Lecture 3 RBV en RBP (14-10-2024)
Receptbereidingsvoorschrift (RBV)
› RBV: niet-gestandaardiseerd bereidingsvoorschrift voor individuele bereidingen
▪Geen validatie voorafgaand aan bereiding
▪ Voor voorraadbereidingen: chargebereidingsvoorschrift (CBV) -> is voor voorraad moet
gevalideerd zijn!
› Drie functies:
▪ schriftelijke vastlegging van de volledige samenstelling en van de gekozen
bereidingsmethode
▪ specifieke aanwijzingen voor de uitvoering van de controle tijdens en direct na de
bereiding
▪ schriftelijke vastlegging van berekeningen en handelingen die voor en tijdens de
bereiding worden uitgevoerd
› LNA-procedure Receptbereidingsvoorschrift, opstellen en gebruik
In RBV leg je vast wat de samenstelling is van de apotheekbereiding, hoe je het gaat
maken, controles inbouwen tijdens en na de bereiding dit leg je vast in RBV. Tot slot kan
je ook aanvullende informatie toevoegen. Alles wat je doet moet je vastleggen!
RBV zijn voor individuele en niet-standaardiseerde bereidingen, je hebt ook
voorraadbereiding dit moet gevalideerd zijn van de wet. Voor individuele bereidingen
heeft het valideren geen nut (omdat je niet zoveel maakt en mogelijkheden niet hebt in
de apotheek). In plaats van valideren gebruik je voor individuele bereidingen controles
tijdens het bereiden.
Receptbereidingsprotocol (RBP)
› RBP: kopie van het bereidingsvoorschrift om tijdens bereiding in te vullen
▪ Verantwoording van de werkwijze tijdens bereiding
› Zorgvuldige verslaglegging belangrijk, omdat achteraf geen analyse plaatsvindt
▪ RBP borgt de kwaliteit van het product
› Archiveren met bijbehorend recept
▪ Bewaartermijn: 20 jaar (mag digitaal)
Weet het verschil tussen RBP en RBV!
RBV= moederprotocol, blanco. RBP ingevulde protocol, voor specifieke bereiding, voor
product wat je hebt gemaakt, die documentatie waarnemen, vastleggen zo waarborg je
de kwaliteit van het product (dingen die je makkelijk kan testen zoals uiterlijke
kenmerken, pH). Het meten van titreren etc. kan niet.
RBV wettenlijk verplicht (moet bewaard worden 20 jaar)
RBV
In dit college gaan we alles lang!
,Het recept
Het eerste wat je moet doen is kijken naar het recept, voldoet dit aan wettelijke eisen!
Voor het practicum, is voorschrijver niet gegeven (je hoeft niet af te keuren op dit)
› Wettelijke eisen voor het recept:
▪ Naam en praktijkgegevens voorschrijver
▪ Datum van voorschrijven
▪ Naam geneesmiddel(en) of samenstelling
▪ Hoeveelheid en sterkte
▪ Wijze van gebruik
▪ Naam patiënt (of cijfers of letters)
▪ Paraaf of handtekening voorschrijver
› Tijdens het practicum geen gegevens van voorschrijver of datum op recept
Afkortingen op het recept
› Lijst beschikbaar via Brightspace
› Instructie voor de apotheker
▪ Niet overnemen op etiket, maar waar nodig
volledig uitschrijven
› Let op context:
▪ s.c. bij oogdruppels: sine conservans, d.w.z. zonder
conserveermiddel
▪ s.c. bij injectievloeistoffen: sub cutaan
Afkortingen komen vaak voor in recepten. Die
afkortingen zijn een instructie voor jou als apotheker,
niet overnemen op etiket, maar juist duidelijk opschrijven 2 maal daags voor eten bijv.
Afkortingen hoef je niet te leren, ook bij tentamen krijg je die!
s.c.-> 2 dingen sc zonder conservans of subcutaan (hou rekening met context!!). Niet
zeggen dat je oogdruppels moet toedienen.
Opiumwetrecept
› Slechts één middel op het recept
› Getalsaanduidingen voluit in letters (om fraude te
voorkomen)
▪ Dosering, aantal, gebruik
› Volledige naam patiënt
› Handtekening voorschrijver
▪ Extra accordering bij e-recepten
› Strikte administratie; opiatenregister
▪ Inkoop, gebruik (verantwoording), archivering recepten
› Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)
▪ Handhaving en controle
Dosering volledig uitschrijven, dubbele handtekening. Opiumwet recepten moet je apart
registeren in de apotheek, meestal eerst op voorschrijven. In koop registeren waar ze op
opiumwet staan hangt hiervan af. Lijst 1 (preparaat en grondstof) echt zware middelen
cocaine, heroine. Lijst 2 (alleen grondstof) diazepam, etc. Je moet alles goed registeren
als apotheker, als je dit niet doet kost het je heel veel geld!
Bij het maken van etiket voor patienten, kun je wel gewoon getallen op preparaat want
hoeveelheid stijgt niet opeens.
, Controle van het recept
› Volledigheid, correctheid
▪ Opiumwetrecepten
› Farmacotherapeutisch rationale
▪ Farmacon
▪ Toedieningsroute
› Dosering
› Technologische aspecten
› KNMP-richtlijn ‘Ter hand stellen’
Controles voorschrift
Hoe pak je de controle aan? IM, NKFK (veel al in IM), en FNA (combinatie van
geneesmiddelen, therapeutische informatie).
› Raadpleeg Informatorium Medicamentorum (IM) (via Kennisbank)
▪ NKFK (Kinderformularium)
▪ FNA (voor specifieke combinaties/preparaten)
› Noteer beknopt relevante informatie:
▪ Gebruikelijke indicatie(s) van combinatie API en toedieningsvorm
▪ Gebruikelijke sterkte en frequentie bij deze indicatie(s), passend bij leeftijd
▪ Eventueel aanvullende informatie (bijv. min./max. dosering)
Controles voorschrift
Voor corticosteroids bijv. beclometason zijn er
verschillende indicaties waar je het product voor
kan gebruiken. Hoe bij het maken van RBV
rekening met toedieningsvorm!!!
Bv. Een klysma is voor de indicatie colitis
ulcerosa!
Je hoeft dus niet de andere indicaties op te
schrijven, kijk dus na de context.
Soms heb je ook heel veel informatie voor 1
indicatie, ga dan bezig met algemeen gebruik.
Doseringscontrole
› Controleer dosering: sterkte en frequentie
› Dosering afhankelijk van:
▪ Patiënt (leeftijd, lichaamsoppervlak, leverfunctie, nierfunctie, gevoeligheid voor
bijwerkingen, ingesteld zijn op dosering)
▪ Indicatie
▪ Toedieningsroute
▪ Toedieningsvorm
▪ Chemische vorm geneesmiddel
› Zie monografieën in Informatorium Medicamentorum
Dosering kan afhankelijk zijn van heel veel factoren. Dosering is afhankelijk van
lichaamoppervlak is cytostatica. Bij het doseren van patienten kenmerken waar je mee
bezig houden.
Receptbereidingsvoorschrift (RBV)
› RBV: niet-gestandaardiseerd bereidingsvoorschrift voor individuele bereidingen
▪Geen validatie voorafgaand aan bereiding
▪ Voor voorraadbereidingen: chargebereidingsvoorschrift (CBV) -> is voor voorraad moet
gevalideerd zijn!
› Drie functies:
▪ schriftelijke vastlegging van de volledige samenstelling en van de gekozen
bereidingsmethode
▪ specifieke aanwijzingen voor de uitvoering van de controle tijdens en direct na de
bereiding
▪ schriftelijke vastlegging van berekeningen en handelingen die voor en tijdens de
bereiding worden uitgevoerd
› LNA-procedure Receptbereidingsvoorschrift, opstellen en gebruik
In RBV leg je vast wat de samenstelling is van de apotheekbereiding, hoe je het gaat
maken, controles inbouwen tijdens en na de bereiding dit leg je vast in RBV. Tot slot kan
je ook aanvullende informatie toevoegen. Alles wat je doet moet je vastleggen!
RBV zijn voor individuele en niet-standaardiseerde bereidingen, je hebt ook
voorraadbereiding dit moet gevalideerd zijn van de wet. Voor individuele bereidingen
heeft het valideren geen nut (omdat je niet zoveel maakt en mogelijkheden niet hebt in
de apotheek). In plaats van valideren gebruik je voor individuele bereidingen controles
tijdens het bereiden.
Receptbereidingsprotocol (RBP)
› RBP: kopie van het bereidingsvoorschrift om tijdens bereiding in te vullen
▪ Verantwoording van de werkwijze tijdens bereiding
› Zorgvuldige verslaglegging belangrijk, omdat achteraf geen analyse plaatsvindt
▪ RBP borgt de kwaliteit van het product
› Archiveren met bijbehorend recept
▪ Bewaartermijn: 20 jaar (mag digitaal)
Weet het verschil tussen RBP en RBV!
RBV= moederprotocol, blanco. RBP ingevulde protocol, voor specifieke bereiding, voor
product wat je hebt gemaakt, die documentatie waarnemen, vastleggen zo waarborg je
de kwaliteit van het product (dingen die je makkelijk kan testen zoals uiterlijke
kenmerken, pH). Het meten van titreren etc. kan niet.
RBV wettenlijk verplicht (moet bewaard worden 20 jaar)
RBV
In dit college gaan we alles lang!
,Het recept
Het eerste wat je moet doen is kijken naar het recept, voldoet dit aan wettelijke eisen!
Voor het practicum, is voorschrijver niet gegeven (je hoeft niet af te keuren op dit)
› Wettelijke eisen voor het recept:
▪ Naam en praktijkgegevens voorschrijver
▪ Datum van voorschrijven
▪ Naam geneesmiddel(en) of samenstelling
▪ Hoeveelheid en sterkte
▪ Wijze van gebruik
▪ Naam patiënt (of cijfers of letters)
▪ Paraaf of handtekening voorschrijver
› Tijdens het practicum geen gegevens van voorschrijver of datum op recept
Afkortingen op het recept
› Lijst beschikbaar via Brightspace
› Instructie voor de apotheker
▪ Niet overnemen op etiket, maar waar nodig
volledig uitschrijven
› Let op context:
▪ s.c. bij oogdruppels: sine conservans, d.w.z. zonder
conserveermiddel
▪ s.c. bij injectievloeistoffen: sub cutaan
Afkortingen komen vaak voor in recepten. Die
afkortingen zijn een instructie voor jou als apotheker,
niet overnemen op etiket, maar juist duidelijk opschrijven 2 maal daags voor eten bijv.
Afkortingen hoef je niet te leren, ook bij tentamen krijg je die!
s.c.-> 2 dingen sc zonder conservans of subcutaan (hou rekening met context!!). Niet
zeggen dat je oogdruppels moet toedienen.
Opiumwetrecept
› Slechts één middel op het recept
› Getalsaanduidingen voluit in letters (om fraude te
voorkomen)
▪ Dosering, aantal, gebruik
› Volledige naam patiënt
› Handtekening voorschrijver
▪ Extra accordering bij e-recepten
› Strikte administratie; opiatenregister
▪ Inkoop, gebruik (verantwoording), archivering recepten
› Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)
▪ Handhaving en controle
Dosering volledig uitschrijven, dubbele handtekening. Opiumwet recepten moet je apart
registeren in de apotheek, meestal eerst op voorschrijven. In koop registeren waar ze op
opiumwet staan hangt hiervan af. Lijst 1 (preparaat en grondstof) echt zware middelen
cocaine, heroine. Lijst 2 (alleen grondstof) diazepam, etc. Je moet alles goed registeren
als apotheker, als je dit niet doet kost het je heel veel geld!
Bij het maken van etiket voor patienten, kun je wel gewoon getallen op preparaat want
hoeveelheid stijgt niet opeens.
, Controle van het recept
› Volledigheid, correctheid
▪ Opiumwetrecepten
› Farmacotherapeutisch rationale
▪ Farmacon
▪ Toedieningsroute
› Dosering
› Technologische aspecten
› KNMP-richtlijn ‘Ter hand stellen’
Controles voorschrift
Hoe pak je de controle aan? IM, NKFK (veel al in IM), en FNA (combinatie van
geneesmiddelen, therapeutische informatie).
› Raadpleeg Informatorium Medicamentorum (IM) (via Kennisbank)
▪ NKFK (Kinderformularium)
▪ FNA (voor specifieke combinaties/preparaten)
› Noteer beknopt relevante informatie:
▪ Gebruikelijke indicatie(s) van combinatie API en toedieningsvorm
▪ Gebruikelijke sterkte en frequentie bij deze indicatie(s), passend bij leeftijd
▪ Eventueel aanvullende informatie (bijv. min./max. dosering)
Controles voorschrift
Voor corticosteroids bijv. beclometason zijn er
verschillende indicaties waar je het product voor
kan gebruiken. Hoe bij het maken van RBV
rekening met toedieningsvorm!!!
Bv. Een klysma is voor de indicatie colitis
ulcerosa!
Je hoeft dus niet de andere indicaties op te
schrijven, kijk dus na de context.
Soms heb je ook heel veel informatie voor 1
indicatie, ga dan bezig met algemeen gebruik.
Doseringscontrole
› Controleer dosering: sterkte en frequentie
› Dosering afhankelijk van:
▪ Patiënt (leeftijd, lichaamsoppervlak, leverfunctie, nierfunctie, gevoeligheid voor
bijwerkingen, ingesteld zijn op dosering)
▪ Indicatie
▪ Toedieningsroute
▪ Toedieningsvorm
▪ Chemische vorm geneesmiddel
› Zie monografieën in Informatorium Medicamentorum
Dosering kan afhankelijk zijn van heel veel factoren. Dosering is afhankelijk van
lichaamoppervlak is cytostatica. Bij het doseren van patienten kenmerken waar je mee
bezig houden.
