OP – deel 6 – de volwassenheid
De volwassenheid = de langste periode (ca 40 jaar)
Maatschappelijk ten volle actief:
Start (20-25j): eigen plaats in de samenleving
Einde (>65j): posities en verantwoordelijkheden vallen weg
Volwassenen zijn de minst onderzochte leeftijdscategorie.
Geen statische periode:
biologische veranderingen
veranderende rollen
maatschappelijk evoluties (‘emerging adulthood’)
Evoluties zijn minder leeftijdsgebonden en er is een grote diversiteit in keuzes.
De lichamelijke ontwikkeling in de volwassenheid
Lichamelijke veranderingen
Zintuigen: geleidelijke achteruitgang van gehoor en zicht
Motoriek
Evolutie = minder eenduidig, afhankelijk van onderhouden conditie
Afhankelijk van soort discipline
Piekleeftijd: krachtinspanningen (vooraan 20) vs. uithouding (achteraan 20)
Snelheid prestatievermindering: zwemmen latere prestatievermindering dan langeafstandslopen
Vitale organen
Hart en longen doen het goed bij normale inspanningen wel problemen bij: buitengewone
inspanningen >50j (hart niet in staat maximale bloedcirculatie + minder longvolume) of erfelijke
gevoeligheid en ongezond leven.
Uitzicht van het lichaam
Grijze haren (>35j) + dunner worden vh haar (vooral ♂)
Dunnere huid en rimpeltjes (huidveroudering)
Ouderdomsvlekken op de huid (hand) (>50j)
2
, Vermindering vd spiermassa
Verhoogde vetconcentraties (romp)
De overgangsjaren
Vrouwen
Climacterium = periode v 5 jaar voor en na de menopauze Start tussen 45 en 50 jaar
Traditioneel enkel bij vrouwen
Drastische afname vd hormoonproductie vruchtbaarheid
ten einde
Mannen
Climacterium virile 20 jaar: hoogtepunt mannelijk hormoon
Langer vruchtbaar: vanaf 40j geleidelijke daling
Hoogtepunt bij mannen ligt vroeger, maar ze zijn langer
vruchtbaar. Het hoogtepunt bij vrouwen ligt later, maar zij zijn
minder lang vruchtbaar
Fases van de menopauze
PREMENOPAUZE + POSTMENOPAUZE + PERIMENOPAUZE
PREMENOPAUZE MENOPAUZE POSTMENOPAUZE
ca 5 jaar voor menopauze Tijdstip v laatste ca 5 jaar na menopauze
menstruatie
Productie oestrogeen Volledig jaar productie eierstokhormonen dooft uit
Begin van opvliegers en Gemiddeld rond ± 51 jaar, overgangsklachten verdwijnen
eventuele andere maar grote variatie geleidelijk
overgangsproblemen
Huid wordt dunner en droger
(invloed op slijmvliezen)
Symptomen van de menopauze
Verzakkingen v inwendige organen
Opvliegers of vapeurs: plots gevoel van intense warmte
Urine-incontinentie
gepaard met roodheid, zweten en hartkloppingen.
Nachtzweten: opvliegers die ’s nachts voorkomen Beginnende botontkalking en
Slapeloosheid en vermoeidheid verschralen van huid en slijmvliezen
Gewrichtspijnen / stijfheid
Verminderd libido, pijnlijke betrekkingen, vaginale droogte, frequentere urineweginfecties
Gemoedsstoornissen: droefheid, prikkelbaar, depressief, angst, concentratiestoornissen, …
Hoofdpijn
Menstruatiestoornissen: kortere / langere cyclus, hevigere / lichtere bloedingen, onregelmatiger,
afwezigheid v menstruatie,…
Effect op bloedsuikerspiegel, cholesterol en bloeddruk met gevolg: hoger risico op hart- en
vaatziekten
Wat zijn vapeurs / warmteopwellingen?
2
De volwassenheid = de langste periode (ca 40 jaar)
Maatschappelijk ten volle actief:
Start (20-25j): eigen plaats in de samenleving
Einde (>65j): posities en verantwoordelijkheden vallen weg
Volwassenen zijn de minst onderzochte leeftijdscategorie.
Geen statische periode:
biologische veranderingen
veranderende rollen
maatschappelijk evoluties (‘emerging adulthood’)
Evoluties zijn minder leeftijdsgebonden en er is een grote diversiteit in keuzes.
De lichamelijke ontwikkeling in de volwassenheid
Lichamelijke veranderingen
Zintuigen: geleidelijke achteruitgang van gehoor en zicht
Motoriek
Evolutie = minder eenduidig, afhankelijk van onderhouden conditie
Afhankelijk van soort discipline
Piekleeftijd: krachtinspanningen (vooraan 20) vs. uithouding (achteraan 20)
Snelheid prestatievermindering: zwemmen latere prestatievermindering dan langeafstandslopen
Vitale organen
Hart en longen doen het goed bij normale inspanningen wel problemen bij: buitengewone
inspanningen >50j (hart niet in staat maximale bloedcirculatie + minder longvolume) of erfelijke
gevoeligheid en ongezond leven.
Uitzicht van het lichaam
Grijze haren (>35j) + dunner worden vh haar (vooral ♂)
Dunnere huid en rimpeltjes (huidveroudering)
Ouderdomsvlekken op de huid (hand) (>50j)
2
, Vermindering vd spiermassa
Verhoogde vetconcentraties (romp)
De overgangsjaren
Vrouwen
Climacterium = periode v 5 jaar voor en na de menopauze Start tussen 45 en 50 jaar
Traditioneel enkel bij vrouwen
Drastische afname vd hormoonproductie vruchtbaarheid
ten einde
Mannen
Climacterium virile 20 jaar: hoogtepunt mannelijk hormoon
Langer vruchtbaar: vanaf 40j geleidelijke daling
Hoogtepunt bij mannen ligt vroeger, maar ze zijn langer
vruchtbaar. Het hoogtepunt bij vrouwen ligt later, maar zij zijn
minder lang vruchtbaar
Fases van de menopauze
PREMENOPAUZE + POSTMENOPAUZE + PERIMENOPAUZE
PREMENOPAUZE MENOPAUZE POSTMENOPAUZE
ca 5 jaar voor menopauze Tijdstip v laatste ca 5 jaar na menopauze
menstruatie
Productie oestrogeen Volledig jaar productie eierstokhormonen dooft uit
Begin van opvliegers en Gemiddeld rond ± 51 jaar, overgangsklachten verdwijnen
eventuele andere maar grote variatie geleidelijk
overgangsproblemen
Huid wordt dunner en droger
(invloed op slijmvliezen)
Symptomen van de menopauze
Verzakkingen v inwendige organen
Opvliegers of vapeurs: plots gevoel van intense warmte
Urine-incontinentie
gepaard met roodheid, zweten en hartkloppingen.
Nachtzweten: opvliegers die ’s nachts voorkomen Beginnende botontkalking en
Slapeloosheid en vermoeidheid verschralen van huid en slijmvliezen
Gewrichtspijnen / stijfheid
Verminderd libido, pijnlijke betrekkingen, vaginale droogte, frequentere urineweginfecties
Gemoedsstoornissen: droefheid, prikkelbaar, depressief, angst, concentratiestoornissen, …
Hoofdpijn
Menstruatiestoornissen: kortere / langere cyclus, hevigere / lichtere bloedingen, onregelmatiger,
afwezigheid v menstruatie,…
Effect op bloedsuikerspiegel, cholesterol en bloeddruk met gevolg: hoger risico op hart- en
vaatziekten
Wat zijn vapeurs / warmteopwellingen?
2
