Sociologie hoorcollege 1
De inleiding
Sociologie de studie van de sociale netwerken
Sociologen zoeken naar overeenkomsten, verschillen en samenhangen tussen sociale verschijnselen.
Sociologen proberen menselijke gedragingen te begrijpen door te kijken naar de sociale context. Wie
we zijn en hoe wij ons gedragen heeft vaak te maken met de sociale omgeving. Wie jij bent en wat je
doet is dus niet alleen een individuele keuze. Verder zijn alle mensen afhankelijk van elkaar.
Voorbeeldje: in Nederland krijgt bijna iedereen twee kinderen, in andere landen is dit weer een
ander gemiddelde, waarom?
Dus 2 uitgangspunten in de sociologie:
1. Er is een grote invloed van sociale context op de mens
2. Mensen zijn afhankelijk van elkaar
Sociologie is een wetenschap sociologen doen wetenschap naar verbanden in de samenleving, dit
zijn feiten.
Sociologie gaat over samenlevingen iedereen heeft een referentiekader en interpreteert de
resultaten van een sociologisch wetenschap anders.
- Meestal onderzoeken sociologen westerse samenlevingen
Sociologie is de studie van de sociale relaties tussen mensen, en in het bijzonder van de politieke,
culturele, religieuze en economische aspecten van menselijke samenlevingen. Daarbij staan vooral de
inrichting en veranderingen daarvan, alsmede sociale problemen centraal. Belangrijke vragen zijn
hoe sociale cohesie, sociale ongelijkheid en identiteit tot stand komen.
Hoe verklaar je iets via sociologisch oogpunt?
- Theorievorming: generaliserende uitspraken over het sociale leven worden gedaan en
worden in een systematisch verband geplaatst. Sommige uitspraken hebben op alle
samenlevingen betrekking, anderen op samenlevingen met een bepaald type enzovoort.
- Empirisch onderzoek: uit sociologische theorieën zijn niet altijd toetsbare hypotheses af te
leiden, dan kies je voor empirisch onderzoek. Empirisch onderzoek is vaak onderzoek naar
buitenwetenschappelijke vragen. Het empirisch resultaat is dan ook puur gebaseerd op
individueel wetenschappelijk onderzoek, en nooit op een uitgewerkte theoretische
onderbouwing vooraf.
- Toepassing in de ruimste zin: sociologen onderzoeken een maatschappij waar zij zelf ook
inleven, het is dus lastig om de objectiviteit te waarborgen in een onderzoek. Sociologen
dienen dus afstand te nemen van hun waarden, belangen en verwachtingen en open staan
voor ‘vijandige’ informatie (informatie die strookt met hun waarden, normen enzovoort).
Sociale problemen: hoe is een bepaald probleem op te lossen praktisch en gericht op beleid
- Dit is maatschappelijk relevant en is gericht op beleid
, Sociologische problemen: hoe zit een bepaald probleem in elkaar beschrijven, verklaren, gericht
op kennisverwerving
- Dit gaat meer over kennis vraagstukken en is het antwoord niet meteen aanwezig, dit is
vanuit de wetenschap
Bij een onderzoek kijken ze vaak naar:
- Biologische basisgegevens (man-vrouw, leeftijd)
- Demografische basisgegevens (kenmerken van de bevolking, bijvoorbeeld vergrijzing of
ontgroening)
- Geografische basisgegevens (fysieke ruimte en ligging)
Sociale psychologie kijkt via micro niveau
Sociologie kijkt vanuit macro niveau
Beide stromingen kijken naar gedrag van mensen en wat mensen tot iets leidt, maar beide op een
ander niveau.
Voorbeeldje bij een echtscheiding zal de (sociale) psycholoog eerder kijken naar individuele
karakterstrekken en een socioloog kijkt naar de frequenties, variaties en veranderingen in
echtscheidingen (dus via maatschappelijk oogpunt).
Cultuur is het aangeleerde gedragsrepertoire dat
mensen behorend tot een bepaalde groep of
samenleving gemeen hebben. Door cultuuroverdracht
continueert de samenleving, maar verandert hij ook.
Elke generatie socialiseert
Alle interacties anders.
tussen mensen
- Socialisatie
Subcultuur: een voor een bepaalde groepering
- Internalisatie
kenmerkende cultuur die een variant vormt op de
dominante cultuur.
Socialiseren gaat door middel van:
- Imitatie
- Identificatie (het kind wil zijn zoals diegene die
hij imiteert)
- Dwang (belonen en straffen)
De socialisatie wordt door de ouders als geslaagd gezien als het kind is geïnternaliseerd.
Sociaal handelen: handelen dat georiënteerd is op het gedrag van andere mensen. De grens tussen
sociaal en niet-sociaal is erg lastig, wanneer doe je iets echt alleen voor je zelf?
Relatieve autonomie: heel de samenleving beïnvloed elkaar waardoor bijvoorbeeld een
economische crisis start of een bepaald kledingstuk in de mode raakt. Dit is niet één iemand zijn
schuld. Maatschappij brengt samen sociale processen voort.
De inleiding
Sociologie de studie van de sociale netwerken
Sociologen zoeken naar overeenkomsten, verschillen en samenhangen tussen sociale verschijnselen.
Sociologen proberen menselijke gedragingen te begrijpen door te kijken naar de sociale context. Wie
we zijn en hoe wij ons gedragen heeft vaak te maken met de sociale omgeving. Wie jij bent en wat je
doet is dus niet alleen een individuele keuze. Verder zijn alle mensen afhankelijk van elkaar.
Voorbeeldje: in Nederland krijgt bijna iedereen twee kinderen, in andere landen is dit weer een
ander gemiddelde, waarom?
Dus 2 uitgangspunten in de sociologie:
1. Er is een grote invloed van sociale context op de mens
2. Mensen zijn afhankelijk van elkaar
Sociologie is een wetenschap sociologen doen wetenschap naar verbanden in de samenleving, dit
zijn feiten.
Sociologie gaat over samenlevingen iedereen heeft een referentiekader en interpreteert de
resultaten van een sociologisch wetenschap anders.
- Meestal onderzoeken sociologen westerse samenlevingen
Sociologie is de studie van de sociale relaties tussen mensen, en in het bijzonder van de politieke,
culturele, religieuze en economische aspecten van menselijke samenlevingen. Daarbij staan vooral de
inrichting en veranderingen daarvan, alsmede sociale problemen centraal. Belangrijke vragen zijn
hoe sociale cohesie, sociale ongelijkheid en identiteit tot stand komen.
Hoe verklaar je iets via sociologisch oogpunt?
- Theorievorming: generaliserende uitspraken over het sociale leven worden gedaan en
worden in een systematisch verband geplaatst. Sommige uitspraken hebben op alle
samenlevingen betrekking, anderen op samenlevingen met een bepaald type enzovoort.
- Empirisch onderzoek: uit sociologische theorieën zijn niet altijd toetsbare hypotheses af te
leiden, dan kies je voor empirisch onderzoek. Empirisch onderzoek is vaak onderzoek naar
buitenwetenschappelijke vragen. Het empirisch resultaat is dan ook puur gebaseerd op
individueel wetenschappelijk onderzoek, en nooit op een uitgewerkte theoretische
onderbouwing vooraf.
- Toepassing in de ruimste zin: sociologen onderzoeken een maatschappij waar zij zelf ook
inleven, het is dus lastig om de objectiviteit te waarborgen in een onderzoek. Sociologen
dienen dus afstand te nemen van hun waarden, belangen en verwachtingen en open staan
voor ‘vijandige’ informatie (informatie die strookt met hun waarden, normen enzovoort).
Sociale problemen: hoe is een bepaald probleem op te lossen praktisch en gericht op beleid
- Dit is maatschappelijk relevant en is gericht op beleid
, Sociologische problemen: hoe zit een bepaald probleem in elkaar beschrijven, verklaren, gericht
op kennisverwerving
- Dit gaat meer over kennis vraagstukken en is het antwoord niet meteen aanwezig, dit is
vanuit de wetenschap
Bij een onderzoek kijken ze vaak naar:
- Biologische basisgegevens (man-vrouw, leeftijd)
- Demografische basisgegevens (kenmerken van de bevolking, bijvoorbeeld vergrijzing of
ontgroening)
- Geografische basisgegevens (fysieke ruimte en ligging)
Sociale psychologie kijkt via micro niveau
Sociologie kijkt vanuit macro niveau
Beide stromingen kijken naar gedrag van mensen en wat mensen tot iets leidt, maar beide op een
ander niveau.
Voorbeeldje bij een echtscheiding zal de (sociale) psycholoog eerder kijken naar individuele
karakterstrekken en een socioloog kijkt naar de frequenties, variaties en veranderingen in
echtscheidingen (dus via maatschappelijk oogpunt).
Cultuur is het aangeleerde gedragsrepertoire dat
mensen behorend tot een bepaalde groep of
samenleving gemeen hebben. Door cultuuroverdracht
continueert de samenleving, maar verandert hij ook.
Elke generatie socialiseert
Alle interacties anders.
tussen mensen
- Socialisatie
Subcultuur: een voor een bepaalde groepering
- Internalisatie
kenmerkende cultuur die een variant vormt op de
dominante cultuur.
Socialiseren gaat door middel van:
- Imitatie
- Identificatie (het kind wil zijn zoals diegene die
hij imiteert)
- Dwang (belonen en straffen)
De socialisatie wordt door de ouders als geslaagd gezien als het kind is geïnternaliseerd.
Sociaal handelen: handelen dat georiënteerd is op het gedrag van andere mensen. De grens tussen
sociaal en niet-sociaal is erg lastig, wanneer doe je iets echt alleen voor je zelf?
Relatieve autonomie: heel de samenleving beïnvloed elkaar waardoor bijvoorbeeld een
economische crisis start of een bepaald kledingstuk in de mode raakt. Dit is niet één iemand zijn
schuld. Maatschappij brengt samen sociale processen voort.
