deel 3: bronnen van het recht
H1: bronnen van het recht
2.1 wetsbegrip: wet
- de beslissingen vd Kamer van Volksvertegenwoordigers (enge betekenis)
- iedere bindende norm (algemene betekenis)
2.2 Hiërarchie vd wetten
1. noodzaak van hiërarchie en autonomie
hiërarchie: belangrijk
→ conflicten tussen politieke instanties
→ burgers zouden niet meer weten aan welke normen zij moeten voldoen
een rechter kan geen wetgeving nietig verklaren
grondwettelijk hof kan wetten of decreten nietig verklaren
raad van staten kan later wetten nietig verklaren
2. de hiërarchie
1. Europees recht
publicatieblad EU: 2 publicaties
- serie L: alle wetgeving, bindend
- serie C: algemene bekendmakingen, bv. resoluties, aanbevelingen,...
niet-bindend binnen EU
2. grondwet:
- fundamentele beginselen, bv. scheiding der machten
- regelt rechten en vrijheden van burgers
- Belgische staatsstructuur
procedure tot wijziging GW:
vorig parlement duidt artikelen aan
nieuwe verkiezingen: parlement dat grondwet mag wijzigingen = constituante
met dubbele ⅔ meerderheid
3. de wet
wet in enge zin: aangenomen door kamer van volksvertegenwoordigers
bekrachtigd en afgekondigd door de koning
in Be. staatsblad → officiële publicatie
juridat → tegenstelbaarheid van derden
=> door publicatie wordt iedereen gebonden aan de norm
4. decreten
worden aangenomen door gewesten en gemeenschappen
→ uitzondering Brussel
→ gepubliceerd in BS
5. ordonnantie:
wetgeving die wordt aangenomen door brusselse hoofdstedelijke raad
= zelfde niveau als decreet alleen andere naam
gepubliceerd in BS met vertaling
6. KB:
1
, uitvoeringswetgeving die genomen wordt door de federale regering
voeren slechts wetten uit
in BS
7. besluiten van de gewest- of gemeenschapsbehering
8. ministeriële besluiten
uitgevaardigd door ministers
BS
uitvoering van KB
9. provinciale reglement
uitgevaardigd door provincieraad
bekendgemaakt op website van provincie
10. gemeentelijk reglement
uitgevaardigd door gemeenteraad, burgemeester, of door college van burgemeester en
schepenen
publicatie op website van gemeente
p53 zie samenvatting
H2: andere bronnen van het recht
2.1 de rechtsspraak
1. rechter als slaaf vd wet
taak rechter: iemand die een concreet geschil oplost
uitspraak: alleen bindend voor de betrokken partijen
kan toepassing van besluiten weigeren
2. het groeiende belang vd rechterlijke macht
praktijk: rechtspraak hof van cassatie oefent grote invloed uit op rechtspraak lagere rechtscolleges
hof van Cassatie:
1e aanleg: geschil komt voor de 1e keer voor de rechter
→ in beroep gaan: doet heel de zaak opnieuw over
→ in cassatie:
- beroepsprocedure
- beroep in rechte: hof van cassatie kijkt niet meer naar feiten van zaak, kijkt alleen of
juridische regels gevolgd zijn
- zal rechtsnormen uitleggen
- kracht cassatiearresten: alleen bindend voor partijen
moreel: uitspraak wordt gevolgd door lagere rechter => eenheid
uitzondering op regel van geen bindende precedenten in België:
- uitspraak van strafrechter
- vernietigingsarresten
- prejudiciële vragen
HVJ taak: beantwoorden prejudiciële vragen, alleen bindend voor betrokken zaak →
andere rechters zullen ook deze regels vormen => eenheid
2
H1: bronnen van het recht
2.1 wetsbegrip: wet
- de beslissingen vd Kamer van Volksvertegenwoordigers (enge betekenis)
- iedere bindende norm (algemene betekenis)
2.2 Hiërarchie vd wetten
1. noodzaak van hiërarchie en autonomie
hiërarchie: belangrijk
→ conflicten tussen politieke instanties
→ burgers zouden niet meer weten aan welke normen zij moeten voldoen
een rechter kan geen wetgeving nietig verklaren
grondwettelijk hof kan wetten of decreten nietig verklaren
raad van staten kan later wetten nietig verklaren
2. de hiërarchie
1. Europees recht
publicatieblad EU: 2 publicaties
- serie L: alle wetgeving, bindend
- serie C: algemene bekendmakingen, bv. resoluties, aanbevelingen,...
niet-bindend binnen EU
2. grondwet:
- fundamentele beginselen, bv. scheiding der machten
- regelt rechten en vrijheden van burgers
- Belgische staatsstructuur
procedure tot wijziging GW:
vorig parlement duidt artikelen aan
nieuwe verkiezingen: parlement dat grondwet mag wijzigingen = constituante
met dubbele ⅔ meerderheid
3. de wet
wet in enge zin: aangenomen door kamer van volksvertegenwoordigers
bekrachtigd en afgekondigd door de koning
in Be. staatsblad → officiële publicatie
juridat → tegenstelbaarheid van derden
=> door publicatie wordt iedereen gebonden aan de norm
4. decreten
worden aangenomen door gewesten en gemeenschappen
→ uitzondering Brussel
→ gepubliceerd in BS
5. ordonnantie:
wetgeving die wordt aangenomen door brusselse hoofdstedelijke raad
= zelfde niveau als decreet alleen andere naam
gepubliceerd in BS met vertaling
6. KB:
1
, uitvoeringswetgeving die genomen wordt door de federale regering
voeren slechts wetten uit
in BS
7. besluiten van de gewest- of gemeenschapsbehering
8. ministeriële besluiten
uitgevaardigd door ministers
BS
uitvoering van KB
9. provinciale reglement
uitgevaardigd door provincieraad
bekendgemaakt op website van provincie
10. gemeentelijk reglement
uitgevaardigd door gemeenteraad, burgemeester, of door college van burgemeester en
schepenen
publicatie op website van gemeente
p53 zie samenvatting
H2: andere bronnen van het recht
2.1 de rechtsspraak
1. rechter als slaaf vd wet
taak rechter: iemand die een concreet geschil oplost
uitspraak: alleen bindend voor de betrokken partijen
kan toepassing van besluiten weigeren
2. het groeiende belang vd rechterlijke macht
praktijk: rechtspraak hof van cassatie oefent grote invloed uit op rechtspraak lagere rechtscolleges
hof van Cassatie:
1e aanleg: geschil komt voor de 1e keer voor de rechter
→ in beroep gaan: doet heel de zaak opnieuw over
→ in cassatie:
- beroepsprocedure
- beroep in rechte: hof van cassatie kijkt niet meer naar feiten van zaak, kijkt alleen of
juridische regels gevolgd zijn
- zal rechtsnormen uitleggen
- kracht cassatiearresten: alleen bindend voor partijen
moreel: uitspraak wordt gevolgd door lagere rechter => eenheid
uitzondering op regel van geen bindende precedenten in België:
- uitspraak van strafrechter
- vernietigingsarresten
- prejudiciële vragen
HVJ taak: beantwoorden prejudiciële vragen, alleen bindend voor betrokken zaak →
andere rechters zullen ook deze regels vormen => eenheid
2
