Universiteit voor Humanistiek
The Black Box
Hoe kan een manager door bewustwording van verschillende mensbeelden de ‘black box’ van
gedrag in organisaties proberen te verstehen en hierop anticiperen?
Module: ‘Humanisering in Organisaties’
Examinator: Dr. R. van Boeschoten
Cursuscode: H3-A1
Jaar: Bachelor 3
Datum: November 2016
D.E. Boer
Amerikalaan 199
3526 VD
Utrecht
Telefoon: 06-57119450
E-mail:
Studentennummer: 1009494
, ‘’We zijn puzzelstukjes die niet uit dezelfde puzzel komen’’. Dit werd gezegd in een van de
interviews met de gastorganisatie, de Baak. De Baak is een organisatie die trainingen
voorziet. Na de reorganisatie is er een team gevormd van alle leden die InCompany-werk
doen, ofwel het IC-team. Dit is tot nu toe de enige gemeenschappelijke factor. ‘’We hebben
geen gezamenlijke doelstelling’’ werd er gezegd. Het zijn losse stukjes van verschillende
puzzels die ieder op een eigen manier denkt. Nu probeert dit team van deze losse stukjes het
gemeenschappelijk doel te vinden. Zij kijken naar het grotere geheel, en naar mijn idee lopen
zij daardoor in de verkeerde laag te graven. Het is niet alleen dit IC-team, maar organisaties in
het algemeen lopen vaak tegen problemen aan doordat zij naar de macro-uitkomsten kijken, in
plaats van te kijken naar hoe deze uitkomsten worden gevormd door micro-condities. In deze
paper zal ik laten zien hoe managers door middel van bewustwording van verschillende
micromodellen over mensbeelden, namelijk de homo-economicus en de homo-sociologicus,
een gepaste oplossing kunnen vormen voor problemen binnen de organisatie.
Ik zal eerst uitleggen hoe micro-condities leiden tot micro-uitkomsten aan de hand van
het bootje van Coleman. Vervolgens zal ik het mensbeeld de homo-economicus uitleggen,
gekoppeld aan de bureaucratie en het scientific management van Taylor. Dit model zal ik
kritisch bekijken en als antwoord daarop het model van de homo-sociologicus opperen,
gekoppeld aan de Human Relation Theory. Na ook dit model kritisch te bekijken zal ik pleiten
hoe een manager deze inzichten kan gebruiken om een meer humane managementstijl te
creëren en hoe dit van nut kan zijn voor het adviesrapport van de gastorganisatie de Baak.
Managers moeten het gedrag van hun werknemers proberen te verstehen door te kijken naar
de verschillende perspectieven van deze werknemers. Voorheen wist men niet waarom
verschillende individuen anders reageerde op dezelfde sociale situatie, het was een black box
(Tubergen, 2015, p.82). Weber (1978) beargumenteerde dat onderzoekers moeten kijken naar
de motivatie van het individu, om zodoende sociale fenomenen te kunnen verstehen en deze
black box te openen. Boudon en Coleman hadden voorgesteld om deze verschijnselen te
verklaren door middel van een macro-micro-macromodel (Wolters & de Graaf, 2010):
The Black Box
Hoe kan een manager door bewustwording van verschillende mensbeelden de ‘black box’ van
gedrag in organisaties proberen te verstehen en hierop anticiperen?
Module: ‘Humanisering in Organisaties’
Examinator: Dr. R. van Boeschoten
Cursuscode: H3-A1
Jaar: Bachelor 3
Datum: November 2016
D.E. Boer
Amerikalaan 199
3526 VD
Utrecht
Telefoon: 06-57119450
E-mail:
Studentennummer: 1009494
, ‘’We zijn puzzelstukjes die niet uit dezelfde puzzel komen’’. Dit werd gezegd in een van de
interviews met de gastorganisatie, de Baak. De Baak is een organisatie die trainingen
voorziet. Na de reorganisatie is er een team gevormd van alle leden die InCompany-werk
doen, ofwel het IC-team. Dit is tot nu toe de enige gemeenschappelijke factor. ‘’We hebben
geen gezamenlijke doelstelling’’ werd er gezegd. Het zijn losse stukjes van verschillende
puzzels die ieder op een eigen manier denkt. Nu probeert dit team van deze losse stukjes het
gemeenschappelijk doel te vinden. Zij kijken naar het grotere geheel, en naar mijn idee lopen
zij daardoor in de verkeerde laag te graven. Het is niet alleen dit IC-team, maar organisaties in
het algemeen lopen vaak tegen problemen aan doordat zij naar de macro-uitkomsten kijken, in
plaats van te kijken naar hoe deze uitkomsten worden gevormd door micro-condities. In deze
paper zal ik laten zien hoe managers door middel van bewustwording van verschillende
micromodellen over mensbeelden, namelijk de homo-economicus en de homo-sociologicus,
een gepaste oplossing kunnen vormen voor problemen binnen de organisatie.
Ik zal eerst uitleggen hoe micro-condities leiden tot micro-uitkomsten aan de hand van
het bootje van Coleman. Vervolgens zal ik het mensbeeld de homo-economicus uitleggen,
gekoppeld aan de bureaucratie en het scientific management van Taylor. Dit model zal ik
kritisch bekijken en als antwoord daarop het model van de homo-sociologicus opperen,
gekoppeld aan de Human Relation Theory. Na ook dit model kritisch te bekijken zal ik pleiten
hoe een manager deze inzichten kan gebruiken om een meer humane managementstijl te
creëren en hoe dit van nut kan zijn voor het adviesrapport van de gastorganisatie de Baak.
Managers moeten het gedrag van hun werknemers proberen te verstehen door te kijken naar
de verschillende perspectieven van deze werknemers. Voorheen wist men niet waarom
verschillende individuen anders reageerde op dezelfde sociale situatie, het was een black box
(Tubergen, 2015, p.82). Weber (1978) beargumenteerde dat onderzoekers moeten kijken naar
de motivatie van het individu, om zodoende sociale fenomenen te kunnen verstehen en deze
black box te openen. Boudon en Coleman hadden voorgesteld om deze verschijnselen te
verklaren door middel van een macro-micro-macromodel (Wolters & de Graaf, 2010):
