Kontak
,INLEIDING TOT HIERDIE HULPBRON
Welkom by die Paljas – Analise- en Opsommingsboekie.
Hierdie hulpbron help jou om Chris Barnard se Paljas nie net te ken nie maar werklik te
verstaan. Die belangrikste literêre aspekte word duidelik en leerdervriendelik
verduidelik sodat jy jou kennis met selfvertroue in vrae kan toepas.
Die boekie behandel onder andere die titel, ruimte, tyd, intrige, dramatiese struktuur,
karakters, verhoudings, konflik, temas, simboliek, ironie, taal en styl, dramatiese
tegnieke en belangrike gebeure.
Die inhoud is saamgestel en gekontroleer met behulp van studiemateriaal, vorige
vraestelle, nasienriglyne (marking guidelines), assesseringsmateriaal en ander
relevante Paljas-bronne.
HOE OM HIERDIE BOEKIE TE GEBRUIK
Gebruik die boekie om die verband (connection) tussen die verskillende dele van die
drama te verstaan en nie net feite te memoriseer nie.
1. Lees die verduidelikings deeglik.
2. Let op hoe karakters, gebeure, temas en konflik saamhang.
3. Bestudeer voorbeelde en teksbewyse.
4. Verstaan waarom gebeure belangrik is en nie net wat gebeur nie.
5. Gebruik die opsommings vir hersiening.
6. Pas jou kennis daarna in vrae en opstelle toe.
Moeiliker Afrikaanse woorde kry in hierdie boekie ’n Engelse betekenis in hakies om
begrip te vergemaklik.
HT- EN EAT-LEERDERS
Hierdie boekie kan deur Afrikaans Huistaal (HT) en Afrikaans Eerste Addisionele Taal
(EAT)-leerders gebruik word.
HT: Die uitgebreide analise help leerders om die drama op ’n dieper vlak te verstaan en
vorm ook ’n basis vir literêre opstelvoorbereiding.
EAT: In ouer EAT-eksamens is Paljas soms met ’n literêre opstel getoets terwyl meer
onlangse eksamens hoofsaaklik kontekstuele vrae gebruik. Die uitgebreide analise help
EAT-leerders om karakters, konflik, temas, simboliek, afleidings (inferences) en
dramatiese tegnieke beter te verstaan en sterker kontekstuele antwoorde te gee.
DIE DRIE PALJAS-HULPBRONNE WERK SAAM
Analise- en Opsommingsboekie + PowerPoint – LEER EN VERSTAAN
Gebruik hierdie twee saam. Die boekie gee meer detail terwyl die PowerPoint die inhoud
visueel voorstel en opsom. Dit vergemaklik begrip en die leerproses.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie.
Kontak
,Opstel- en Kontekstuele Vraeboekie – OEFEN EN PAS TOE
Gebruik dit om jou kennis in HT-opstelle, kontekstuele vrae en eksamenstylvrae toe te
pas.
Beste volgorde:
LEER EN VERSTAAN → Analise- en Opsommingsboekie + PowerPoint
OEFEN EN PAS TOE → Opstel- en Kontekstuele Vraeboekie
AI-GEGENEREERDE BEELDE
Sommige beelde is met AI geskep en dien slegs as visuele ondersteuning om die
inhoud makliker te verstaan en te onthou. Dit is nie amptelike filmbeelde of
oorspronklike illustrasies nie.
KORT JY NOG ’N HULPBRON?
Vir enige Paljas-hulpbronne of meer inligting:
Juffrou Ansie
INHOUD
Inleiding tot Paljas .................................................................................................... 5
Titel – Paljas............................................................................................................. 6
Drama as genre ........................................................................................................ 7
Ruimte .................................................................................................................... 9
Toon en atmosfeer ................................................................................................. 11
Tyd ........................................................................................................................ 12
Intrige en dramatiese struktuur ............................................................................... 13
Verloop van die drama ............................................................................................ 15
Belangrike gebeure en keerpunte ............................................................................ 17
KARAKTERS ........................................................................................................... 19
HENDRIK McDONALD......................................................................................... 20
KATRIEN McDONALD .......................................................................................... 22
WILLEM McDONALD ........................................................................................... 23
EMMA McDONALD ............................................................................................. 25
MANUEL ............................................................................................................ 26
NOLLIE KEMP ..................................................................................................... 28
FRANS LOMBARD ............................................................................................... 29
OUDOKTER ........................................................................................................ 29
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie.
Kontak
, JAN MOL ............................................................................................................ 30
DOMINEE........................................................................................................... 30
OUDERLING / BROER BOTHMA ........................................................................... 32
BERTIE ............................................................................................................... 32
ANDER KLEINER KARAKTERS............................................................................... 33
Karakters opsomming ......................................................................................... 33
Karakterontwikkeling .............................................................................................. 34
Konflik ................................................................................................................... 39
Temas ................................................................................................................... 40
SWAK KOMMUNIKASIE ....................................................................................... 40
LIEFDE EN VERHOUDINGS.................................................................................. 40
VOOROORDEEL EN ONVERDRAAGSAAMHEID ..................................................... 41
ISOLASIE EN EENSAAMHEID ............................................................................... 41
VERANDERING EN HERSTEL ............................................................................... 41
AANVAARDING ................................................................................................... 42
VERGIFNIS EN VERSOENING............................................................................... 42
TEMAS - Opsomming.......................................................................................... 42
Motiewe ................................................................................................................ 43
Simboliek .............................................................................................................. 44
Ironie .................................................................................................................... 46
Taal en styl............................................................................................................. 47
Dramatiese tegnieke .............................................................................................. 48
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie.
Kontak