Psychologie
Module A / Module B
Professor: Gina Rossi
Handboek: Psychology, core concepts
Semester 2, Bachelor 1, Criminologische Wetenschappen, Faculteit Rechten en Criminologie
Aantal studiepunten: 6
1
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave p. 3
Module A
Hoofdstuk 1 Geest, gedrag en psychologie als wetenschap p. 4
Hoofdstuk 2 Biopsychologie, neurowetenschap en de menselijke natuur p. 7
Hoofdstuk 3 Leren en de menselijke natuur p. 14
Hoofdstuk 4 Geheugen p. 20
Hoofdstuk 5 Bijdrage van de psychologie aan de rechtspraak: een introductie p. 25
Hoofdstuk 6 Psychologische ontwikkeling p. 26
Hoofdstuk 7 Sensatie en perceptie (gewaarwording en waarneming p. 32
Hoofdstuk 8 Vormen van bewustzijn p. 36
Hoofdstuk 9 Persoonlijkheid p. 39
Hoofdstuk 10 Psychische stoornissen p. 43
Hoofdstuk 11 Therapieën voor psychische stoornissen p. 46
Module B
Hoofdstuk 12 Emoties p. 49
Hoofdstuk 13 Sociale Psychologie p. 51
Hoofdstuk 14 Agressie p. 55
Hoofdstuk 15 Rechtspsychologie p. 62
2
, Geest, gedrag en psychologie als wetenschap
Wat is psychologie en wat is het niet ?
Wat is psychologie? Psychologie komt van het Griekse ‘psyche’ wat geest betekent, en -ologie, wat
wilt zeggen ‘een studie gebied’. Je kan dus stellen dat de letterlijke betekenis de studie van de geest
is. De psychologie omvat zowel de interne mentale processen als de externe observeerbare
gedragingen. Ook kan men zeggen dat de psychologie gebaseerd is op objectieve en testbare
wetenschappelijke evidentie.
Maar wat is psychologie dan niet? Psychologie is niet het zuiver speculeren over de menselijke aard,
en het is geen samenraapsel van volkswijsheid over mensen waarvan ‘iedereen’ weet dat het waar is.
Psychologie betwist ongegronde beweringen uit de wereld van de pseudowetenschappen. Onder
pseudowetenschappen verstaan we elke poging om fenomenen in de fysieke wereld te verklaren
zonder gebruik te maken van empirische observaties of een andere wetenschappelijke methode. Deze
wetenschappelijke methodes kunnen zijn: astrologie, grafologie, toekomst voorspellen … .
Wetenschap is niet overal geschikt voor. Voorbeelden hiervan zijn onder andere het beantwoorden
van vragen die men niet kan onderwerpen aan een objectieve, empirische observatie zoals ethiek,
moraliteit, religieuze overtuigingen en voorkeuren (muziekgenre, kledingstijl …).
De vraag blijft altijd, wat doen psychologen? Wel, de psychologie is een breed domein met veel
specialisaties, onderverdeeld in drie grote categorieën: experimentele psychologie, psychologie in
het onderwijs en toegepaste psychologie. De experimentele psychologen voeren het meeste
onderzoek op het brede terrein van de psychologie uit. Zij werken vooral in privébedrijven of voor de
overheid. Men stelt een overlapping vast tussen experimentele psychologen en de psychologie in
het onderwijs, dit doordat experimentele psychologen ook vaak les geven aan universiteiten of hoge
scholen. De toegepaste psychologen gebruiken de kennis die door de experimentele psychologen is
vergaard om problemen van mensen op te lossen. Dit gebeurd op verschillende niveaus:
- Arbeid/organisatie: arbeidsmoraal verbeteren
- Ergonomie: gebruiksvriendelijkheid
- Revalidatie: psychische/lichamelijke problemen helpen verbeteren
- Sport: atleten helpen hun prestatie te verhogen
- School: lesgeven, leer- en gedragsproblemen opvolgen
- Counseling: psychotherapeuten (minder lange behandeling)
- Klinisch: specialisatie in geestesgestoordheid
Het is belangrijk dat we een onderscheid maken tussen psychologen en psychiaters! De psychologie
heeft een zeer breed studiegebeid en heeft een master in de psychologie terwijl de psychiatrie een
medische specialisatie is. Men moet dus eerst een basisopleiding arts volgen om vervolgens zich te
specialiseren in de behandeling van mentale en gedragsproblemen. Een ander groot verschil is dat
psychiaters in tegenstelling tot psychologen WEL medicatie mogen voorschrijven, voor psychologen
is dit uitgesloten.
Hoe vergaren psychologen nieuwe kennis ?
Psychologen gebruiken, net zoals onderzoekers in alle andere wetenschappen, de wetenschappelijke
methode die hun ideeën toetst. We hebben het hier over empirisch onderzoek. Empirisch onderzoek
3
Module A / Module B
Professor: Gina Rossi
Handboek: Psychology, core concepts
Semester 2, Bachelor 1, Criminologische Wetenschappen, Faculteit Rechten en Criminologie
Aantal studiepunten: 6
1
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave p. 3
Module A
Hoofdstuk 1 Geest, gedrag en psychologie als wetenschap p. 4
Hoofdstuk 2 Biopsychologie, neurowetenschap en de menselijke natuur p. 7
Hoofdstuk 3 Leren en de menselijke natuur p. 14
Hoofdstuk 4 Geheugen p. 20
Hoofdstuk 5 Bijdrage van de psychologie aan de rechtspraak: een introductie p. 25
Hoofdstuk 6 Psychologische ontwikkeling p. 26
Hoofdstuk 7 Sensatie en perceptie (gewaarwording en waarneming p. 32
Hoofdstuk 8 Vormen van bewustzijn p. 36
Hoofdstuk 9 Persoonlijkheid p. 39
Hoofdstuk 10 Psychische stoornissen p. 43
Hoofdstuk 11 Therapieën voor psychische stoornissen p. 46
Module B
Hoofdstuk 12 Emoties p. 49
Hoofdstuk 13 Sociale Psychologie p. 51
Hoofdstuk 14 Agressie p. 55
Hoofdstuk 15 Rechtspsychologie p. 62
2
, Geest, gedrag en psychologie als wetenschap
Wat is psychologie en wat is het niet ?
Wat is psychologie? Psychologie komt van het Griekse ‘psyche’ wat geest betekent, en -ologie, wat
wilt zeggen ‘een studie gebied’. Je kan dus stellen dat de letterlijke betekenis de studie van de geest
is. De psychologie omvat zowel de interne mentale processen als de externe observeerbare
gedragingen. Ook kan men zeggen dat de psychologie gebaseerd is op objectieve en testbare
wetenschappelijke evidentie.
Maar wat is psychologie dan niet? Psychologie is niet het zuiver speculeren over de menselijke aard,
en het is geen samenraapsel van volkswijsheid over mensen waarvan ‘iedereen’ weet dat het waar is.
Psychologie betwist ongegronde beweringen uit de wereld van de pseudowetenschappen. Onder
pseudowetenschappen verstaan we elke poging om fenomenen in de fysieke wereld te verklaren
zonder gebruik te maken van empirische observaties of een andere wetenschappelijke methode. Deze
wetenschappelijke methodes kunnen zijn: astrologie, grafologie, toekomst voorspellen … .
Wetenschap is niet overal geschikt voor. Voorbeelden hiervan zijn onder andere het beantwoorden
van vragen die men niet kan onderwerpen aan een objectieve, empirische observatie zoals ethiek,
moraliteit, religieuze overtuigingen en voorkeuren (muziekgenre, kledingstijl …).
De vraag blijft altijd, wat doen psychologen? Wel, de psychologie is een breed domein met veel
specialisaties, onderverdeeld in drie grote categorieën: experimentele psychologie, psychologie in
het onderwijs en toegepaste psychologie. De experimentele psychologen voeren het meeste
onderzoek op het brede terrein van de psychologie uit. Zij werken vooral in privébedrijven of voor de
overheid. Men stelt een overlapping vast tussen experimentele psychologen en de psychologie in
het onderwijs, dit doordat experimentele psychologen ook vaak les geven aan universiteiten of hoge
scholen. De toegepaste psychologen gebruiken de kennis die door de experimentele psychologen is
vergaard om problemen van mensen op te lossen. Dit gebeurd op verschillende niveaus:
- Arbeid/organisatie: arbeidsmoraal verbeteren
- Ergonomie: gebruiksvriendelijkheid
- Revalidatie: psychische/lichamelijke problemen helpen verbeteren
- Sport: atleten helpen hun prestatie te verhogen
- School: lesgeven, leer- en gedragsproblemen opvolgen
- Counseling: psychotherapeuten (minder lange behandeling)
- Klinisch: specialisatie in geestesgestoordheid
Het is belangrijk dat we een onderscheid maken tussen psychologen en psychiaters! De psychologie
heeft een zeer breed studiegebeid en heeft een master in de psychologie terwijl de psychiatrie een
medische specialisatie is. Men moet dus eerst een basisopleiding arts volgen om vervolgens zich te
specialiseren in de behandeling van mentale en gedragsproblemen. Een ander groot verschil is dat
psychiaters in tegenstelling tot psychologen WEL medicatie mogen voorschrijven, voor psychologen
is dit uitgesloten.
Hoe vergaren psychologen nieuwe kennis ?
Psychologen gebruiken, net zoals onderzoekers in alle andere wetenschappen, de wetenschappelijke
methode die hun ideeën toetst. We hebben het hier over empirisch onderzoek. Empirisch onderzoek
3
