Extra aanvulling Samenvatting Forensische Psychiatrie

BEHANDELING

Juridische stelstel met factor behandeling in forensische psychiatrie:

1. Probatie = straf deels niet uitvoeren in gevangenis mits naleven van voorwaarden (vb. voorwaarde:
een behandeling).

2. VOV = vrijheid onder voorwaarden. Voorhechtenis wordt stopgezet, mits minstens 3 maanden
voorwaarden na te leven.

3. VI = voorwaardelijke invrijheidsstelling. Persoon mag voorwaardelijk vrij vóór einde van uitgezeten
straf (vb. voorwaarde: een behandeling).

4. VOP = vrij op proef. Geïnterneerden onder die stelsel buiten de gevangenis behandeld worden, mits
opname in psychiatrische dienst / ambulant.

5. MOF-ers of POS-ers = minderjarigen met een als Misdrijf Omschreven Feit of een Problematische
Opvoedings Situatie).

6. Gedwongen opname = niet strafrechtelijk.

7. Artikel 9 bis: probatie voor seksuele delinquenten. Verplicht om deskundig psychiatrisch onderzoek
ondergaan vooraleer uitspraak in de zaak. Vooral personen in bezit van kinderporno.


Werkdomeinen binnen forensische psychiatrie:

1. behandelingen binnen & buiten gevangenis:

 High Security instellingen: Forensische klinieken voor geïnterneerden
 Medium Security eenheden of FPE = forensische psychiatrische eenheden
o FPE afkomstig van SGA-afdelingen = ‘sterk gedragsgestoorde en agressieve’
patiëntenafdelingen
 ‘super-gesloten’ psychiatrische afdelingen voor gevaarlijke personen.
 Ambulate begeleidingscentra of gewone psychiatrische opname afdelingen = Low Security



In Nederland:

1. Afdelingen in gevangenis (iedereen in penitentiaire context door uitspraak van rechtbank)

 FOBA = Forensische Observatie- en Behandelings Afdeling
o Psychiatrische diagnose onduidelijk + hoge gevaar inschatting.
o Amsterdam: torengebouw, bestaande uit meerdere verdiepingen
 hoe hoger de persoon zit, hoe gevaarlijker de persoon wordt geacht.
o High Security Afdelingen

 Intensieve Behandeling (IBA)
o Verspreid over enekel gevangenissen
o Mensen zaten voordien in FOBA die nog niet klaar zijn voor klassieke gevangenis
o Vergelijk met gesloten afdeling psychiatrie binnen penitentaire context

,  Bijzondere Zorgafdeling
o Gedetineerden die psychiatrische begeleiding nodig hebben
o Vergelijk met PAAZ in de gevangenis

2. Instellingen/afdelingen voor personen met een door de rechtbank verplichte behandeling:

 TBS-kliniek
o Zwaartste beveiligde klinieken
o Mensen die door justitie ‘gestoord’ verklaard
 20% ontoerekeningsvatbaar & 80% toerekeningsvatbaar = straf v 5 jaar (4 jaar
gevangenisstraf + 1 jaar verplichte behandeling)
 België: geen gradaties
 Nederland: volledig toerekeningsvatbaar > licht verminderd > verminderd >
sterk verminderd > ontoerekenigsvatbaar

 Forensisch Psychiatrische Kliniek (FPK)
o Volledig psychiatrisch ziekenhuis
o Voor justitieel cliënteel

 Forensische Psychiatische Afdeling (FPA)
o Afdeling in algemeen psychiatrisch ziekenhuis
o Specifiek voor justitieel cliënteel

 Forensisch Psychiatrische Polikliniek (FPP)
o Poliklinische behandeling voor justitieel cliënteel

, VAILLANT: DEFENSIEMECHANISMEN
VERDELING PROF VERDELING HANDBOEK
Psychotische defensie Immature defensie Psychotische defensie Immature defensie
 Onkenning van de  Passieve  Ontkenning van  Passieve agressie
realiteit agressie de realiteit  Acting out
 Splitting  Acting out  Vervorming  Dissociatie
 Somatisatie (distortie)  Projectie
 Projectie  Devalutie/idealisatie/spliting
Neurotische defensie Mature defensie Neurotische defensie Mature defensie
 Isolatie  Altruïsme  Isolatie  Altruïsme
 Dissociatie  Anticipatie  Repressie  Humor
 Regressie  Humor  Somatisatie  Sublimatie
 Repressie  Sublimatie  Rationalisatie
 rationalisatie


(1) Psychotische defensie

 Ontkenning v/d realiteit
o Meest primitief, eenvoudig
o Volledig afsluiten binnen eigen denken
o Geen rekening houden met omgeving

 Vervorming (distortie) v/d realiteit
o Iets meer ingewikkeld, erg primitief
o Realiteit wél waarnemen
o Realiteit vervormen zodat het makkelijker hanteerbaar is

(2) Immature defensie = rol bij persoonlijkheidsstoornissen cluster B
 probleem inzake zuivere opsplitsing tussen individu & buitenwereld.

 Passieve agressie
o Veel kwadheid in zich, maar niet openlijk durven uiten
o Via onderhuidse manier andere persoon beïnvloeden
o Voorbeeld: ambtenaren zitten in hiërarchisch systeem waarin openlijk reageren niet
lukt  regels zeer strikt volgen waardoor syteem manl loopt.

 Acting out
o Interne agressie gericht naar buiten
o Andere persoon wegjagen, afschrikken …  zo de overhand houden van situatie

 Dissociatie
o Van volledig normaal defensiemechanisme tot een dissociatieve stoornis
o Voorbeeld: met de wagen zich verplaatsen via een gekend traject, dan zijn er
bepaalde stukken in traject die men nadien niet meer kan voorstellen

,  Niveau dat automatisch gaat handelen maar toch reageren op de
gebeurtenissen in de omgeving
 Niveau waarbij men bewust mentaal bezig is met iets.

 Projectie
o Geen blijf met eigen gevoelens
o Gevoelens niet al ‘eigen’ ervaren
o Gevoelens verklaren door deze te projecteren (toeschrijven) op iemand aanders
o Voorbeeld: andere persoon verwijten die die kwaad is terwijl het strikt genomenom
eigen gevoelens gaat

 Devaluatie/idealisatie/splitting
o Complexiteit v omgeving vereenvoudigen door ‘de andere is ofwel goed, ofwel slecht’
o Vereenvoudiging v werkelijkheid: ingewikkeld dat die positieve én negatieve reactie
van eenzelfde persoon komen
o Splijting = mensen opdelen in goede en slechte mensen
o Alleen goede / slechte kenmerken aan iemand toeschrijven

(3) Neurotische defensie = problemen inzake het omgaan met eigen innerlijke gevoelens
 onvoloende controle over gevoelens: niet toeschrijven aan andere mensen én niet op correctie
manier mee omgaan.

 Isolatie
o Gevoelens volledig afsluiten om deze niet meer te voelen
o Niet beseffen dat gevoelens aanwezig zijn

 Repressie
o Vervelend gevoel wegduwen
o Besef dat gevoelens nog op achtergrond zijn

 Somatisatie
o Onaangenaam gevoel waar men geen vat op heeft
o Gevoel omzetten naar iets anders
o Voorbeeld: negatieve gevoelens omzetten in lichamelijke klachten: maagzweer …

 Rationalisatie
o Gevoelsens op verstandelijke manier proberen verklaren  verklaring is niet correct
o Uitleg aan geven zodat men denkt dat er controle over is (= schijncontrole)
o Voorbeeld: maagpijn door ‘iets verkeerd te eten’ terwijl het door stress ontstaat

(4) Mature defensie

 Altruïsme
o Dingen doen om andere te helpen  negatieve gevoelens ombuigen tot positieve

 Humor
o Zwarte humor: ellende omzetten tot iets positief door te reageren met humor

 Sublimatie