Monitoraat III - BEVOEGDHEIDSVERDELING
TE KENNEN RANDNUMMERS: !!! GROTE OEFENING OP EXAMEN !!!
Nieuwe randnummers 2019-2020; Christian Behrendt en Martin Vrancken, Beginselen van het
Belgisch staatsrecht: rnrs 585-744
OEFENING 1: Welke overheid is bevoegd? Om welke soort bevoegdheid gaat het (exclusief, parallel,
concurrerend)? Vermeld steeds de wettelijke grondslag.
1. Naar aanleiding van een stijging van het aantal ongelukken met jonge chauffeurs wordt beslist
om de rijopleiding te hervormen. Wie is bevoegd om te bepalen welke materie te kennen is voor
het theoretisch rijexamen?
art. 6, §1, XII, 6° BWHI (gedeelde exclusieve bevoegdheid), de federale overheid is bevoegd om de
kennis en vaardigheden die nodig zijn voor rijbewijzen vast te stellen.
2. Er ontstaat opschudding omtrent milieuverontreiniging veroorzaakt door een asbestfabriek. Wie
is bevoegd om na te gaan of de arbeiders van deze fabriek ook gezondheidsschade hebben
opgelopen?
Art. 6, §1, II, 3° BWHI, de arbeidsbescherming is een residuaire bevoegdheid van de federale overheid.
3. De oversubsidiëring van zonnepanelen heeft grote budgettaire gevolgen voor de overheid. Om
dit te compenseren wil men een belasting heffen op het elektriciteitsgebruik. Wie is bevoegd om
deze belasting te heffen?
Belastingen zijn integrale/eigenlijke concurrerende bevoegdheden. Art. 170, §2,2e lid Gw. De
Gewesten kunnen deze uitoefenen, indien de federale overheid nog geen regeling heeft getroffen
inzake de belastingen op elektriciteitsgebruik. De federale overheid is altijd bevoegd. (Bundesricht
brecht Landesricht).
4. Stel dat de volgende Vlaamse regering vindt dat de kinderbijslag te hoog ligt en deze bijslag wil
halveren, kan zij dat dan doen?
De gemeenschappen, art. 5, §1, IV. BWHI (exclusieve bevoegdheid) obv art. 128 Gw. Maar: stand-still
beginsel verhindert dat reeds toegekende grondrechten (die in se niet afdwingbaar zijn) niet kunnen
stopgezet/afgeschaft worden. Art. 23, 6° Gw.
5. Er wordt een nieuw type drone uitgevonden binnen de faculteit Ingenieurswetenschappen van
de KU Leuven. Welke overheid kan bepalen dat de octrooirechten op deze uitvinding zullen
toekomen aan de KU Leuven?
Een parallelle bevoegdheid, wetenschappelijk onderzoek (art. 6bis, §1 BWHI) in samenhang met de
bevoegdheid over onderwijs (art.127,§1, 2° Gw).
Of Via het intellectuele en industriële eigendom art 6, §1, VI., 4e lid, 7° BWHI.
1
, OEFENING 2:
Hanne en Kristien hebben een huisje gekocht in Zaventem, maar ondervinden de laatste tijd meer
geluidshinder van de opstijgende en dalende vliegtuigen van Brussel Nationale luchthaven. Nochtans
onderneemt de federale regering regelmatig pogingen om hierin een akkoord te bereiken: het
concentratiemodel, het luchthavenakkoord, het stappenplan, het spreidingsplan…
Hanne en Kristien zijn dan ook zeer blij met artikel 2 van het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke
Regering van 27 mei 1999 betreffende de bestrijding van de geluidshinder voortgebracht door het
luchtverkeer ter uitvoering van artikel 20 van de Ordonnantie van 17 juli 1997 betreffende
geluidshinder in een stedelijke omgeving. Hierdoor is de federale overheid gebonden om het aantal
toegelaten landingen te beperken. De federale overheid is hier niet mee gediend en meent dat het
Brussels Hoofdstedelijk Gewest ongrondwettig optreedt, daar de federale overheid bevoegd is voor
het grondgebied Brussel Nationale luchthaven.
1. Wat kan u de federale overheid adviseren?
2. Stel dat het Brussels hoofdstedelijk gewest beslist om de geluidnormen zo laag te leggen
dat geen enkele vliegmaatschappij nog over Brussel kan vliegen zonder aangeklaagd te
worden. Wat kan de federale overheid hiertegen doen wanneer zij merkt dat de uitbating
van de luchthaven op deze manier onmogelijk gemaakt wordt?
Obv art. 6, §1, II., 1° BWHI is het gewest bevoegd over de bescherming tegen geluidshinder.
Maar de federale overheid blijft bevoegd over de Luchthaven Brussel-Nationaal (art. 6, §1, X., 7°
BWHI). Het gewest mag dus zijn geluidsnormen zelf opstellen zoals hij wil, binnen de grenzen van art.
143 Gw, federale Loyauteit. Ze kunnen dus niet zo ver gaan dat geluidsnormen dermate laag zijn als
bepaald in 2.
OEFENING 3:
Toenmalig Vlaams minister Bart Tommelein van Financiën en Begroting en Ruimtelijke Ordening wou
een nieuw administratief rechtscollege oprichten zodat er bij beroepen binnen het
vergunningscontentieux sneller een beslissing kan genomen worden. Er was enkel een administratief
beroep mogelijk bij de bevoegde Vlaamse minister. Bart Tommelein wil met zo’n administratief
rechtscollege in een jurisdictioneel beroep voorzien. De Minister verantwoordt zijn intentie vanuit de
bekommernis dat de rechtsonzekerheid omtrent de vergunbaarheid van een constructie onmiddellijk
raakt aan de eigendomsordening, en dus niet te lang mag duren. Toen was de termijn tussen een
aanvraag bij het college van burgemeester en schepenen en een einduitspraak door de minister
gemiddeld ruim twee jaar is.
Zijn ontwerp wordt in het Vlaams parlement goedgekeurd en op 20 oktober 2016 verschijnt het
Vlaamse Decreet tot aanpassing en aanvulling van het ruimtelijke plannings-, vergunningen- en
handhavingsbeleid in het Belgisch Staatsblad. Volgens artikel 36 van dit decreet zal De Raad voor
Vergunningsbetwistingen als administratief rechtscollege zich voortaan uitspreken over de beroepen
die worden ingesteld tegen (onder andere) verschillende vergunningsbeslissingen, genomen in
laatste administratieve aanleg, betreffende het afleveren of weigeren van een vergunning.
2
TE KENNEN RANDNUMMERS: !!! GROTE OEFENING OP EXAMEN !!!
Nieuwe randnummers 2019-2020; Christian Behrendt en Martin Vrancken, Beginselen van het
Belgisch staatsrecht: rnrs 585-744
OEFENING 1: Welke overheid is bevoegd? Om welke soort bevoegdheid gaat het (exclusief, parallel,
concurrerend)? Vermeld steeds de wettelijke grondslag.
1. Naar aanleiding van een stijging van het aantal ongelukken met jonge chauffeurs wordt beslist
om de rijopleiding te hervormen. Wie is bevoegd om te bepalen welke materie te kennen is voor
het theoretisch rijexamen?
art. 6, §1, XII, 6° BWHI (gedeelde exclusieve bevoegdheid), de federale overheid is bevoegd om de
kennis en vaardigheden die nodig zijn voor rijbewijzen vast te stellen.
2. Er ontstaat opschudding omtrent milieuverontreiniging veroorzaakt door een asbestfabriek. Wie
is bevoegd om na te gaan of de arbeiders van deze fabriek ook gezondheidsschade hebben
opgelopen?
Art. 6, §1, II, 3° BWHI, de arbeidsbescherming is een residuaire bevoegdheid van de federale overheid.
3. De oversubsidiëring van zonnepanelen heeft grote budgettaire gevolgen voor de overheid. Om
dit te compenseren wil men een belasting heffen op het elektriciteitsgebruik. Wie is bevoegd om
deze belasting te heffen?
Belastingen zijn integrale/eigenlijke concurrerende bevoegdheden. Art. 170, §2,2e lid Gw. De
Gewesten kunnen deze uitoefenen, indien de federale overheid nog geen regeling heeft getroffen
inzake de belastingen op elektriciteitsgebruik. De federale overheid is altijd bevoegd. (Bundesricht
brecht Landesricht).
4. Stel dat de volgende Vlaamse regering vindt dat de kinderbijslag te hoog ligt en deze bijslag wil
halveren, kan zij dat dan doen?
De gemeenschappen, art. 5, §1, IV. BWHI (exclusieve bevoegdheid) obv art. 128 Gw. Maar: stand-still
beginsel verhindert dat reeds toegekende grondrechten (die in se niet afdwingbaar zijn) niet kunnen
stopgezet/afgeschaft worden. Art. 23, 6° Gw.
5. Er wordt een nieuw type drone uitgevonden binnen de faculteit Ingenieurswetenschappen van
de KU Leuven. Welke overheid kan bepalen dat de octrooirechten op deze uitvinding zullen
toekomen aan de KU Leuven?
Een parallelle bevoegdheid, wetenschappelijk onderzoek (art. 6bis, §1 BWHI) in samenhang met de
bevoegdheid over onderwijs (art.127,§1, 2° Gw).
Of Via het intellectuele en industriële eigendom art 6, §1, VI., 4e lid, 7° BWHI.
1
, OEFENING 2:
Hanne en Kristien hebben een huisje gekocht in Zaventem, maar ondervinden de laatste tijd meer
geluidshinder van de opstijgende en dalende vliegtuigen van Brussel Nationale luchthaven. Nochtans
onderneemt de federale regering regelmatig pogingen om hierin een akkoord te bereiken: het
concentratiemodel, het luchthavenakkoord, het stappenplan, het spreidingsplan…
Hanne en Kristien zijn dan ook zeer blij met artikel 2 van het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke
Regering van 27 mei 1999 betreffende de bestrijding van de geluidshinder voortgebracht door het
luchtverkeer ter uitvoering van artikel 20 van de Ordonnantie van 17 juli 1997 betreffende
geluidshinder in een stedelijke omgeving. Hierdoor is de federale overheid gebonden om het aantal
toegelaten landingen te beperken. De federale overheid is hier niet mee gediend en meent dat het
Brussels Hoofdstedelijk Gewest ongrondwettig optreedt, daar de federale overheid bevoegd is voor
het grondgebied Brussel Nationale luchthaven.
1. Wat kan u de federale overheid adviseren?
2. Stel dat het Brussels hoofdstedelijk gewest beslist om de geluidnormen zo laag te leggen
dat geen enkele vliegmaatschappij nog over Brussel kan vliegen zonder aangeklaagd te
worden. Wat kan de federale overheid hiertegen doen wanneer zij merkt dat de uitbating
van de luchthaven op deze manier onmogelijk gemaakt wordt?
Obv art. 6, §1, II., 1° BWHI is het gewest bevoegd over de bescherming tegen geluidshinder.
Maar de federale overheid blijft bevoegd over de Luchthaven Brussel-Nationaal (art. 6, §1, X., 7°
BWHI). Het gewest mag dus zijn geluidsnormen zelf opstellen zoals hij wil, binnen de grenzen van art.
143 Gw, federale Loyauteit. Ze kunnen dus niet zo ver gaan dat geluidsnormen dermate laag zijn als
bepaald in 2.
OEFENING 3:
Toenmalig Vlaams minister Bart Tommelein van Financiën en Begroting en Ruimtelijke Ordening wou
een nieuw administratief rechtscollege oprichten zodat er bij beroepen binnen het
vergunningscontentieux sneller een beslissing kan genomen worden. Er was enkel een administratief
beroep mogelijk bij de bevoegde Vlaamse minister. Bart Tommelein wil met zo’n administratief
rechtscollege in een jurisdictioneel beroep voorzien. De Minister verantwoordt zijn intentie vanuit de
bekommernis dat de rechtsonzekerheid omtrent de vergunbaarheid van een constructie onmiddellijk
raakt aan de eigendomsordening, en dus niet te lang mag duren. Toen was de termijn tussen een
aanvraag bij het college van burgemeester en schepenen en een einduitspraak door de minister
gemiddeld ruim twee jaar is.
Zijn ontwerp wordt in het Vlaams parlement goedgekeurd en op 20 oktober 2016 verschijnt het
Vlaamse Decreet tot aanpassing en aanvulling van het ruimtelijke plannings-, vergunningen- en
handhavingsbeleid in het Belgisch Staatsblad. Volgens artikel 36 van dit decreet zal De Raad voor
Vergunningsbetwistingen als administratief rechtscollege zich voortaan uitspreken over de beroepen
die worden ingesteld tegen (onder andere) verschillende vergunningsbeslissingen, genomen in
laatste administratieve aanleg, betreffende het afleveren of weigeren van een vergunning.
2
