Samenvatting strafprocesrecht en mensenrechten

STRAFPROCESR
ECHT &
MENSENRECHTE
N
SAMENVATTING

,
,INLEIDING
 = het geheel van de al dan niet geschreven rechtsregels die in een 4-tal
procesfasen kunnen worden ondergebracht; omvat zowel de eigenlijke
procedureregels als de rechten en verplichtingen van de partijen en
organen die bij deze procesfase betrokken zijn
o Het onderzoek
 = het opsporen van misdrijven en van de vermoedelijke
daders ervan
 In het kader van een opsporingsonderzoek en in het
kader van een gerechtelijk onderzoek
o De vervolging
 = het voor de rechter brengen van de verdachten of
inverdenkinggestelden
o De berechting
 = de besluitvorming van de feitenrechter
o De strafuitvoering
 = de tenuitvoerlegging van de gebeurlijke opgelegde straffen
 Doel: ontdekken van de waarheid, alsmede het bereiken van een naar
recht en gerechtigheid verantwoorde beslissing omtrent de bevoegdheid
van de strafrechter, de ontvankelijkheid van de strafvordering en de
gegrondheid ervan (veroordeling of vrijspraak)
o Instrumentele werking
 = in een autoritair regime; de macht van de overheid treedt
op de voorgrond en individuele rechten zullen gemakkelijker
prijsgegeven worden
o Rechtsbeschermende functie
 = in een democratisch regime; de nadruk wordt gelegd op de
rechten van de enkeling, die in de strafprocedure wordt
betrokken
 Nood aan evenwicht tussen collectieve belang van
maatschappij bij doelmatige beteugeling van
misdrijven en noodzakelijke waarborgen voor individu
 België: gemengd stelsel
o Vooronderzoek:
 Schriftelijk
 Niet-tegensprekelijk
 Geheim
 Inquisitoriaal
 Grotendeels verloren
o Rechtspleging ter terechtzitting
 Mondeling
 Tegensprekelijk
 Openbaar
 Accusatorisch
 Met inquisitoriale trekken
o Cf. actieve rol rechter tijdens proces ten gronde
o Actieve of passieve betrokkenheid van de rechter vormt ander
criterium

,  Continentaal (instelling vervolgingen van ambtswege; actief)
vs Angelsaksisch (instelling strafvervolgingen kan door
burger; rechter is passieve scheidsrechter)