ABDOMINALE HEELKUNDE
INLEIDING
- ‘open’ chirurgie = via laparotomie – 30%
meestal mediaan
(+) heel tactiel werken
- Minimaal invasieve chirurgie
- > laparoscopie – 40%
- > transanale minimaal invasieve chirurgie (TAMIS)
- > robot – 25%
- (+) geen last van tremor
- --> nood aan visueel werken, tactiliteit valt weg
- ERAS (enhanced recovery after surgery)
- -> pt pre-op optimaliseren --> chirurgisch trauma zo laag mogelijk maken
- Post-operatieve ileus
- = 1 vd grootste redenen waarom pt nog in ZH blijft na ingreep
- > interactie chirurgie met AZS
- --> R/: vocht dehydratatie
1
,AANDOENINGEN VD DUNNE DARM ( S LI DES G EB RU I K EN V OOR A FB EELDI N G EN )
CONGENITALE AANDOENINGEN
- Atresie
- = afwezigheid stuk dunne darm
- Necrotiserende enterocolitis
- Ziekte --> necrose stuk dunne darm
- Meconium ileus
- Darm zit vast door te dik meconium, bij pasgeborene
- Malrotatie
- Doordat darm buiten de buik aangelegd worden, kunnen ze in foutieve rotatie in buik
terecht komen
DIVERTIKEL VAN MECKEL
= congenitale restant van ductus vitellinus/omphalomesentericus
= verbinding tss navel en ileum (verdwijnt normaal volledig tijdens zws)
KENMERKEN
- Waar divertikel --> bevat alle lagen vd darmwand
- sigmoïd: vals: uitstulping mucosa en submucosa
- Eigen bloedvaten
- Eigen meso
- Bedekt met darmweefsel
- Kan ook maag- of pancreasweefsel
bevatten in de tip
- Prevalentie
- 2-4%
- Man > vrouw (2:1)
- Vormen
- Losliggend
- Strengvormige verbinding met navel
- Streng met cyste
- Open traject naar navel
PRESENTATIE
- Meestal asymptomatisch
- --> toevallige vondst bij volwassenen
- Pathologie vd adolescent --> symptomen
- Navelsecreet
- = darmvocht – soms etterig (door fistel)
- DD/ open urachus: open verbinding navel – blaas (urine ipv darmvocht)
- Braken & opgezette buik
- > obstructie/strangulatie bij strengvormige verbinding met navel
- (!) reversibele/irreversibele ischemie --> gevaarlijk
2
, - Cfr appendicitis
- Bij vermoeden hierop -> laparoscopie -> normale appendix -> zoek naar Meckel
- Anaal bloedverlies & lucht in abdomen
- > perforatie uit losliggend divertikel
- > maag- of pancreasweefsel thv tip
- --> soort ulcusbloeding binnen divertikel --> vrije perfusie
- --> perforatie --> diverticulitis
KIND DAT BINNENKOMT MET GI-BLOEDING --> ALTIJD MECKEL-DIVERTIKEL UITSLUITEN
DIAGNOSE
- 99mTc-pertechnaat isotopenscan na H-blokker
- --> aankleuring maagslijmvlies
- RX-transit
- Laparoscopisch
BEHANDELING
- Asymptomatisch bij volwassene
- --> niets
- Uitz: toevallige vondst (‘en passant’) bij laparoscopie bij adolescent -> wegnemen
- Symptomatisch
- Wedge resectie mbv stapler
- (segmentaire enterectomie) als stapler ulceraties geeft aan aanliggende dikke darm
- --> ook deel van dikke darm wegnemen
PATHOLOGIE VD APPENDIX
- Itt Meckeldivertikel heeft idrn een appendix
ROL APPENDIX
- Onduidelijk
- Evt bij ontwikkeling en in stand houden van intestinaal microbioom én IS (GALT)
Appendectomie
➔ 2x hoger risico op inflammatoir darmlijden ➔ Appendix speelt een rol
➔ Lager risico op colectomie bij colitis ulcerosa
➔ Meer colorectaal carcinoom en poliepen
o > ∆ microbioom
ANATOMIE APPENDIX
- Uitmonding waar 3 taenia coli samenkomen
- Locatie verschilt tss personen --> andere klachten
- Klein meso met eigen appendiculaire arterie
- > a. ileocolica
- Opbouw cfr colon
3
, ACUTE APPENDICITIS
- Life time risk: 7-8%
- Piek: 10-30j
- --> 80-jarige op spoed met buikpijn --> appendicitis NIET in DD/
- Incidentie ↓ (onduidelijke reden)
- Man > vrouw
- Pathogenese
- Opzetten lymfefollikels in appendix of *fecoliet in appendix (= darmsteen, verharde
ontlasting)
- *radio-opaak op CT
- --> obstructie lumen appendix
- --> accumulatie mucus gevormd door appendix
- --> overdruk --> intramurale bevloeiing ↓
- --> strangulatie & bacteriële translocatie --> itis
- --> Onverwikkelde acute appendicitis
- Vaak wel wat vrij vocht in Douglasholte
- --> Verwikkelde
- --> perforatie --> etterig vocht in Douglas
- 1Gelokaliseerde peritonitis
- 2Verspreidende intraperitoneale sepsis
- --> meer kwadrant peritonitis
- Subhepatisch
- Paracolisch re
- Douglas --> douglas-abces
- --> kan veralgemeende peritonitis geven
- (!) kan infertiliteit veroorzaken bij vrouw
- --> lagere drempel voor appendectomie
- S/ koorts, urineretentie, PPA pijnlijk
- --> Traag verloop --> plastronvorming
- > lichaam heeft tijd om zich te verdedigen
- --> omentum gaat erop zitten met terminaal ileum --> afkapselen infectie
- --> inflammatoire massa – slecht afgelijnd – in re fossa
- S/ enkele dagen buikpijn, onregelmatige massa voelen bij
palpatie
- D/ CT
- -> abces uitsluiten
- Labo: hoog CRP
4
INLEIDING
- ‘open’ chirurgie = via laparotomie – 30%
meestal mediaan
(+) heel tactiel werken
- Minimaal invasieve chirurgie
- > laparoscopie – 40%
- > transanale minimaal invasieve chirurgie (TAMIS)
- > robot – 25%
- (+) geen last van tremor
- --> nood aan visueel werken, tactiliteit valt weg
- ERAS (enhanced recovery after surgery)
- -> pt pre-op optimaliseren --> chirurgisch trauma zo laag mogelijk maken
- Post-operatieve ileus
- = 1 vd grootste redenen waarom pt nog in ZH blijft na ingreep
- > interactie chirurgie met AZS
- --> R/: vocht dehydratatie
1
,AANDOENINGEN VD DUNNE DARM ( S LI DES G EB RU I K EN V OOR A FB EELDI N G EN )
CONGENITALE AANDOENINGEN
- Atresie
- = afwezigheid stuk dunne darm
- Necrotiserende enterocolitis
- Ziekte --> necrose stuk dunne darm
- Meconium ileus
- Darm zit vast door te dik meconium, bij pasgeborene
- Malrotatie
- Doordat darm buiten de buik aangelegd worden, kunnen ze in foutieve rotatie in buik
terecht komen
DIVERTIKEL VAN MECKEL
= congenitale restant van ductus vitellinus/omphalomesentericus
= verbinding tss navel en ileum (verdwijnt normaal volledig tijdens zws)
KENMERKEN
- Waar divertikel --> bevat alle lagen vd darmwand
- sigmoïd: vals: uitstulping mucosa en submucosa
- Eigen bloedvaten
- Eigen meso
- Bedekt met darmweefsel
- Kan ook maag- of pancreasweefsel
bevatten in de tip
- Prevalentie
- 2-4%
- Man > vrouw (2:1)
- Vormen
- Losliggend
- Strengvormige verbinding met navel
- Streng met cyste
- Open traject naar navel
PRESENTATIE
- Meestal asymptomatisch
- --> toevallige vondst bij volwassenen
- Pathologie vd adolescent --> symptomen
- Navelsecreet
- = darmvocht – soms etterig (door fistel)
- DD/ open urachus: open verbinding navel – blaas (urine ipv darmvocht)
- Braken & opgezette buik
- > obstructie/strangulatie bij strengvormige verbinding met navel
- (!) reversibele/irreversibele ischemie --> gevaarlijk
2
, - Cfr appendicitis
- Bij vermoeden hierop -> laparoscopie -> normale appendix -> zoek naar Meckel
- Anaal bloedverlies & lucht in abdomen
- > perforatie uit losliggend divertikel
- > maag- of pancreasweefsel thv tip
- --> soort ulcusbloeding binnen divertikel --> vrije perfusie
- --> perforatie --> diverticulitis
KIND DAT BINNENKOMT MET GI-BLOEDING --> ALTIJD MECKEL-DIVERTIKEL UITSLUITEN
DIAGNOSE
- 99mTc-pertechnaat isotopenscan na H-blokker
- --> aankleuring maagslijmvlies
- RX-transit
- Laparoscopisch
BEHANDELING
- Asymptomatisch bij volwassene
- --> niets
- Uitz: toevallige vondst (‘en passant’) bij laparoscopie bij adolescent -> wegnemen
- Symptomatisch
- Wedge resectie mbv stapler
- (segmentaire enterectomie) als stapler ulceraties geeft aan aanliggende dikke darm
- --> ook deel van dikke darm wegnemen
PATHOLOGIE VD APPENDIX
- Itt Meckeldivertikel heeft idrn een appendix
ROL APPENDIX
- Onduidelijk
- Evt bij ontwikkeling en in stand houden van intestinaal microbioom én IS (GALT)
Appendectomie
➔ 2x hoger risico op inflammatoir darmlijden ➔ Appendix speelt een rol
➔ Lager risico op colectomie bij colitis ulcerosa
➔ Meer colorectaal carcinoom en poliepen
o > ∆ microbioom
ANATOMIE APPENDIX
- Uitmonding waar 3 taenia coli samenkomen
- Locatie verschilt tss personen --> andere klachten
- Klein meso met eigen appendiculaire arterie
- > a. ileocolica
- Opbouw cfr colon
3
, ACUTE APPENDICITIS
- Life time risk: 7-8%
- Piek: 10-30j
- --> 80-jarige op spoed met buikpijn --> appendicitis NIET in DD/
- Incidentie ↓ (onduidelijke reden)
- Man > vrouw
- Pathogenese
- Opzetten lymfefollikels in appendix of *fecoliet in appendix (= darmsteen, verharde
ontlasting)
- *radio-opaak op CT
- --> obstructie lumen appendix
- --> accumulatie mucus gevormd door appendix
- --> overdruk --> intramurale bevloeiing ↓
- --> strangulatie & bacteriële translocatie --> itis
- --> Onverwikkelde acute appendicitis
- Vaak wel wat vrij vocht in Douglasholte
- --> Verwikkelde
- --> perforatie --> etterig vocht in Douglas
- 1Gelokaliseerde peritonitis
- 2Verspreidende intraperitoneale sepsis
- --> meer kwadrant peritonitis
- Subhepatisch
- Paracolisch re
- Douglas --> douglas-abces
- --> kan veralgemeende peritonitis geven
- (!) kan infertiliteit veroorzaken bij vrouw
- --> lagere drempel voor appendectomie
- S/ koorts, urineretentie, PPA pijnlijk
- --> Traag verloop --> plastronvorming
- > lichaam heeft tijd om zich te verdedigen
- --> omentum gaat erop zitten met terminaal ileum --> afkapselen infectie
- --> inflammatoire massa – slecht afgelijnd – in re fossa
- S/ enkele dagen buikpijn, onregelmatige massa voelen bij
palpatie
- D/ CT
- -> abces uitsluiten
- Labo: hoog CRP
4
