Politiestudies
1.Het politiemandaat, de politierol, dilemma’s, mythes en strategieën
- Franse revolutie = moment verlichting ingang in maatschappij.
o Vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid
- Streven naar maatschappij waar individuen gelijken zijn
o Individualiteit leidt tot conflicten
- Iemand moet orde creëren in chaos/conflicten → politie
o Politie moet kunnen omgaan met conflicten
1.Rol politie
- Orde of vrijheid? (vb. toestaan betoging)
- Handhaven, straffen, bemiddelen? (vb. ga je PV geven?, waarschuwing geven?)
- Beschermer of hoeder van mensenrechten?: andere te beschermen, soms mensenrechten
schenden (vb. arresteren)
- Dwang of overtuiging?: iemand dwingen of overtuigen
- Geweld of geweldloos? Gewapend of ongewapend?
➔ Politie moet deze keuzes in mum van tijd nemen
- Covid-19: politie moet de maatregelen handhaven
o Dilemma: hoe ga ik daarmee om?
2.Het mandaat van de politie
- Politie moet de capaciteit hebben om daarmee goed te kunnen omgaan
- Verschillende jobs (vb. snelle respons team, wijkagent,…)
- Graden politie:
o Politieambtenaren
1. Agent AG → 3m
2. Inspecteur INP → 1,5j politieopleiding
3. Hoofdinspecteur HP → na 6j: sociale promotieproef (middenkader)
4. Commissaris CP → na 5j: sociale promotieproef (officier)
5. Hoofdcommissaris HCP → na 5j: sociale promotieproef (officier)
o Eerst graad hoofdcommissaris, vooraleer functie korpschef
o Iedere politieagent heeft bepaalde graad → zien aan de sterretjes/kronen
- Opdracht bestuurlijke politie = alles in verband met openbare orde (vb. geluidsoverlast)
o Niet gecontroleerd, toezicht overheid
o Operatie nachtwacht = drugsproblematiek bestrijden. (vb. identiteitscontrole)
- Opdracht gerechtelijke politie = criminele daden. (vb. opsporing, drugs)
o Gecontroleerd door justitie/parket
Juridische mandaat
- Wet op het politieambt WPA 5 augustus 1992 = wanneer mag arresteren, controleren,…
o Politie handhaaft de openbare orde, gezondheid en leefbaarheid
o Politie spoort misdrijven op en onderzoekt ze
- Artikel 1 WPA: bij het vervullen van hun opdrachten, waken de politiediensten over de naleving en
bijdrage tot bescherming van individuele rechten en vrijheden
- Enge definitie: vertrekt vanuit idee dat iedereen dezelfde visie heeft op orde
1
, 3.Politiefunctie
- Politiefunctie = functionaliteit, met als doel orde in de chaos te krijgen en criminaliteit te
bestrijden.
- Politie als instituut: sociale institutie = kan/mag geweld gebruiken.
- Altijd kijken naar context, mensen met wie je te maken krijgt en de gevoeligheid
- Andere instanties met politiefunctie in België:
o Leger = verantwoordelijk voor externe veiligheid/buitenland.
▪ Aanwezig op straat en brengen ook orde in de chaos
o Security = toezichthouder publieke ruimte.
o Douane = politiebevoegdheid in bepaalde omstandigheden.
4.Politierol in de samenleving Bittner
- Samenleving: heel complex
- Verschillende niveaus in maatschappij → politie moet daar rekening mee houden
- Burger:
o Onder burgers verschillende meningen/visies over politie
o Microniveau: bepaalde verwachting tegenover wijkagent
o Mesoniveau: bepaalde verwachting tegenover zijn korps
o Macroniveau: bepaalde verwachting tegenover sociale functie politie
- Overheid/politiek:
o Microniveau: burgermeesters hebben andere verwachtingen van politie
o Mesoniveau: procureur en andere overheden
o Macroniveau: internationaal (vb. vergelijkingen)
- Politie:
o Microniveau: bepaald idee over hoe job uitoefent op straat
o Mesoniveau: bepaald idee over hoe organisatie naar buiten komt
o Macroniveau: internationaal (vb. bachelor voor politiemensen)
- Voldoen aan verwachtingen van de samenleving → legitimiteit van de politie:
o Dominante verwachtingen → verwachtingen van minderheden:
▪ Moeten we naar iedereen luisteren of alleen naar de meerderheid
o Politie gaat om met urgente situaties (24/24-7/7)
o Enige die geweld mag gebruiken, maar geweld disproportioneel daalt legitimiteit
- Kenmerkend voor politierol:
o Urgentie (24/24-7/7)
o Peacekeepers = mensen die vrede bewaren.
o Legaal geweldsmandaat:
▪ Geweld buiten proportie, gebrek aan vertrouwen door burger
▪ Excessief gebruik → daling legitimiteit, vloeit voort uit functie politie
- Rol politie in maatschappij: vredebewaarders en geweld gebruiken laatste instantie
- Politie heeft ook urgentiefunctie
2
1.Het politiemandaat, de politierol, dilemma’s, mythes en strategieën
- Franse revolutie = moment verlichting ingang in maatschappij.
o Vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid
- Streven naar maatschappij waar individuen gelijken zijn
o Individualiteit leidt tot conflicten
- Iemand moet orde creëren in chaos/conflicten → politie
o Politie moet kunnen omgaan met conflicten
1.Rol politie
- Orde of vrijheid? (vb. toestaan betoging)
- Handhaven, straffen, bemiddelen? (vb. ga je PV geven?, waarschuwing geven?)
- Beschermer of hoeder van mensenrechten?: andere te beschermen, soms mensenrechten
schenden (vb. arresteren)
- Dwang of overtuiging?: iemand dwingen of overtuigen
- Geweld of geweldloos? Gewapend of ongewapend?
➔ Politie moet deze keuzes in mum van tijd nemen
- Covid-19: politie moet de maatregelen handhaven
o Dilemma: hoe ga ik daarmee om?
2.Het mandaat van de politie
- Politie moet de capaciteit hebben om daarmee goed te kunnen omgaan
- Verschillende jobs (vb. snelle respons team, wijkagent,…)
- Graden politie:
o Politieambtenaren
1. Agent AG → 3m
2. Inspecteur INP → 1,5j politieopleiding
3. Hoofdinspecteur HP → na 6j: sociale promotieproef (middenkader)
4. Commissaris CP → na 5j: sociale promotieproef (officier)
5. Hoofdcommissaris HCP → na 5j: sociale promotieproef (officier)
o Eerst graad hoofdcommissaris, vooraleer functie korpschef
o Iedere politieagent heeft bepaalde graad → zien aan de sterretjes/kronen
- Opdracht bestuurlijke politie = alles in verband met openbare orde (vb. geluidsoverlast)
o Niet gecontroleerd, toezicht overheid
o Operatie nachtwacht = drugsproblematiek bestrijden. (vb. identiteitscontrole)
- Opdracht gerechtelijke politie = criminele daden. (vb. opsporing, drugs)
o Gecontroleerd door justitie/parket
Juridische mandaat
- Wet op het politieambt WPA 5 augustus 1992 = wanneer mag arresteren, controleren,…
o Politie handhaaft de openbare orde, gezondheid en leefbaarheid
o Politie spoort misdrijven op en onderzoekt ze
- Artikel 1 WPA: bij het vervullen van hun opdrachten, waken de politiediensten over de naleving en
bijdrage tot bescherming van individuele rechten en vrijheden
- Enge definitie: vertrekt vanuit idee dat iedereen dezelfde visie heeft op orde
1
, 3.Politiefunctie
- Politiefunctie = functionaliteit, met als doel orde in de chaos te krijgen en criminaliteit te
bestrijden.
- Politie als instituut: sociale institutie = kan/mag geweld gebruiken.
- Altijd kijken naar context, mensen met wie je te maken krijgt en de gevoeligheid
- Andere instanties met politiefunctie in België:
o Leger = verantwoordelijk voor externe veiligheid/buitenland.
▪ Aanwezig op straat en brengen ook orde in de chaos
o Security = toezichthouder publieke ruimte.
o Douane = politiebevoegdheid in bepaalde omstandigheden.
4.Politierol in de samenleving Bittner
- Samenleving: heel complex
- Verschillende niveaus in maatschappij → politie moet daar rekening mee houden
- Burger:
o Onder burgers verschillende meningen/visies over politie
o Microniveau: bepaalde verwachting tegenover wijkagent
o Mesoniveau: bepaalde verwachting tegenover zijn korps
o Macroniveau: bepaalde verwachting tegenover sociale functie politie
- Overheid/politiek:
o Microniveau: burgermeesters hebben andere verwachtingen van politie
o Mesoniveau: procureur en andere overheden
o Macroniveau: internationaal (vb. vergelijkingen)
- Politie:
o Microniveau: bepaald idee over hoe job uitoefent op straat
o Mesoniveau: bepaald idee over hoe organisatie naar buiten komt
o Macroniveau: internationaal (vb. bachelor voor politiemensen)
- Voldoen aan verwachtingen van de samenleving → legitimiteit van de politie:
o Dominante verwachtingen → verwachtingen van minderheden:
▪ Moeten we naar iedereen luisteren of alleen naar de meerderheid
o Politie gaat om met urgente situaties (24/24-7/7)
o Enige die geweld mag gebruiken, maar geweld disproportioneel daalt legitimiteit
- Kenmerkend voor politierol:
o Urgentie (24/24-7/7)
o Peacekeepers = mensen die vrede bewaren.
o Legaal geweldsmandaat:
▪ Geweld buiten proportie, gebrek aan vertrouwen door burger
▪ Excessief gebruik → daling legitimiteit, vloeit voort uit functie politie
- Rol politie in maatschappij: vredebewaarders en geweld gebruiken laatste instantie
- Politie heeft ook urgentiefunctie
2
