Inleiding in de pathologie
Pathofysiologie = fysiologische verloop van afwijkingen en symptomen die hiermee gepaard gaan
Bij diabetes gaat de pancreas geen insuline meer aanmaken. Functies van pancreas:
- Exocrien: stoffen aanmaken en vrijstellen aan het spijsverteringstelsel
- Endocrien: stoffen aanmaken en vrijstellen aan bloedvatenstelsel (hier zit diabetes tussen)
Kenmerken van diabetes:
- Ziekte
- Pancreas: eilandjes van Langerhans
- Insuline
- Type 1 en 2
- Beide cellen gaan kapot => auto-immuunsysteem gaat eigen lichaam aanvallen => gevolg?
Mensen die er aan leiden gaan geen insuline meer aanmaken => glucose wordt niet
opgenomen in de cel => insuline koppelt op cel => poortje open met een receptor => …
- Geen insuline => maar suiker gegeten => hyperglycemie => glucose komt in de voorurine
terecht => bij gewoon persoon (gere-absorbeerd) => maar diabetes niet en legt heel de route
af => urine plassen met suiker in => plassen veel water uit => drinken veel => vaak opstaan =
nycturie
Etymologische en historische oorsprong pathologie
- ς (ziekte, ongeluk, ramp, leed) + ς (taal, wetenschap)
- Asklepios
o God van de heling en geneeskunst
o Zoon van Apollo, geboren in Epidauros
o Symbool: Eskulaap
▪ Staf met kronkelende slang (huid afwerpen ～ genezing)
▪ Droom waarin slang voorkomt betekende genezing nabij
o Dochters:
▪ Hygieia: godin van de gezondheid
▪ Panacea: godin van de geneesmiddelen
▪ Achelois: godin van de pijnstilling
- Opgelet: eskulaap niet verwarren met caduceus, 2 vleugels, verwijst naar Hermes, god van de
koeriers
Het begrip gezondheid
= tegenhanger van ziekte
= geen betekenis want is subjectief
=> verlamming aan beide benen – mensen kunnen dit zien als ziekte – maar sommige zien dit als
gezond
Verder heet het bijna een wonder dat we het vaak goed stellen gezien de enorme complexiteit van de
menselijke fysiologie.
1
, Oude en nieuwe definitie WHO
- World Health Organisation
o Opgericht in 1948, 3 jaar na de Verenigde Naties
o Gezondheid is een toestand van volledig fysiek, psychisch en sociaal welzijn en niet
alleen de afwezigheid van ziekte of gebreken
▪ Chronisch zieken, bv. COPD-patiënt?
▪ Ouderen, bv. varices?
o Gezondheid is het vermogen om je aan te passen en een eigen regie te voeren in het
licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven
▪ Marc Herremans, ex-triatleet, To walk again
- Het biopsychosocial model
Wederzijdse invloed van fysieke, psychische en sociale factoren
- Bv. tegenslag leidt ertoe dat iemand zijn opvolggesprekken met een psycholoog annuleert,
wordt angstig (psyche), trekt zich terug (sociaal), krijgt maag-darm-klachten (somatisch)
Fysiek: meest evidente
- Verstoring v/d normale fysiologische regelmechanisme in lichaam of verstoring van
orgaanfunctie tot ziekte leidt
- Bestudeerd in somatische pathologie
Psychisch:
- Verstoring van psychische regelmechanismen => gezondheid bedreigen
- Invloed v stressfactoren – ontstaan van depressie
- Bestudeerd in psychosomatiek
Sociaal:
- Gezond voelen => sociaal welzijn
- Isolement en eenzaamheid bij ouderen
Fysieke, psychische en sociale factoren kunnen elkaar sterk wederzijds beïnvloeden.
Het begrip kwaliteit van leven
Subjectieve factor in het begrip gezondheid en aandacht v/d omgeving
Definitie kwaliteit van leven (quality of life, qol) door WHO:
2
Pathofysiologie = fysiologische verloop van afwijkingen en symptomen die hiermee gepaard gaan
Bij diabetes gaat de pancreas geen insuline meer aanmaken. Functies van pancreas:
- Exocrien: stoffen aanmaken en vrijstellen aan het spijsverteringstelsel
- Endocrien: stoffen aanmaken en vrijstellen aan bloedvatenstelsel (hier zit diabetes tussen)
Kenmerken van diabetes:
- Ziekte
- Pancreas: eilandjes van Langerhans
- Insuline
- Type 1 en 2
- Beide cellen gaan kapot => auto-immuunsysteem gaat eigen lichaam aanvallen => gevolg?
Mensen die er aan leiden gaan geen insuline meer aanmaken => glucose wordt niet
opgenomen in de cel => insuline koppelt op cel => poortje open met een receptor => …
- Geen insuline => maar suiker gegeten => hyperglycemie => glucose komt in de voorurine
terecht => bij gewoon persoon (gere-absorbeerd) => maar diabetes niet en legt heel de route
af => urine plassen met suiker in => plassen veel water uit => drinken veel => vaak opstaan =
nycturie
Etymologische en historische oorsprong pathologie
- ς (ziekte, ongeluk, ramp, leed) + ς (taal, wetenschap)
- Asklepios
o God van de heling en geneeskunst
o Zoon van Apollo, geboren in Epidauros
o Symbool: Eskulaap
▪ Staf met kronkelende slang (huid afwerpen ～ genezing)
▪ Droom waarin slang voorkomt betekende genezing nabij
o Dochters:
▪ Hygieia: godin van de gezondheid
▪ Panacea: godin van de geneesmiddelen
▪ Achelois: godin van de pijnstilling
- Opgelet: eskulaap niet verwarren met caduceus, 2 vleugels, verwijst naar Hermes, god van de
koeriers
Het begrip gezondheid
= tegenhanger van ziekte
= geen betekenis want is subjectief
=> verlamming aan beide benen – mensen kunnen dit zien als ziekte – maar sommige zien dit als
gezond
Verder heet het bijna een wonder dat we het vaak goed stellen gezien de enorme complexiteit van de
menselijke fysiologie.
1
, Oude en nieuwe definitie WHO
- World Health Organisation
o Opgericht in 1948, 3 jaar na de Verenigde Naties
o Gezondheid is een toestand van volledig fysiek, psychisch en sociaal welzijn en niet
alleen de afwezigheid van ziekte of gebreken
▪ Chronisch zieken, bv. COPD-patiënt?
▪ Ouderen, bv. varices?
o Gezondheid is het vermogen om je aan te passen en een eigen regie te voeren in het
licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven
▪ Marc Herremans, ex-triatleet, To walk again
- Het biopsychosocial model
Wederzijdse invloed van fysieke, psychische en sociale factoren
- Bv. tegenslag leidt ertoe dat iemand zijn opvolggesprekken met een psycholoog annuleert,
wordt angstig (psyche), trekt zich terug (sociaal), krijgt maag-darm-klachten (somatisch)
Fysiek: meest evidente
- Verstoring v/d normale fysiologische regelmechanisme in lichaam of verstoring van
orgaanfunctie tot ziekte leidt
- Bestudeerd in somatische pathologie
Psychisch:
- Verstoring van psychische regelmechanismen => gezondheid bedreigen
- Invloed v stressfactoren – ontstaan van depressie
- Bestudeerd in psychosomatiek
Sociaal:
- Gezond voelen => sociaal welzijn
- Isolement en eenzaamheid bij ouderen
Fysieke, psychische en sociale factoren kunnen elkaar sterk wederzijds beïnvloeden.
Het begrip kwaliteit van leven
Subjectieve factor in het begrip gezondheid en aandacht v/d omgeving
Definitie kwaliteit van leven (quality of life, qol) door WHO:
2
