Samenvatting agro en biotechnologie in society (dierenzorg)

Agro & Biotechnologie: Plant
protection

 Iets recenter in de geschiedenis:
 1000 v.Chr.: De Ilias en De Odyssee → melding van gebruik van
anorganisch zwavel tegen luizen.
 Bijbelse tijd: de 7 plagen van Egypte als vroege beschrijving
van ziekten en plagen in de landbouw/omgeving.
 Neolithische revolutie (≈ 10.000 v.Chr.): begin van landbouw
en domesticatie van planten → overgang van jager-
verzamelaar naar boer.
DUS: van oude remedies en mythische plagen naar de
landbouwrevolutie die de basis legde voor ons voedselsysteem.




 Natuurlijk ecosysteem:
 Heterogeen (veel variatie).
 Hoge biodiversiteit (veel soorten planten en dieren).
 Lagere dichtheid van één enkele soort.
 Planten & dieren leven samen in balans
 Soorten verbinden & ondersteunen elkaar


 Agrarisch ecosysteem:
 Homogeen (weinig variatie, vaak monocultuur).
 Hogere dichtheid van gewassoorten (veel van één soort op een klein
oppervlak).
 De mens kiest specifieke planten (voor voedsel of veevoer).

 Die groeien in grote hoeveelheden op klein oppervlak
(monocultuur).

 Gevolg: minder biodiversiteit, meer kwetsbaar voor ziekten en
plagen.




 Waarom hebben gecultiveerde planten bescherming nodig?
 Ze groeien in een vreemd biotoop (niet hun natuurlijke omgeving).
 Ze hebben vaak minder concurrentiekracht en
aanpassingsvermogen.

,  Ze zijn aantrekkelijker voor plagen (veel voedsel van één soort
bij elkaar).
 Ze staan in een homogeen biotoop (monocultuur → weinig
natuurlijke bescherming).




 Waarom gecultiveerde planten kwetsbaarder zijn:
= Veel planten zijn door veredeling veranderd om voor de mens
aantrekkelijker te worden (meer eetbaar, minder bitter, mooier). Maar
daardoor verloren ze soms hun natuurlijke bescherming.
Vb:
1. Haren (morfologisch kenmerk):
o Wilde planten hebben vaak veel haren → beschermen tegen
herbivoren (dieren eten ze minder graag).
o Bij gecultiveerde varianten zijn die haren wegveredeld →
aantrekkelijker voor de mens, maar minder beschermd.
2. Alkaloïden (bitterstoffen, chemische verdediging):
o In wilde planten zorgen ze voor een bittere smaak, waardoor
insecten ze niet eten.
o Maar: mensen lusten bitter minder → dus bij veredeling zijn die
stoffen verminderd of verwijderd.
o Gevolg: planten zijn lekkerder voor de mens, maar ook
kwetsbaarder voor insecten.




 Hoe terug minder intensieve landbouw?

1. Mengteelt (twee gewassen samen telen):
 Voordelen:
o Meer biodiversiteit.
o Minder plagen en ziekten.
o Sterker ecosysteem.
 Nadelen/moeilijkheden:
o Verschillende soorten (monocot/dicot) hebben andere
zaaimomenten, oogsttijden en bemesting nodig.
o Lastiger in een modern agro-systeem.

, 2. Botanisch grasland:
 Eerste maaifase: goed voor opbrengst en kwaliteit.
 Tweede en derde maaifase: minder goed (lagere kwaliteit).


= DUS: Door mengteelt en botanisch grasland kan landbouw duurzamer
en biodiverser worden, maar de praktische uitvoering (teeltplanning,
maaifasen) blijft uitdagend.


 Food Security vs. Food Safety (Geschiedenis & uitdagingen)

1. Food Security (voldoende voedsel)
 Na WOII: honger → focus op meer productie.
 Groene Revolutie (na 1956): nieuwe technieken, kassen, efficiëntere
landbouw, kunstmest, pesticiden, medicijnen.
 Resultaat: meer eten, minder honger, overschotten.
 Maar ook veel voedselverlies: van veld tot bord gaat veel verloren.
 Consumentenrol: wij bepalen met onze aankopen → wat slecht oogt,
wordt vaak niet gekocht.

2. Food Safety (veilig en duurzaam voedsel)
 Altijd een balans nodig met milieu en gezondheid.
 De oplossingen van toen veroorzaakten nieuwe problemen:
o Watervervuiling
o Minder biodiversiteit
o Meer broeikasgassen
 Focus verschoof naar: gezond voedsel én veilig voor mens en milieu.


= DUS: Eerst was de uitdaging genoeg voedsel (security), nu is de
uitdaging veilig en duurzaam voedsel (safety).


 External inputs:
 Food security: meer productie → minder honger.
 Food safety: maar ook vervuiling, minder biodiversiteit, meer
uitstoot.