................................................................................................ 20
2.3.4. Het Bestuur van een Imperium ........................................................................................................................... 21
2.4. Een gecontesteerde Pax Hispanica ..................................................................................................................... 22
2.4.1. Filips II, heerser van een Wereldrijk................................................................................................................... 22
2.4.2. Controle over de Middellandse Zee .................................................................................................................... 22
2.4.3. De Opstand in de Nederlanden........................................................................................................................... 22
2.4.4. Frankrijk door burgeroorlogen verlamd ............................................................................................................. 25
2.4.5. Elizabethaans Engeland ...................................................................................................................................... 25
2.4.6. De aartshertogelijke Nederlanden en het Twaalfjarig Bestand .......................................................................... 27
3. Europa in oorlog, 1618-1713 .............................................................................................................................. 28
3.1. De strijd om het overwicht ................................................................................................................................. 28

,3.1.1. De Dertigjarige Oorlog ........................................................................................................................................ 28
3.1.2. Frankrijk en de Republiek vs. Spanje .................................................................................................................. 29
3.1.3. Blijvende Franse druk op de Nederlanden......................................................................................................... 30
3.1.4. De Spaanse Successieoorlog ............................................................................................................................... 30
3.2. Bloei en verval van de Republiek ........................................................................................................................ 31
3.2.1. Godsdienstige tegenstellingen ............................................................................................................................ 31
3.2.2. De plaats van de Stadhouder .............................................................................................................................. 32
3.2.3. De Republiek als grote mogendheid ................................................................................................................... 32
3.3. De Grand Siècle van Frankrijk ............................................................................................................................. 33
3.3.1. Richelieu, wegbereider van Lodewijk XIV ........................................................................................................... 33
3.3.2. De reactie ............................................................................................................................................................ 34
3.3.3. Lodewijk XIV en het Franse Absolutisme ............................................................................................................ 34
3.4. 17de-eeuws Engeland ......................................................................................................................................... 35
3.4.1. Binnenlandse politiek.......................................................................................................................................... 35
3.4.2. Buitenlandse Politiek .......................................................................................................................................... 37
4. Op weg naar modernisering, 1713-1787 ............................................................................................................ 38
4.1. Centraal- en Oost-Europa na Westfalen ............................................................................................................. 38
4.1.1. Van Hausmacht naar Donaumonarchie .............................................................................................................. 38
4.1.2. De opkomst van Pruisen ..................................................................................................................................... 40
4.1.3. Polen-Litouwen: vereniging en opdeling ............................................................................................................ 40
4.1.4. Rusland verlegt grenzen...................................................................................................................................... 41
4.2. Frankrijk van Regentschap tot Revolutie ............................................................................................................ 43
4.2.1. La Régence (1715-1723)...................................................................................................................................... 43
4.2.2. Cultureel dominant, politiek overvleugeld ......................................................................................................... 43
4.3. 18de-eeuws Engeland ......................................................................................................................................... 44
4.3.1. Binnenlandse politiek.......................................................................................................................................... 44
4.3.2. Buitenlandse politiek .......................................................................................................................................... 45
4.4. Verstarring en onmacht: de Republiek in de 18de eeuw ................................................................................... 46
4.5. De Zuidelijke Nederlanden onder Oostenrijkse vleugels .................................................................................... 46
1. Humanisme van de Renaissance ......................................................................................................................... 48
1.1. Term ‘Humanisme van de Renaissance’ ......................................................................................................... 48
1.2. Algemene achtergrond ................................................................................................................................... 48
1.3. Retoriek, kennis en geloof .............................................................................................................................. 49
1.4. Maatschappelijke inplanting van de humanistische idealen .......................................................................... 50
1.5. Historische breuken en omgang met teksten ................................................................................................. 51
1.6. Ontwikkeling van het humanisme buiten Italië .............................................................................................. 52
1.7. Desiderius Erasmus (1469-1536) .................................................................................................................... 53
1.8. Nasleep Erasmus en invloed op Reformatie ................................................................................................... 54
2. De reformatie ...................................................................................................................................................... 55
2.1. Paradoxen Laatmiddeleeuwse Christendom .................................................................................................. 55

, 2.2. Sola Scriptura, Sola Fide .................................................................................................................................. 55
2.3. Succesfactoren: nieuwe media en sociale context ......................................................................................... 56
2.4. M. Luther (1483-1546; Noord-Duitsland) ....................................................................................................... 56
2.5. H. Zwingli (1484-1531; Zuid-Duitsland) > stedelijke Reformatie .................................................................... 57
2.6. Anabaptisme: Radicale Reformatie................................................................................................................. 58
2.7. J. Calvijn: het Geneefse Model (1509-1564) ................................................................................................... 58
2.8. Concilie van Trente (1545-1563) ‘De Katholieke Reformatie’ ........................................................................ 59
3. Confessioneel identiteiten .................................................................................................................................. 61
3.1. Religio vinculum societatis .............................................................................................................................. 61
3.2. Een nieuwe clerus ........................................................................................................................................... 61
3.3. Nieuwe Leken? 2 essentiële vragen: .............................................................................................................. 62
3.4. Religieuze Tolerantie in de Republiek ............................................................................................................. 63
4. Onderwijs in LM en VMT..................................................................................................................................... 64
4.1. Lager en Middelbaar onderwijs ...................................................................................................................... 64
4.2. Het leren van een stiel .................................................................................................................................... 64
4.3. Katholiek en Protestants onderwijs ................................................................................................................ 65
4.4. Universiteiten (of STUDIUM GENERALE) in Europa ........................................................................................ 66
5. Wetenschappelijke Revoltutie (ca. 16-17de eeuw).............................................................................................. 68
5.1. Exacte wetenschappen aan de Laatmiddeleeuwse Universiteiten ................................................................ 68
5.2. Humanisme en Wetenschap ........................................................................................................................... 69
5.3. Religie, wetenschap en hervorming buiten de universiteit ............................................................................ 70
5.4. Mathematisering van de natuurfilosofie ........................................................................................................ 71
5.5. Mechanisering van de natuurfilosofie ........................................................................................................... 72
6. Verlichting ........................................................................................................................................................... 74
6.1. Inleiding........................................................................................................................................................... 74
6.2. Nieuwe ruimtes voor een publieke opinie: hoe en waar? .............................................................................. 74
6.3. Verlichting en religie ....................................................................................................................................... 75
6.4. De Encyclopédie .............................................................................................................................................. 77
6.5. Verlichting en Politieke filosofie ..................................................................................................................... 77
1. De bevolkings evolutie ........................................................................................................................................ 79
1.1. Het Bevolkingsaantal........................................................................................................................................... 79
1.2. Verstedelijking .................................................................................................................................................... 82
2. De Levensstandaard ............................................................................................................................................ 82
2.1. Prijzen en lonen .................................................................................................................................................. 82
2.2. Consumptiepatronen .......................................................................................................................................... 84
2.3. Sterftecijfers ........................................................................................................................................................ 85
3. De Landbouw ...................................................................................................................................................... 87
3.1. Exploitatiesystemen en Landbouwtechnieken ................................................................................................... 87
3.1.1. Exploitatiesystemen ............................................................................................................................................ 87
3.1.2. Landbouwtechnieken.......................................................................................................................................... 87

Connected book
 image
Publisher: Unknown ISBN: 9789030666509 Edition: 1

Document information

Study
Summarized whole book?
Yes
Uploaded on
August 11, 2022
Number of pages
128
Written in
2021/2022
Type
Summary
$14.45
Purchased by 16 students

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
FearOfTheFury
4.3
(29)
Sold
188
Followers
50
Items
47
Last sold
10 hours ago


Reviews from verified buyers




Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions