MODULE 2: INDELING VAN HET RECHT
ALGEMEEN
Indeling vanuit de functie van de rechtstak
• Publiekrecht
= regelt de verhouding tussen de burger en de overheid
o Algemeen belang
o Ongelijkheid
§ Het bestuur en de burger staan niet in dezelfde positie
§ Vb. Het OM heeft een bevoorrechte situatie
o De regels van het publiekrecht zijn van openbare orde, dwingend recht
§ Vb. je mag niet stelen
• Privaatrecht
= regelt de verhouding tussen burgers onderling met als doel de private belangen van het individu te
regelen
o Particulier belang
o Gelijkheid
§ Juridisch zijn de burgers gelijk, in de praktijk is dat niet altijd zo
§ Vb. bedrijf vs. individu
o De regels van het privaatrecht dienen als leidraad, aanvullend recht
§ Vb. je mag kiezen aan wie je iets huurt, hoelang, …
Vervaging van de grenzen
• Soms is er geen scherpe grens
o Vb. gerechtelijk privaatrecht
• Vervaging door toenemende rol van de overheid, 2 manieren
o Procedures van het publiekrecht gebruiken in het privaatrecht
§ Vb. openbaarheid in ondernemingsrecht/financieel recht
o Gebruik privaatrechtelijke technieken voor algemeen belang
§ Privatisering, autonome overheidsbedrijven
§ Vb. NMBS, Post
Belang van de indeling
• De indeling zorgt ervoor dat men weet of een regel al dan niet een dwingend karakter heeft
o Bepaalde principes gelden alleen in een bepaalde rechtstak
• Zorgt voor kenmerken en begrippen eigen aan de rechtstak
o Vb. de term “woning” in het strafrecht ≠ in het burgerlijk recht
PUBLIEKRECHT
Staatsrecht of grondwettelijk recht
= het geheel van rechtsregels met betrekking tot de inrichting, de bevoegdheid, de werking en de onderlinge
verhouding van de organisatie van de staat evenals de fundamentele rechten en vrijheden van de burger
Bestuursrecht of administratief recht
= het geheel van rechtsregels over de organisatie, de bevoegdheid en de werking van de organen van het
staatsapparaat noch tot de wetgevende, noch tot de rechterlijke macht behoren. Uitvoerende macht,
administratieve overheden
Strafrecht
ALGEMEEN
Indeling vanuit de functie van de rechtstak
• Publiekrecht
= regelt de verhouding tussen de burger en de overheid
o Algemeen belang
o Ongelijkheid
§ Het bestuur en de burger staan niet in dezelfde positie
§ Vb. Het OM heeft een bevoorrechte situatie
o De regels van het publiekrecht zijn van openbare orde, dwingend recht
§ Vb. je mag niet stelen
• Privaatrecht
= regelt de verhouding tussen burgers onderling met als doel de private belangen van het individu te
regelen
o Particulier belang
o Gelijkheid
§ Juridisch zijn de burgers gelijk, in de praktijk is dat niet altijd zo
§ Vb. bedrijf vs. individu
o De regels van het privaatrecht dienen als leidraad, aanvullend recht
§ Vb. je mag kiezen aan wie je iets huurt, hoelang, …
Vervaging van de grenzen
• Soms is er geen scherpe grens
o Vb. gerechtelijk privaatrecht
• Vervaging door toenemende rol van de overheid, 2 manieren
o Procedures van het publiekrecht gebruiken in het privaatrecht
§ Vb. openbaarheid in ondernemingsrecht/financieel recht
o Gebruik privaatrechtelijke technieken voor algemeen belang
§ Privatisering, autonome overheidsbedrijven
§ Vb. NMBS, Post
Belang van de indeling
• De indeling zorgt ervoor dat men weet of een regel al dan niet een dwingend karakter heeft
o Bepaalde principes gelden alleen in een bepaalde rechtstak
• Zorgt voor kenmerken en begrippen eigen aan de rechtstak
o Vb. de term “woning” in het strafrecht ≠ in het burgerlijk recht
PUBLIEKRECHT
Staatsrecht of grondwettelijk recht
= het geheel van rechtsregels met betrekking tot de inrichting, de bevoegdheid, de werking en de onderlinge
verhouding van de organisatie van de staat evenals de fundamentele rechten en vrijheden van de burger
Bestuursrecht of administratief recht
= het geheel van rechtsregels over de organisatie, de bevoegdheid en de werking van de organen van het
staatsapparaat noch tot de wetgevende, noch tot de rechterlijke macht behoren. Uitvoerende macht,
administratieve overheden
Strafrecht
