Ontwikkelingspsychologie – HS 1 deel 1 – de ontwikkeling van het kind
1.1) Een oriëntatie op de ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie = wetenschappelijke studie van patronen van groei, verandering en
stabiliteit bij mensen gedurende hun hele leven.
wetenschappelijke benadering: theorieën over ontwikkeling + kwantitatief onderzoek om
theoretische aannames te testen
richt zich op de menselijke ontwikkeling
stabiliteit: op welke gebieden en in welke perioden in het leven mensen veranderen en groeien,
ook hoe hun gedrag overeenkomt met eerder gedrag
levensloopperspectief: meer aandacht aan hoe volwassenen en oudere mensen zich ontwikkeling
in tegenstelling tot de klassieke ontwikkelingspsychologie die meer aandacht biedt aan de ontw v
kinderen
1.1) Reikwijdte van het vakgebied
Ontwikkelingsdomeinen binnen de ontwikkelingspsychologie:
Fysieke ontwikkeling
invloed van het lichaam op ons gedrag: hersenen, zenuwstelsel, spieren, zintuigen,…
Rijping: blijvende fysieke / psychologische verandering als gevolg v biologische
groeiprocessen
Cognitieve ontwikkeling
invloed op gedrag v intellectuele vermogens: denken, leren, herinneren, probleemoplossend
denken, intelligentie…
Bv: hoe intellectuele vermogens in de loop vd kindertijd veranderen
Sociaal-emotionele ontwikkeling
manier waarop de interacties v mensen + hun sociale relaties in de loop v hun leven groeien,
veranderen en stabiel blijven + manier waarop mensen in toenemende mate hun emoties bewust
ervaren en er greep op krijgen.
Bv: effecten v racisme, armoede, scheiding v ouders, … op de ontwikkeling
focus kan ook liggen op sociaal-emotionele aspecten van seksuele ontwikkeling
Persoonlijkheidsontwikkeling
stabiliteit en verandering v duurzame gedragingen en (karakter)eigenschappen die de ene
persoon vd andere onderscheiden
aandacht voor morele ontwikkeling (kan ook behoren tot sociaal-emotionele ontw)
Ontwikkelingsfasen en individuele verschillen:
Prenatale periode (conceptie tot geboorte)
Babytijd (geboorte – 2j)
Peuter- en kleutertijd (2 – 6j)
Schooltijd (6 – 12j)
Adolescentie (12 – 20j)
ontwikkelingsfasen = sociale constructies: idee over de realiteit dat breed geaccepteerd is, maar
afhangt vd maatschappij en cultuur op een bepaald moment
overgangen van de ene naar de andere fase kan per persoon verschillen: de ene mens is sneller
volgroeid dan de andere
2
1.1) Een oriëntatie op de ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie = wetenschappelijke studie van patronen van groei, verandering en
stabiliteit bij mensen gedurende hun hele leven.
wetenschappelijke benadering: theorieën over ontwikkeling + kwantitatief onderzoek om
theoretische aannames te testen
richt zich op de menselijke ontwikkeling
stabiliteit: op welke gebieden en in welke perioden in het leven mensen veranderen en groeien,
ook hoe hun gedrag overeenkomt met eerder gedrag
levensloopperspectief: meer aandacht aan hoe volwassenen en oudere mensen zich ontwikkeling
in tegenstelling tot de klassieke ontwikkelingspsychologie die meer aandacht biedt aan de ontw v
kinderen
1.1) Reikwijdte van het vakgebied
Ontwikkelingsdomeinen binnen de ontwikkelingspsychologie:
Fysieke ontwikkeling
invloed van het lichaam op ons gedrag: hersenen, zenuwstelsel, spieren, zintuigen,…
Rijping: blijvende fysieke / psychologische verandering als gevolg v biologische
groeiprocessen
Cognitieve ontwikkeling
invloed op gedrag v intellectuele vermogens: denken, leren, herinneren, probleemoplossend
denken, intelligentie…
Bv: hoe intellectuele vermogens in de loop vd kindertijd veranderen
Sociaal-emotionele ontwikkeling
manier waarop de interacties v mensen + hun sociale relaties in de loop v hun leven groeien,
veranderen en stabiel blijven + manier waarop mensen in toenemende mate hun emoties bewust
ervaren en er greep op krijgen.
Bv: effecten v racisme, armoede, scheiding v ouders, … op de ontwikkeling
focus kan ook liggen op sociaal-emotionele aspecten van seksuele ontwikkeling
Persoonlijkheidsontwikkeling
stabiliteit en verandering v duurzame gedragingen en (karakter)eigenschappen die de ene
persoon vd andere onderscheiden
aandacht voor morele ontwikkeling (kan ook behoren tot sociaal-emotionele ontw)
Ontwikkelingsfasen en individuele verschillen:
Prenatale periode (conceptie tot geboorte)
Babytijd (geboorte – 2j)
Peuter- en kleutertijd (2 – 6j)
Schooltijd (6 – 12j)
Adolescentie (12 – 20j)
ontwikkelingsfasen = sociale constructies: idee over de realiteit dat breed geaccepteerd is, maar
afhangt vd maatschappij en cultuur op een bepaald moment
overgangen van de ene naar de andere fase kan per persoon verschillen: de ene mens is sneller
volgroeid dan de andere
2
