inleiding x praktische informatie
DOELSTELLING
➔ kijken naar recht, regelgeving, knelpunten en de evolutie van recht dat zowel materieel als
formeel evolueert, focus op internationale politiële en justitiële samenwerking in strafzaken, en
internationaal strafrecht.
➔ recht kent haar limieten, kan stuk lopen op de realiteit en de politiek. daarom is het goed dat
recht verder blijft evolueren.
➔ hoe regels internationaal gespeeld worden tussen landen en autoriteiten van landen. >> want
zoveel genocides zijn er doorheen de geschiedenis nog niet berecht.
➔ de balans tussen rechtsbescherming en efficiëntie, je moet inderdaad recht kunnen handhaven en
mensen kunnen sanctioneren, maar niet zomaar tegen elke prijs. de betrokkenen moeten alle
mogelijke middelen gegund worden zonder de efficiëntie in het gedrang te brengen. >> in de
internationale rechtsorde lijkt dit wel hand in hand te gaan.
EVALUATIE
permanente evaluatie = twee korte schrijftaken die aanhaken bij een onderdeel van de actualiteit.
examen = schriftelijk deel met open vragen, mondeling obv schriftelijke verbeterde examens, dan kan
je nog vragen krijgen op eigen keuze. als je een vraag wilt dan kan het leiden tot een variatie in plus of
min.
INHOUD
➔ mengeling van nationaal recht met volkenrechtelijk strafrecht (verdrags- en gewoonterecht) en
secundaire EU-wetgeving
➔ kernmisdrijven (cour crimes), terrorisme, kinder-sekstoerisme, mensenhandel, … en
extra-territoriale rechtsmacht
➔ wet oorlogsmisdaden → genocidewet >> wet die op het BE extraterritoriaal rechtsmachtrecht een
enorme impact heeft gehad.
~ internationaal strafrecht ~ -1-
,MODULE 1 : extraterritoriale rechtsmacht
vestigen rechtsmacht = je kan als staat extraterritoriale rechtsmacht vestigen, een staat voorziet dan
wettelijk in een bepaalde bevoegdheid voor feiten gepleegd buiten het grondgebied.
aanwenden rechtsmacht = dan ga je als staat de bevoegdheid die je theoretisch voorziet in je wetboek
effectief uitoefenen.
MODULE 2 : internationale kernmisdrijven en straftribunalen
mbt de bestraffing van inbreuken op het internationaal materieel strafrecht. in het bijzonder van het
internationaal strafhof.
MODULE 3 : uitlevering
uitlevering = justitiële samenwerking tussen gerechtelijke justitiële autoriteiten waarbij de
autoriteiten van één land de uitlevering verzoeken van een persoon die zich een ander land bevindt,
omdat deze persoon verdacht wordt van het plegen van een misdrijf (= vervolgingsuitlevering) OF
omdat deze persoon al veroordeeld is, maar niet opgesloten is daarvoor (= executie-uitlevering).
overlevering = binnen EU-verband wordt er gesproken over “overlevering” via een EAB. vanuit een
fictie handelen, omdat we uitgaan van onbestaande binnengrenzen en er geen verschillende lidstaten
meer zijn. dus politieke afspraak om elkaar in sterke mate te vertrouwen en vlot personen over de
binnengrenzen over te leveren.
MODULE 4 : wederzijdse rechtshulp
mbt het verzamelen van bewijs in een ander land, dit is de meest gebruikte vorm van samenwerking in
strafzaken. bewijsverzameling kan klassiek of elektronisch gebeuren.
MODULE 5 : overdracht van strafvervolging, eurojust & EPPO
zit in een stroomversnelling, EU heeft in 2024 een instrument aangenomen hierover. de vervolging die
normaal in een bepaald land kan plaatsvinden door de rechtsmacht en extraterritoriale rechtsmacht
(m.n. feiten hier gepleegd of in buitenland gepleegd). je kan als bevoegd land vervolgingsafspraken
met een land dat ook bevoegd is, want er is overlapping en kan het leiden tot positieve
rechtsmachtsconflicten.
VB Belgische man en vrouw op reis in Frankrijk. vrouw duwt man van de Eiffeltoren. dan kan FR
zeggen dat zij ook bevoegd zijn, omdat het gebeurd is op hun territorium en zij hebben hierdoor
overlast gehad. BE kan zeggen dat zij bevoegd zijn, omdat het slachtoffer en/of de dader Belg zijn.
>> “kan vervolging overgedragen worden van de vervolgingsbevoegde staat naar een staat die helemaal niet
bevoegd was?” : hiervoor moeten bijzondere redenen zijn, want als je de “vervolgingsrol” opneemt, dan
heeft dit tot gevolg dat de betrokkenen vervolgd worden onder het recht van de staat die de vervolging
overneemt. OF gaan er compromissen gesteld worden.
❋ voor de beklaagde ≠ simpel want je wordt blootgesteld aan vreemd/strenger materieel (straf)recht.
~ internationaal strafrecht ~ -2-
,MODULE 6 : overdracht van strafuitvoering
overdragen van opgelegde sancties zoals confiscaties, boetes, vrijheidsbenemende straffen,
probatie-straffen, diskwalificaties, ontzettingen, … ⇒ kunnen deze effect krijgen in andere lidstaten?
kan iemand die in buitenland veroordeeld werd hier zijn sanctie uitzitten?
VB Belg die in Polen is veroordeeld; krijgt deze het voorrecht om in BE zijn sanctie uit te komen
zitten dicht bij familie en vrienden en waar hij een boek uit de gevangenis kan lenen en lezen.
❋ de realiteit in de EU vandaag is dat het mogelijk is dat wij de strafuitvoering overnemen van
iemand die in Polen is veroordeeld voor feiten die hier geen misdrijf uitmaken. er zitten dus mensen
in onze BE gevangenissen voor feiten die in BE geen misdrijf uitmaken.
MODULE 7 : uitwisseling strafregisterinformatie/internationale recidive
mbt de uitwisseling van strafregister informatie over de grenzen heen. dit is ontstaan vanuit de zaak
Fourniret.
❝ ZAAK FOURNIRET – het monster van de ardennen, hij had vrouwen en minderjarigen seksueel
misbruikt en was in Frankrijk reeds veroordeeld. hij kwam in België in een school werken, hij moest
een attest uit strafregister voorleggen, dit was in België blanco.
MODULE 8 : politiële samenwerking
operationele samenwerking = politiemensen gaan fysiek over de grens, bij gecontroleerde
afleveringen ikv gemeenschappelijke onderzoeksteams, grensoverschrijdende observaties,
achtervolgingen, …
informationele samenwerking = europol speelt hier vandaag een rol in en impact van de Prüm-II
verordening, Europeans Police Records Index System (EPRIS).
douane samenwerking = bij politiesamenwerking begrijpt de EU hier ook douane onder. douane doet
zowel administratieve controles, maar gebruikt ook handhavingsinstanties met politiebevoegdheden.
❋ het onderscheid tussen justitie en politie & onderscheid tussen politie en douane wordt niet altijd
consistent gemaakt. professor maakt hierin wel een onderscheid omdat dit historisch zo gegroeid is.
meestal doen de internationale/europese niveaus dit onderscheid en andere keer doen ze het niet.
~ internationaal strafrecht ~ -3-
, ~ internationaal strafrecht ~ -4-
DOELSTELLING
➔ kijken naar recht, regelgeving, knelpunten en de evolutie van recht dat zowel materieel als
formeel evolueert, focus op internationale politiële en justitiële samenwerking in strafzaken, en
internationaal strafrecht.
➔ recht kent haar limieten, kan stuk lopen op de realiteit en de politiek. daarom is het goed dat
recht verder blijft evolueren.
➔ hoe regels internationaal gespeeld worden tussen landen en autoriteiten van landen. >> want
zoveel genocides zijn er doorheen de geschiedenis nog niet berecht.
➔ de balans tussen rechtsbescherming en efficiëntie, je moet inderdaad recht kunnen handhaven en
mensen kunnen sanctioneren, maar niet zomaar tegen elke prijs. de betrokkenen moeten alle
mogelijke middelen gegund worden zonder de efficiëntie in het gedrang te brengen. >> in de
internationale rechtsorde lijkt dit wel hand in hand te gaan.
EVALUATIE
permanente evaluatie = twee korte schrijftaken die aanhaken bij een onderdeel van de actualiteit.
examen = schriftelijk deel met open vragen, mondeling obv schriftelijke verbeterde examens, dan kan
je nog vragen krijgen op eigen keuze. als je een vraag wilt dan kan het leiden tot een variatie in plus of
min.
INHOUD
➔ mengeling van nationaal recht met volkenrechtelijk strafrecht (verdrags- en gewoonterecht) en
secundaire EU-wetgeving
➔ kernmisdrijven (cour crimes), terrorisme, kinder-sekstoerisme, mensenhandel, … en
extra-territoriale rechtsmacht
➔ wet oorlogsmisdaden → genocidewet >> wet die op het BE extraterritoriaal rechtsmachtrecht een
enorme impact heeft gehad.
~ internationaal strafrecht ~ -1-
,MODULE 1 : extraterritoriale rechtsmacht
vestigen rechtsmacht = je kan als staat extraterritoriale rechtsmacht vestigen, een staat voorziet dan
wettelijk in een bepaalde bevoegdheid voor feiten gepleegd buiten het grondgebied.
aanwenden rechtsmacht = dan ga je als staat de bevoegdheid die je theoretisch voorziet in je wetboek
effectief uitoefenen.
MODULE 2 : internationale kernmisdrijven en straftribunalen
mbt de bestraffing van inbreuken op het internationaal materieel strafrecht. in het bijzonder van het
internationaal strafhof.
MODULE 3 : uitlevering
uitlevering = justitiële samenwerking tussen gerechtelijke justitiële autoriteiten waarbij de
autoriteiten van één land de uitlevering verzoeken van een persoon die zich een ander land bevindt,
omdat deze persoon verdacht wordt van het plegen van een misdrijf (= vervolgingsuitlevering) OF
omdat deze persoon al veroordeeld is, maar niet opgesloten is daarvoor (= executie-uitlevering).
overlevering = binnen EU-verband wordt er gesproken over “overlevering” via een EAB. vanuit een
fictie handelen, omdat we uitgaan van onbestaande binnengrenzen en er geen verschillende lidstaten
meer zijn. dus politieke afspraak om elkaar in sterke mate te vertrouwen en vlot personen over de
binnengrenzen over te leveren.
MODULE 4 : wederzijdse rechtshulp
mbt het verzamelen van bewijs in een ander land, dit is de meest gebruikte vorm van samenwerking in
strafzaken. bewijsverzameling kan klassiek of elektronisch gebeuren.
MODULE 5 : overdracht van strafvervolging, eurojust & EPPO
zit in een stroomversnelling, EU heeft in 2024 een instrument aangenomen hierover. de vervolging die
normaal in een bepaald land kan plaatsvinden door de rechtsmacht en extraterritoriale rechtsmacht
(m.n. feiten hier gepleegd of in buitenland gepleegd). je kan als bevoegd land vervolgingsafspraken
met een land dat ook bevoegd is, want er is overlapping en kan het leiden tot positieve
rechtsmachtsconflicten.
VB Belgische man en vrouw op reis in Frankrijk. vrouw duwt man van de Eiffeltoren. dan kan FR
zeggen dat zij ook bevoegd zijn, omdat het gebeurd is op hun territorium en zij hebben hierdoor
overlast gehad. BE kan zeggen dat zij bevoegd zijn, omdat het slachtoffer en/of de dader Belg zijn.
>> “kan vervolging overgedragen worden van de vervolgingsbevoegde staat naar een staat die helemaal niet
bevoegd was?” : hiervoor moeten bijzondere redenen zijn, want als je de “vervolgingsrol” opneemt, dan
heeft dit tot gevolg dat de betrokkenen vervolgd worden onder het recht van de staat die de vervolging
overneemt. OF gaan er compromissen gesteld worden.
❋ voor de beklaagde ≠ simpel want je wordt blootgesteld aan vreemd/strenger materieel (straf)recht.
~ internationaal strafrecht ~ -2-
,MODULE 6 : overdracht van strafuitvoering
overdragen van opgelegde sancties zoals confiscaties, boetes, vrijheidsbenemende straffen,
probatie-straffen, diskwalificaties, ontzettingen, … ⇒ kunnen deze effect krijgen in andere lidstaten?
kan iemand die in buitenland veroordeeld werd hier zijn sanctie uitzitten?
VB Belg die in Polen is veroordeeld; krijgt deze het voorrecht om in BE zijn sanctie uit te komen
zitten dicht bij familie en vrienden en waar hij een boek uit de gevangenis kan lenen en lezen.
❋ de realiteit in de EU vandaag is dat het mogelijk is dat wij de strafuitvoering overnemen van
iemand die in Polen is veroordeeld voor feiten die hier geen misdrijf uitmaken. er zitten dus mensen
in onze BE gevangenissen voor feiten die in BE geen misdrijf uitmaken.
MODULE 7 : uitwisseling strafregisterinformatie/internationale recidive
mbt de uitwisseling van strafregister informatie over de grenzen heen. dit is ontstaan vanuit de zaak
Fourniret.
❝ ZAAK FOURNIRET – het monster van de ardennen, hij had vrouwen en minderjarigen seksueel
misbruikt en was in Frankrijk reeds veroordeeld. hij kwam in België in een school werken, hij moest
een attest uit strafregister voorleggen, dit was in België blanco.
MODULE 8 : politiële samenwerking
operationele samenwerking = politiemensen gaan fysiek over de grens, bij gecontroleerde
afleveringen ikv gemeenschappelijke onderzoeksteams, grensoverschrijdende observaties,
achtervolgingen, …
informationele samenwerking = europol speelt hier vandaag een rol in en impact van de Prüm-II
verordening, Europeans Police Records Index System (EPRIS).
douane samenwerking = bij politiesamenwerking begrijpt de EU hier ook douane onder. douane doet
zowel administratieve controles, maar gebruikt ook handhavingsinstanties met politiebevoegdheden.
❋ het onderscheid tussen justitie en politie & onderscheid tussen politie en douane wordt niet altijd
consistent gemaakt. professor maakt hierin wel een onderscheid omdat dit historisch zo gegroeid is.
meestal doen de internationale/europese niveaus dit onderscheid en andere keer doen ze het niet.
~ internationaal strafrecht ~ -3-
, ~ internationaal strafrecht ~ -4-
