FORENSISCHE PSYCHIATRIE
,Samenvatting 2024-2025
Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 1: INLEIDING................................................................................................3
MEERDERE STELSELS...............................................................................................................6
MEERDERE AANPAKKEN...........................................................................................................6
MEERDERE WERKDOMEINEN....................................................................................................7
HOOFDSTUK 2: INTERNERING EN DESKUNDIGENONDERZOEK..........................8
VERSCHILLENDE DENKWIJZEN.................................................................................................8
DESKUNDIGEN ONDERZOEK VOOR INTERNERING...................................................................11
HOOFDSTUK 3: GASTCOLLEGE.....................................................................................13
MEDISCH <-> JURIDISCH.........................................................................................................15
DOELSTELLING IN FORENSISCHE PSYCHIATRIE......................................................................16
SCHADEBEPALING IN NIET – STRAFRECHTELIJKE CONTEXT:..................................................16
SCHADEBEPALING IN NIET – STRAFRECHTELIJKE CONTEXT:..................................................18
SCHADEBEPALING IN NIET – STRAFRECHTELIJKE CONTEXT:..................................................19
HOOFDSTUK 4: PSYCHOPATHOLOGIE........................................................................20
PSYCHOTISCHE STOORNISSEN.................................................................................................21
STEMMING STOORNISSEN........................................................................................................23
VERSLAVINGSSTOORNISSEN...................................................................................................25
GEDRAGSSTOORNISSEN...........................................................................................................26
TRAUMA..................................................................................................................................28
PERSOONLIJKHEIDSSTOORNISSEN...........................................................................................29
VERSTANDELIJKE BEPERKING.................................................................................................32
NEUROCOGNITIEVE STOORNISSEN..........................................................................................34
HOOFDSTUK 5: PERSONEN DIE ZEDENFEITEN HEBBEN GEPLEEGD...............35
SEKSUEEL GEWELD.................................................................................................................35
PROFIEL VAN IEMAND DIE ZEDENFEITEN PLEEGT..................................................................36
BEHANDELING VOOR PLEGERS VAN ZEDENFEITEN.................................................................38
BELGISCH BEHANDEL LANDSCHAP.........................................................................................40
HOOFDSTUK 6: VROUWEN DIE FEITEN HEBBEN GEPLEEGD..............................41
PROFIEL VAN EEN VROUW DIE FEITEN PLEEGT......................................................................42
BEHANDELING VOOR VROUWEN DIE FEITEN PLEGEN.............................................................44
BELGISCH BEHANDEL LANDSCHAP.........................................................................................45
HOOFDSTUK 7: DIVERSITEIT IN FORENSISCHE PSYCHIATRIE..........................46
CULTURELE DIVERSITEIT........................................................................................................46
LGBTQIA+ DIVERSITEIT.......................................................................................................48
DIVERSITEIT IN LEEFTIJD........................................................................................................49
HOFDSTUK 8: BEHANDELCONTEXTEN.......................................................................51
ALGEMEEN PSYCHIATRISCH LANDSCHAP...............................................................................51
FORENSISCH PSYCHIATRISCH LANDSCHAP.............................................................................53
HOOFDSTUK 9: JONGEREN ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN.............................56
DIAGNOSTIEK..........................................................................................................................58
SEO: SCHAAL VAN EMOTIONELE ONTWIKKELING................................................................59
2
Uliana Heyert
,Samenvatting 2024-2025
ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN..............................................................................................62
ADHD EN CRIMINALITEIT:.....................................................................................................64
ASD EN CRIMINALITEIT.........................................................................................................64
HOOFDSTUK 10: ETHISCHE OVERWEGINGEN.........................................................66
DEONTOLOGIE........................................................................................................................66
BEROEPSGEHEIM....................................................................................................................67
IN DE PRAKTIJK......................................................................................................................70
ARTIKELS..............................................................................................................................70
"FORENSIC MENTAL HEALTH EXPERT TESTIMONY AND JUDICIAL DECISION-MAKING: A
SYSTEMATIC LITERATURE REVIEW".......................................................................................70
"PSYCHOSIS, MANIA AND CRIMINAL RECIDIVISM: ASSOCIATIONS AND IMPLICATIONS FOR
PREVENTION".........................................................................................................................71
"SCHEMA THERAPY FOR VIOLENT PD OFFENDERS: A RANDOMIZED CLINICAL TRIAL"......71
"TRAUMA HISTORY IN A HIGH SECURE MALE FORENSIC INPATIENT POPULATION"............72
“MEN WITH SEXUAL CONVICTIONS AND DENIAL"................................................................73
"DOES SPECIALIZED PSYCHOLOGICAL TREATMENT FOR OFFENDING REDUCE RECIDIVISM?
A META-ANALYSIS EXAMINING STAFF AND PROGRAM VARIABLES AS PREDICTORS OF
TREATMENT EFFECTIVENESS" ...............................................................................................73
"GENDER-BINAIRE TRALIES: EEN KWALITATIEF-EXPLORATIEF ONDERZOEK NAAR DE
ERVARINGEN EN UITDAGINGEN VAN TRANSGENDER PERSONEN IN DETENTIE"......................74
"TAALBARRIÈRES IN DE VLAAMSE GEVANGENISSEN: 'IN DIALOOG TIJDENS DETENTIE'"......75
DE DOORSTROOM VAN GEÏNTERNEERDEN UIT DE GEVANGENIS NAAR DE ZORG...................75
SYSTEMATISCH EVIDENCEGERICHT ONDERZOEK (SEO).......................................................76
"SOMMIGE VROUWEN MET AUTISME PRESENTEREN ANDERS"...............................................77
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
3
Uliana Heyert
, Samenvatting 2024-2025
Wat is forensische psychiatrie?
“Er is geen misdrijf wanneer de beschuldigde of de beklaagde op het tijdstip van de feiten
leed aan een geestesstoornis die zijn oordeelsvermogen of de controle over zijn daden heeft
tenietgedaan, of wanneer hij gedwongen werd door een macht die hij niet heeft kunnen
weerstaan.”
- Er is al lang een nood in het rechtssysteem om te specifieren in hoeverre dat iemand
verantwoordelijk gesteld kan worden voor de feiten dat die gepleegd heeft
- Controle gaat hierbij over mensen die wel weten dat wat ze doen fout is, maar door
geestesstoornis geen controle hebben over wat ze aan het doen zijn zoals pedofilie en
verslaving
Lombroso: grondlegger criminologie, heeft veel met biologisch determinisme temaken
(profielen gezichtskenmerken over wie criminele feiten ging plegen) biologisch waardoor je
feiten ging plegen
Kraepelin: classificatie voor psychiatrische ziekten proberen opstellen, sprak als forensische
psychiatrie als aparte tak en kijken wanneer iemand niet in staat is voor de feiten die die
pleegt
Het rechtssysteem heeft 2 functies:
1) Maatschappij beschermen
2) vergelding, schade beperken en meer therapeutisch dan niet-therapeutische dingen
inzitten
Medisch VS juridisch
1. Andere cultuur
- Medische wereld = patenalistische cultuur gericht op alliantie, wat heeft
persoon nodig en hoe kunnen we die helpen
- Juridische wereld = oppositie, debateren tegen elkaar
2. Zwart/wit denken
- Rechtsysteem wil vooral ja/nee antwoorden, toerekeningsvatbaar, terwijl
casussen ingewikkeld zijn, hokjes plaatsen is zeer meilijk, maar wordt
juridisch wel gevraagd
3. Assymetrische relatie
- Rechter beslist, ook al geven psychiaters advies
4. Beroepsgeheim
- Psychiater mag niks over de zorg vertellen tegen anderen buiten het team, maar
justitie wilt op de hoogte blijven
5. Stigma
- Gevoed door slechte raportgeving vd pers bv. naamverwarringen/terminologie
over zedenfeiten over diagoses
6. Publieke opinie
7. Politieke schommelingen
8. Bescherming van de maatschappij
- Dubbele rol: wat is beste voor patient, maar ook wat is het beste voor de
maatschappij
- Risico denken
Wat doet een forensische psychiater?
4
Uliana Heyert
,Samenvatting 2024-2025
Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 1: INLEIDING................................................................................................3
MEERDERE STELSELS...............................................................................................................6
MEERDERE AANPAKKEN...........................................................................................................6
MEERDERE WERKDOMEINEN....................................................................................................7
HOOFDSTUK 2: INTERNERING EN DESKUNDIGENONDERZOEK..........................8
VERSCHILLENDE DENKWIJZEN.................................................................................................8
DESKUNDIGEN ONDERZOEK VOOR INTERNERING...................................................................11
HOOFDSTUK 3: GASTCOLLEGE.....................................................................................13
MEDISCH <-> JURIDISCH.........................................................................................................15
DOELSTELLING IN FORENSISCHE PSYCHIATRIE......................................................................16
SCHADEBEPALING IN NIET – STRAFRECHTELIJKE CONTEXT:..................................................16
SCHADEBEPALING IN NIET – STRAFRECHTELIJKE CONTEXT:..................................................18
SCHADEBEPALING IN NIET – STRAFRECHTELIJKE CONTEXT:..................................................19
HOOFDSTUK 4: PSYCHOPATHOLOGIE........................................................................20
PSYCHOTISCHE STOORNISSEN.................................................................................................21
STEMMING STOORNISSEN........................................................................................................23
VERSLAVINGSSTOORNISSEN...................................................................................................25
GEDRAGSSTOORNISSEN...........................................................................................................26
TRAUMA..................................................................................................................................28
PERSOONLIJKHEIDSSTOORNISSEN...........................................................................................29
VERSTANDELIJKE BEPERKING.................................................................................................32
NEUROCOGNITIEVE STOORNISSEN..........................................................................................34
HOOFDSTUK 5: PERSONEN DIE ZEDENFEITEN HEBBEN GEPLEEGD...............35
SEKSUEEL GEWELD.................................................................................................................35
PROFIEL VAN IEMAND DIE ZEDENFEITEN PLEEGT..................................................................36
BEHANDELING VOOR PLEGERS VAN ZEDENFEITEN.................................................................38
BELGISCH BEHANDEL LANDSCHAP.........................................................................................40
HOOFDSTUK 6: VROUWEN DIE FEITEN HEBBEN GEPLEEGD..............................41
PROFIEL VAN EEN VROUW DIE FEITEN PLEEGT......................................................................42
BEHANDELING VOOR VROUWEN DIE FEITEN PLEGEN.............................................................44
BELGISCH BEHANDEL LANDSCHAP.........................................................................................45
HOOFDSTUK 7: DIVERSITEIT IN FORENSISCHE PSYCHIATRIE..........................46
CULTURELE DIVERSITEIT........................................................................................................46
LGBTQIA+ DIVERSITEIT.......................................................................................................48
DIVERSITEIT IN LEEFTIJD........................................................................................................49
HOFDSTUK 8: BEHANDELCONTEXTEN.......................................................................51
ALGEMEEN PSYCHIATRISCH LANDSCHAP...............................................................................51
FORENSISCH PSYCHIATRISCH LANDSCHAP.............................................................................53
HOOFDSTUK 9: JONGEREN ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN.............................56
DIAGNOSTIEK..........................................................................................................................58
SEO: SCHAAL VAN EMOTIONELE ONTWIKKELING................................................................59
2
Uliana Heyert
,Samenvatting 2024-2025
ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN..............................................................................................62
ADHD EN CRIMINALITEIT:.....................................................................................................64
ASD EN CRIMINALITEIT.........................................................................................................64
HOOFDSTUK 10: ETHISCHE OVERWEGINGEN.........................................................66
DEONTOLOGIE........................................................................................................................66
BEROEPSGEHEIM....................................................................................................................67
IN DE PRAKTIJK......................................................................................................................70
ARTIKELS..............................................................................................................................70
"FORENSIC MENTAL HEALTH EXPERT TESTIMONY AND JUDICIAL DECISION-MAKING: A
SYSTEMATIC LITERATURE REVIEW".......................................................................................70
"PSYCHOSIS, MANIA AND CRIMINAL RECIDIVISM: ASSOCIATIONS AND IMPLICATIONS FOR
PREVENTION".........................................................................................................................71
"SCHEMA THERAPY FOR VIOLENT PD OFFENDERS: A RANDOMIZED CLINICAL TRIAL"......71
"TRAUMA HISTORY IN A HIGH SECURE MALE FORENSIC INPATIENT POPULATION"............72
“MEN WITH SEXUAL CONVICTIONS AND DENIAL"................................................................73
"DOES SPECIALIZED PSYCHOLOGICAL TREATMENT FOR OFFENDING REDUCE RECIDIVISM?
A META-ANALYSIS EXAMINING STAFF AND PROGRAM VARIABLES AS PREDICTORS OF
TREATMENT EFFECTIVENESS" ...............................................................................................73
"GENDER-BINAIRE TRALIES: EEN KWALITATIEF-EXPLORATIEF ONDERZOEK NAAR DE
ERVARINGEN EN UITDAGINGEN VAN TRANSGENDER PERSONEN IN DETENTIE"......................74
"TAALBARRIÈRES IN DE VLAAMSE GEVANGENISSEN: 'IN DIALOOG TIJDENS DETENTIE'"......75
DE DOORSTROOM VAN GEÏNTERNEERDEN UIT DE GEVANGENIS NAAR DE ZORG...................75
SYSTEMATISCH EVIDENCEGERICHT ONDERZOEK (SEO).......................................................76
"SOMMIGE VROUWEN MET AUTISME PRESENTEREN ANDERS"...............................................77
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
3
Uliana Heyert
, Samenvatting 2024-2025
Wat is forensische psychiatrie?
“Er is geen misdrijf wanneer de beschuldigde of de beklaagde op het tijdstip van de feiten
leed aan een geestesstoornis die zijn oordeelsvermogen of de controle over zijn daden heeft
tenietgedaan, of wanneer hij gedwongen werd door een macht die hij niet heeft kunnen
weerstaan.”
- Er is al lang een nood in het rechtssysteem om te specifieren in hoeverre dat iemand
verantwoordelijk gesteld kan worden voor de feiten dat die gepleegd heeft
- Controle gaat hierbij over mensen die wel weten dat wat ze doen fout is, maar door
geestesstoornis geen controle hebben over wat ze aan het doen zijn zoals pedofilie en
verslaving
Lombroso: grondlegger criminologie, heeft veel met biologisch determinisme temaken
(profielen gezichtskenmerken over wie criminele feiten ging plegen) biologisch waardoor je
feiten ging plegen
Kraepelin: classificatie voor psychiatrische ziekten proberen opstellen, sprak als forensische
psychiatrie als aparte tak en kijken wanneer iemand niet in staat is voor de feiten die die
pleegt
Het rechtssysteem heeft 2 functies:
1) Maatschappij beschermen
2) vergelding, schade beperken en meer therapeutisch dan niet-therapeutische dingen
inzitten
Medisch VS juridisch
1. Andere cultuur
- Medische wereld = patenalistische cultuur gericht op alliantie, wat heeft
persoon nodig en hoe kunnen we die helpen
- Juridische wereld = oppositie, debateren tegen elkaar
2. Zwart/wit denken
- Rechtsysteem wil vooral ja/nee antwoorden, toerekeningsvatbaar, terwijl
casussen ingewikkeld zijn, hokjes plaatsen is zeer meilijk, maar wordt
juridisch wel gevraagd
3. Assymetrische relatie
- Rechter beslist, ook al geven psychiaters advies
4. Beroepsgeheim
- Psychiater mag niks over de zorg vertellen tegen anderen buiten het team, maar
justitie wilt op de hoogte blijven
5. Stigma
- Gevoed door slechte raportgeving vd pers bv. naamverwarringen/terminologie
over zedenfeiten over diagoses
6. Publieke opinie
7. Politieke schommelingen
8. Bescherming van de maatschappij
- Dubbele rol: wat is beste voor patient, maar ook wat is het beste voor de
maatschappij
- Risico denken
Wat doet een forensische psychiater?
4
Uliana Heyert
