Kinesitherapie bij urologische en gynaecologische aandoeningen
DEEL 1: CONTINENTIE EN INCONTINENTIE
Inleiding
Bekkenbodemtraining
Belangrijke rol:
o Primaire preventie = voorkomen van het ontstaan van problemen
Risicogroepen = Zwangeren, menopauze, constipatie
(educatie, bewustwording )
o Secundaire preventie = vroegtijdige opsporing en behandeling
van beginnende klachten
Milde SI, zakking ( voorkomen van verergering,
behandelen )
o Tertiaire preventie = voorkomen van complicaties en verminderen
van de impact van bestaande aandoeningen
Operatie: relaps
Medisch: verschillende specialismen
Interdisciplinair: klein bekken kliniek voor juiste aanpak tov patiënt
o Juiste diagnose
o Beste behandeling
1. Voorkomen van bekkenbodemdisfunctie : incontinentie
Urine incontinentie = vaak voorkomenste problemen op elke leeftijd (3 tot
50%), vaker bij vrouwen (25-45%)
Incontinentiemateriaal wordt teveel gebruikt, preventief. Beter om
probleem aan te pakken en behandelen.
Schaamte over probleem:
Weinig psychosociaal probleem
Geen consultatie
Sociale isolatie
Definitie incontinentie = onvrijwillige urineverlies
Prevalentie :
Volwassen vrouwen : rond 30 jaar (zwangerschap en bevalling)
Oudere mannen: >69 jaar (prostaatkanker)
Stijgend incidentie
2. Anatomie van nieren, urethers, blaas en urethra
,Kinesitherapie bij urologische en gynaecologische aandoeningen
Vrouwelijke bekkeninhoud :
Blaas – baarmoeder – dikke darm einde
Mannelijke bekkeninhoud:
Blaas met prostaat – dikke darm einde
Hogere urinewegen
Nieren
o Filtersysteem voor afvalstoffen uit bloed
o Vocht en zoutbalans regelen
o Hormonen aanmaken – vit.D omzetten in calcitrol (voorkomt
osteoporse)
Urethers
o Transport
o Achter en onder blaas
o Gesloten tijdens contractie blaas voor voorkomen
urinestijging antirefluxmechanisme
Blaas
Functie
o Lediging om 3-5u
o Reservoir urine
o Achter os pubis, klein bekken,
onder peritoneum
o Gladde spierweefsel
o Trigonum is dorsale wand
Blaashals
o Vroeger inwendige sfincter gladde spier, uitloper van
detrusor
o 3 afzonderlijke lagen:
Middelste longitudinale laag
Middelste circulaire laag
Mictie = craniaalwaarts opgetrokken tot conisch
kanaal
o Onwillekeurig spier
,Kinesitherapie bij urologische en gynaecologische aandoeningen
o Stressgevoelig = sluiten bij adrenaline productie
o Orgasme : spant automatisch aan
Lage urinewegen
Urethra
o Myo-epitheliale buis
o Gladde spieren
o Lengte afhankelijk van geslacht
o Vrouw
Naar craniaalwaarts tussen de kleine schaamlippen
Kleine lengte
o Man
Door prostaat tot meatus
Lengte & diameter afh. genetisch
Prostaat
o Klier met sperma
o Onder blaas, voor rectum
o Groeit tijdens puberteit
o Vocht produceren
o Niet bewust
Zaadblaasjes
o Achterzijde blaas
o Tankstation voor zaadcellen
o 65% volume van sperma
Urethrawand
o Mucose en submucosa (slijmvlies)
Atrofie tijdens menopauze
Meer kans op urineverlies
Nodig voor urethrale weerstand
o Glad spierweefsel
o Adventitia
Bindweefsel lateraal en ventraal
3. Anatomie van de
bekkenbodemspieren
Kennis is noodzakelijk!
Begrenzing
Somatische bezenuwing = N.Pudendus
Bekkenbodemspieren rechtstreeks op bot
Lijn tussen tuber ischiadica : urogenitale en
anale streek
Functie:
o Steun
o Sluiting
o Seksuele functie
Spiertypes:
o Slow twitch: type 1 = rode tonische vezels
Blijvende constante elektrofysiologische activiteit
, Kinesitherapie bij urologische en gynaecologische aandoeningen
Statisch voor ondersteuning organen
Langdurige submaximale contracties
o Fast twitch: type 2 = witte fasische
Kort en krachtig
o Verhouding:
2/3 slow twitch ondersteuning organen
1/3 fast twitch bij intra-abdominale
drukverhoging, springen/hoesten
o Functie: plassen en stoelgang is er ontspanning,
ondersteuning en seksuele activiteit
Pathologie
o Urine verliezen
o Moeilijk plassen
o Stoelgangverlies
o Constipatie
o Impotentie
o Dyspareunie
o Uitzakkingen….
Optimaal functioneren
o Goede controle tussen op-en ontspanning van de spieren is
essentieel
3 lagen:
o Oppervlakkige plan:
m. sfincter ani externus
m. bulbocavernosus
m. ischiocavernosus
m. tranversus perinei superficialis
o Middenplan = diafragma urogenitale
m. sfincter urethrae externus
m. tranversus perinei profundus
o Het diepe plan = diafragma pelvis
m. levator ani
m. coccygeus
1. Spieren oppervlakige plan
M.sfincter ani externus
o Ellips rond anaalkanaal
o Vezels vooraan centrum tendineum uitlopen tot aan
staartbeentje
o Sluit en openingsfunctie
Centrum Tendineum
o Dam vd bekkenbodemspieren
Vrouw. = tss anus en vagina
M.bulbocavernosus
o Vrouw:
Li-en rechterspier
Sfinceterachtig vagina omsluit
DEEL 1: CONTINENTIE EN INCONTINENTIE
Inleiding
Bekkenbodemtraining
Belangrijke rol:
o Primaire preventie = voorkomen van het ontstaan van problemen
Risicogroepen = Zwangeren, menopauze, constipatie
(educatie, bewustwording )
o Secundaire preventie = vroegtijdige opsporing en behandeling
van beginnende klachten
Milde SI, zakking ( voorkomen van verergering,
behandelen )
o Tertiaire preventie = voorkomen van complicaties en verminderen
van de impact van bestaande aandoeningen
Operatie: relaps
Medisch: verschillende specialismen
Interdisciplinair: klein bekken kliniek voor juiste aanpak tov patiënt
o Juiste diagnose
o Beste behandeling
1. Voorkomen van bekkenbodemdisfunctie : incontinentie
Urine incontinentie = vaak voorkomenste problemen op elke leeftijd (3 tot
50%), vaker bij vrouwen (25-45%)
Incontinentiemateriaal wordt teveel gebruikt, preventief. Beter om
probleem aan te pakken en behandelen.
Schaamte over probleem:
Weinig psychosociaal probleem
Geen consultatie
Sociale isolatie
Definitie incontinentie = onvrijwillige urineverlies
Prevalentie :
Volwassen vrouwen : rond 30 jaar (zwangerschap en bevalling)
Oudere mannen: >69 jaar (prostaatkanker)
Stijgend incidentie
2. Anatomie van nieren, urethers, blaas en urethra
,Kinesitherapie bij urologische en gynaecologische aandoeningen
Vrouwelijke bekkeninhoud :
Blaas – baarmoeder – dikke darm einde
Mannelijke bekkeninhoud:
Blaas met prostaat – dikke darm einde
Hogere urinewegen
Nieren
o Filtersysteem voor afvalstoffen uit bloed
o Vocht en zoutbalans regelen
o Hormonen aanmaken – vit.D omzetten in calcitrol (voorkomt
osteoporse)
Urethers
o Transport
o Achter en onder blaas
o Gesloten tijdens contractie blaas voor voorkomen
urinestijging antirefluxmechanisme
Blaas
Functie
o Lediging om 3-5u
o Reservoir urine
o Achter os pubis, klein bekken,
onder peritoneum
o Gladde spierweefsel
o Trigonum is dorsale wand
Blaashals
o Vroeger inwendige sfincter gladde spier, uitloper van
detrusor
o 3 afzonderlijke lagen:
Middelste longitudinale laag
Middelste circulaire laag
Mictie = craniaalwaarts opgetrokken tot conisch
kanaal
o Onwillekeurig spier
,Kinesitherapie bij urologische en gynaecologische aandoeningen
o Stressgevoelig = sluiten bij adrenaline productie
o Orgasme : spant automatisch aan
Lage urinewegen
Urethra
o Myo-epitheliale buis
o Gladde spieren
o Lengte afhankelijk van geslacht
o Vrouw
Naar craniaalwaarts tussen de kleine schaamlippen
Kleine lengte
o Man
Door prostaat tot meatus
Lengte & diameter afh. genetisch
Prostaat
o Klier met sperma
o Onder blaas, voor rectum
o Groeit tijdens puberteit
o Vocht produceren
o Niet bewust
Zaadblaasjes
o Achterzijde blaas
o Tankstation voor zaadcellen
o 65% volume van sperma
Urethrawand
o Mucose en submucosa (slijmvlies)
Atrofie tijdens menopauze
Meer kans op urineverlies
Nodig voor urethrale weerstand
o Glad spierweefsel
o Adventitia
Bindweefsel lateraal en ventraal
3. Anatomie van de
bekkenbodemspieren
Kennis is noodzakelijk!
Begrenzing
Somatische bezenuwing = N.Pudendus
Bekkenbodemspieren rechtstreeks op bot
Lijn tussen tuber ischiadica : urogenitale en
anale streek
Functie:
o Steun
o Sluiting
o Seksuele functie
Spiertypes:
o Slow twitch: type 1 = rode tonische vezels
Blijvende constante elektrofysiologische activiteit
, Kinesitherapie bij urologische en gynaecologische aandoeningen
Statisch voor ondersteuning organen
Langdurige submaximale contracties
o Fast twitch: type 2 = witte fasische
Kort en krachtig
o Verhouding:
2/3 slow twitch ondersteuning organen
1/3 fast twitch bij intra-abdominale
drukverhoging, springen/hoesten
o Functie: plassen en stoelgang is er ontspanning,
ondersteuning en seksuele activiteit
Pathologie
o Urine verliezen
o Moeilijk plassen
o Stoelgangverlies
o Constipatie
o Impotentie
o Dyspareunie
o Uitzakkingen….
Optimaal functioneren
o Goede controle tussen op-en ontspanning van de spieren is
essentieel
3 lagen:
o Oppervlakkige plan:
m. sfincter ani externus
m. bulbocavernosus
m. ischiocavernosus
m. tranversus perinei superficialis
o Middenplan = diafragma urogenitale
m. sfincter urethrae externus
m. tranversus perinei profundus
o Het diepe plan = diafragma pelvis
m. levator ani
m. coccygeus
1. Spieren oppervlakige plan
M.sfincter ani externus
o Ellips rond anaalkanaal
o Vezels vooraan centrum tendineum uitlopen tot aan
staartbeentje
o Sluit en openingsfunctie
Centrum Tendineum
o Dam vd bekkenbodemspieren
Vrouw. = tss anus en vagina
M.bulbocavernosus
o Vrouw:
Li-en rechterspier
Sfinceterachtig vagina omsluit